Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

11 sep
2019
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Bedrijfsbezoek moet dramatische daling in interesse nieuwe impuls geven

Minister Kaag (Handel) is met tien bedrijven in Turkije om de economische samenwerking te bevorderen. Nederland is weliswaar al jaren de grootse investeerder in Turkije, maar die mooie cijfers verhullen dat de interesse van bedrijven om de Turkse markt te betreden vrijwel is opgedroogd.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft een akkoord gesloten om samen te gaan werken met de Turkse Wetenschappelijke en Technologische Onderzoeksraad (Tübitak). De ondertekening, goedkeurend gadegeslagen en met applaus begroet door minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en haar Turkse ambtgenoot Ruhsar Pekcan, is symbolisch voor het weer op de rails zetten van de economische samenwerking tussen Den Haag en Ankara.

Betrekkingen normaliseren

Het bliksembezoek van een dag is een nieuwe stap in de pogingen van beide landen om de economische en diplomatieke betrekkingen verder te normaliseren na de zware diplomatieke crisis in 2017. Het bevorderen van de handel en investeringen vanuit Nederland is vooral de vurige wens van de regering van president Erdogan, omdat de economie al ruim een jaar in zwaar weer verkeert.

In de eerste tien jaar van de regering van AKP-leider Recep Tayyip Erdogan liepen Nederlandse handelsmissies de deuren plat in Turkije. Talloze ondernemers roken kansen.
Bij de grootste handelsmissie met premier Rutte in 2012 gingen er 90 bedrijven mee. De laatste, in 2014, onder aanvoering van minister Ploumen, kwam met moeite tot stand. In de afgelopen vijf jaar lieten bewindslieden de Turkse markt links liggen, omdat de animo bij mkb-ondernemers om in het land van Erdogan zaken te doen fors afnam.

Minister Zeybekci (Economische Zaken) bezocht Scheveningen in 2016 voor de eerste zogeheten ‘Joint Economic and Trade Commission (Jetco). De vervolgbijeenkomst in Istanboel werd na het uitbreken van de diplomatieke crisis in maart 2017 op de lange baan geschoven.

Vandaag pakten twee nieuwe ministers de draad weer op. In het kielzog van minister Kaag reisde een delegatie mee van managers van tien bedrijven: scheepsbouwer Royal IHC, Rabobank, DSM, ING, Philips, Fokker, Unilever, Port of Rotterdam, Booking.com. En het Brabantse textielbedrijf Schijvens dat in Turkije bedrijfskleding laat maken van afgedankte bedrijfskleding van Kruidvat, Hema, Etos en Praxis.

Een handelsmissie is het niet. Het zijn allemaal bedrijven die al actief zijn op de Turkse markt. Ze gaan mee om te netwerken en direct contact te kunnen maken met de Turkse minister van Handel, Ruhsar Pekcan, die hen mogelijk van dienst kan zijn als ze in Turkije tegen bureaucratische obstakels aanlopen of in de problemen komen.

Zoals Booking.com dat door een vonnis van een rechtbank sinds 2017 niet meer in Turkije mag opereren. De Nederlandse hotelboekingssite, met 1,5 miljoen geboekte kamers per dag de grootste online hotelboeker ter wereld, zou in Turkije belasting moeten gaan betalen over de omzet die ze daar maken. “Maar we betalen al belasting in Nederland”, zegt Peter Lochbihler van Booking.com. “Dat gaat in tegen het verdrag om dubbel belasting te betalen te vermijden”.

In Nederland gevestigde bedrijven zijn al jaren met stip de grootse investeerders in Turkije. In de periode van 2003 tot 2019 ging het in totaal om 25 miljard dollar.
Dat indrukwekkende bedrag verhult de moeizame en turbulente relatie van de afgelopen jaren en de dramatische daling in het aantal bedrijven dat te porren is om in Turkije zaken te doen.
Erdogan pleitte er bij zijn bezoek aan Den Haag in maart 2013 voor het handelsvolume tussen Nederland en Turkije minstens te verdubbelen, van 7 miljard dollar naar 15 miljard dollar.
Daar kwam niets van terecht. De teller staat nu op 8 miljard dollar.

Top tien

Nederland staat in de top tien van de belangrijkste exportpartners van Turkije. En het aantal Turkse bedrijven met een filiaal in Nederland is sinds 2016 met bijna 400 per jaar toegenomen, aldus Ethem Emre, voorzitter van de Kamer van Koophandel Nederland-Turkije.
Omgekeerd schrikken de politieke onrust in Turkije sinds de mislukte staatsgreep en het autoritaire optreden van Erdogan mkb-ers af om zaken te doen met deze belangrijke opkomende markt.

Steeds minder Nederlandse bedrijven met internationale ambities durven het aan om in Turkije actief te worden, zo blijkt uit cijfers van het Turkse ministerie van Economische Zaken. Het aantal nieuwe toetredingen en fusies met Nederlands kapitaal vertoont al sinds 2009 een dalende lijn.

“De interesse van Nederlandse bedrijven om de Turkse markt te betreden is vrijwel opgedroogd in 2018 en 2019”, laat een ingewijde weten.
“Dat betekent dat men veel kansen laat liggen in een grote markt van 83 miljoen consumenten en een gemiddelde economische groei van 3 procent”, aldus een ondernemer die al meer dan tien jaar in Turkije actief is.

Werkgeversvoorman Hans de Boer van VNO-NCW vertolkte in december 2018 de sfeer in zijn achterban. ,,Bij Nederlandse ondernemers heersen er vooral zorgen over de korte termijn, en dan gaat het om de macro-economische situatie”.

Zorgen over rechtsstaat

Gebrek aan voorspelbaarheid, stabiliteit en een onafhankelijke justitie maken veel ondernemers huiverig om de stap naar Turkije te wagen.
Minister Kaag heeft daarom in het overleg met minister Pekcan ook haar ‘zorgen uitgesproken’ en benadrukt dat ‘wij belang hechten aan het beschermen van de rechtsstaat’.

Grote Nederlandse bedrijven die de Turkse markt betreden of daar al actief zijn beschermen met hun grote kapitaalinjecties de koppositie van Nederland als grootste investeerder. Zoals de van oorsprong Nederlandse oliehandelaar Vitol, die in 2017 voor 1,4 miljard euro de Turkse exploitant van tankstations Petrol Ofisi overnam.

Investeerders die in de Turkse statistieken het etiket ‘Hollanda’ krijgen, zijn echter niet allemaal echt Nederlands, aangezien diverse buitenlandse ondernemingen om belastingredenen in Nederland zijn gevestigd. Voorbeelden zijn de Britse bedrijven Vodafone en Cadbury, het Amerikaanse Amgen, het Franse Alcatel Lucent, het Finse Nokia Siemens en het Zweedse Ikea.

Reageren




*

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos