Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Buurtbazaar is elke keer weer een feest voor de zintuigen

16 jul
2019
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Zomerserie De Buitenlandse middenstand

Foto’s © Slawomira Kozieniec

De meeste Nederlanders waaieren deze dagen uit naar het buitenland. Op zoek naar zon, zee, cultuur, ontspanning en avontuur. Lokale winkels laten we vaak links liggen. Een gemiste kans.

Het is nog geen 7 uur wanneer Ali Gündüz (60) de rolluiken van zijn delicatessenwinkel ‘Arzum Sharküteri’ naar boven duwt. Zoals elke dag. Al meer dan 40 jaar. Vanochtend is hij niet de eerste winkelier die in de traditionele buurtbazaar van Kadiköy de deuren opent. De groente- en visboeren om hem heen zijn al druk bezig de verse aanvoer uit te pakken en buiten uit te stallen.

Daar beginnen Ali en zijn medewerkers ook mee. Ze brengen olijven in alle soorten, maten en kleuren naar buiten. Net als kippen- en kwarteleieren, koude voorgerechten en andere producten. Alle winkeliers zetten een deel van hun waren buiten om klanten te trekken. Dat geeft de buurtbazaar in dit voetgangersgebied die extra gezellige Turkse sfeer.

“Vroeg opstaan ben ik gewend”, zegt Gündüz. “We zijn open van 7 uur ’s ochtends tot 9 uur ’s avonds. Mijn vader, die nu 85 is, kwam in 1954 van het platteland in Tunceli naar Istanboel en begon onze zaak in 1960. Er zijn hier winkels en restaurants die veel ouder zijn”.

Aan het begin van dit autovrije en stoeploze straatje, met zijn vis- en groentewinkeltjes, talloze andere speciaalzaakjes, bars en eettentjes, zit Fehmi Lokantasi (restaurant) dat al sinds 1919 zijn gasten verwent. De pandjes van maximaal twee of drie verdiepingen hoog zijn van rond 1870, het publieke badhuis (hamam) is uit 1612, en het buurtmoskeetje dateert van 1550. Met Armeense en Grieks-orthodoxe kerkjes, en een synagoge geeft deze buurt aan de Aziatische oever van de Bosporus een kosmopolitisch karakter, en een seculiere vibe.

Deze historische buurtbazaar is de voorloper van de supermarkt. Alle levensmiddelen, kruiden, en keukengerei zijn er te vinden. Met zijn ongekende variëteit aan geuren, kleuren en producten, is boodschappen doen hier elke keer weer een feest voor de zintuigen.

Groente en fruit zijn met liefde uitgestald: rode radijsjes bovenop groene kroppen sla, rode en gele appels mooi in piramides opgestapeld naast gele bananen, oranje wortelen allemaal keurig in het gelid. Net als de wit-groene preistengels, en grote granaatappelen, sommige opengesneden zodat het donkerrode vruchtvlees met de glimmende ‘edelsteentjes’ beter uitkomen. Plaatjes die lijken op de fruitstillevens van Caravaggio en Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw.

Slager Aykut (55) heeft een verwarmde vitrinekist met aangeslagen glazen ruiten buiten staan waaruit klanten warme schapenkoppen uit de oven kunnen kopen. “Populair zijn ook kleingesneden magen van koeien voor de iskembe corbasi (penssoep), koeientong, hart, lever en andere ingewanden”, vertelt Aykut. Een huisvrouw die een kilo lever koopt, prijst haar slager en zegt ‘hij heeft echt de beste kwaliteit’.

Marktverkopers roepen vrolijk door elkaar heen. ‘Buyurun, buyurun, hoshgeldeniz!’ (kijk eens, kijk eens, welkom!). De felrode, vochtige en strakke kiewen van zeebaars en andere soorten vis zijn bewust naar buiten gevouwen om te laten zien hoe vers de vis is.

Voorbij de viskraampjes is de familiezaak Özcan Tursulari waar ze gespecialiseerd zijn in tafelzuur. Buiten liggen olijven en geprepareerde druivenbladeren die thuis gevuld worden met gekruide rijst. Binnen is er een grote verzameling ingelegde groenten en fruit; van augurken, rode bietjes, hele uien, maiskolven en witte kool, tot knoflookbolletjes, onrijpe tomaten, wortelen, paprika, peren en citroenen. Alles op ambachtelijke manier gemaakt. Ook de sambal en de olijfolie.

Ali Gündüz van het winkeltje voor fijnproevers staat te wachten op klanten. “Veel mensen zijn naar hun zomerhuizen of naar familie op het platteland. In de zomer draaien we maar met de helft van het personeel”.

Zijn medewerkers zijn altijd behulpzaam en proeven hoort erbij. Van de koude voorgerechten bijvoorbeeld, waar dit zaakje bekend om is. “Die worden hier boven de winkel met de hand vervaardigd”, zegt Ali trots. “Een stuk of dertig ‘meze’ (voorgerechten) in de zomer, en wel tachtig in de winter. Gebakken lever, druivenbladeren, paprika’s en aubergines gevuld met gekruide rijst, salades van witte bonen, zeekraal en knoflookyoghurt behoren tot onze toppers”. Altijd handig wanneer onverwachts bezoek aanbelt. Even bij Ali langs en de tafel staat in een mum van tijd vol Turkse tapas.

Trots is hij ook op zijn ruime assortiment aan binnen- en buitenlandse kazen. Hollandse Gouda en Edammer bijvoorbeeld. Deense en Franse schimmelkazen. Britse Cheddar en Spaanse Manchego. “Alles wat we moeten importeren is door de waardedaling van de lira fors duurder geworden”, zegt Ali. “Door het uithollen van de koopkracht besteden onze klanten minder, maar gelukkig blijven ze ons trouw”.

Hoewel zijn delicatessen aan de dure kant zijn, heeft de winkel niet al te veel last van de concurrentie van de grootgrutters. “Bij ons krijg je nog persoonlijke aandacht en we verkopen allerlei zelfgemaakte heerlijkheden. Dat hebben de supermarkten niet”, aldus de eigenaar van ‘Arzum Sharküteri’.

Huisvrouwen en senioren uit de buurt die onverwacht te veel inkopen hebben gedaan, kunnen rekenen op de oudste bezorgservice van Istanbul: de sjouwers. Een van hen is Hassan die boven de 70 is en zo wat probeert bij te verdienen op zijn karige pensioentje. Met zijn gevlochten rieten mand op zijn rug brengt hij boodschappen tegen een kleine vergoeding thuis. Standaard zegt hij: ‘Rica edrim’, ‘graag gedaan’.

Reageren




*

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos