Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Erdogan schiet met grof geschut om Istanboel te behouden

22 jun
2019
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Foto’s © Joris van Gennip

Morgen moeten de kiezers in Istanboel opnieuw naar de stembus om een burgemeester te kiezen. De kiesraad annuleerde de overwinning van oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu. President Erdogan haalt alles uit de kast om een tweede nederlaag voor zijn kandidaat Binali Yildirim te voorkomen.

Bewaker Mustafa (56) zit in de schaduw op een stoel voor het lege gebouw dat aan zijn zorg is toevertrouwd. Routineus laat hij de kralen van zijn gebedssnoer tussen duim en wijsvinger glijden. “Elke dag ben ik hier, van acht uur ’s ochtends tot acht uur ’s avonds”, zegt Mustafa die tot voor enkele jaren vuilnisman was in deze deelgemeente Esenyurt.

Schuin tegenover hem een glimmend nieuwe moskee, zonder enige eigen creatieve inbreng door de architect gekopieerd van de klassieke Ottomaanse godshuizen. De straat hangt vol met verkiezingsvaantjes met een ander ouderwets en versleten symbool, de stralende gloeilamp van de AK-partij, die in 2002 beloofde licht te brengen in de corrupte duisternis van de Turkse politiek en economie.

Plots wordt de drukte en het lawaai van het verkeer op deze doorgaande weg overstemd door muziek uit het Zwarte Zeegebied, snel en opzwepend. De tekst prijst de uit Trabzon afkomstige oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu aan. Het refrein is diens populaire slogan “Her şey çok güzel olacak” – “Alles komt goed”.

Mustafa kijkt alle politieke opwinding geamuseerd aan. Hij heeft het allemaal al zo vaak gezien. Aan alle 14 verkiezingen en referenda in de afgelopen 17 jaar deed hij mee. “Yildirim kan weer op mij rekenen, want ik kies ook altijd voor Erdogan”, zegt hij. Toch knaagt ook bij deze loyale AKP-aanhanger de twijfel en begint wat Erdogan zelf ‘metaalmoeheid’ noemt, toe te slaan. Nadenkend wrijft hij over zijn snor en zegt dan: “Ik vond Imamoglu afgelopen zondag in het tv-debat ook goed. Yildirim heeft geen charisma. Hij maakte op mij een uitgebluste indruk. De linkse CHP gaat weer winnen, denk ik”.

Pijn in de portemonnee door de recessie is een belangrijke reden waarom de oppositie de wind in de zeilen heeft. De inflatie van tegen de 20 procent holt de koopkracht uit. De werkloosheid is al opgelopen tot 14,7 procent, een kwart van de jongeren zit zonder werk.

Mustafa kwam vijftien jaar geleden vanuit het arme oosten naar Esenyurt, net zoals zoveel kansloze, laaggeschoolde of niet geschoolde boeren en handarbeiders het platteland verruilden voor de grote stad. Vooral Turken uit het Zwarte Zeegbied en Koerden uit plaatsen als Van, Diyarbakir en Malatya streken hier neer. “Ik trouwde toen ik 16 was en heb tien kinderen, van wie er nog vijf thuis wonen”, zucht Mustafa. “Per maand verdien ik 3.450 lira (530 euro). Alles is duur, daarom moet ik zulke lange dagen maken om de eindjes aan elkaar te knopen”.

Wie vanuit het oude stadscentrum drie kwartier westwaarts rijdt, ziet bij aankomst hier in Esenyurt, aan de periferie van Istanbul, een betonnen jungle en een grijze muur van nieuwe hoogbouw die de horizon richting Bulgarije aan het oog onttrekt. Vrouwen met hoofddoeken zijn veruit in de meerderheid.

De namen van de spaarzame parken getuigen ervan dat dit al 17 jaar lang een bolwerk is van de conservatief-islamitische AK partij van president Erdogan. Een van de groenzones is naar hem vernoemd, een ander park naar zijn politieke leermeester en de godfather van de Turkse politieke islam, professor dr. Necmettin Erbakan.

De schok voor Erdogan was dan ook groot toen op zondagavond 31 maart bleek dat niet alleen zijn kandidaat en jeugdvriend Binali Yildirim naast de burgemeesterspost van de metropool Istanboel greep. Ook in deelgemeente Esenyurt stemde de meerderheid voor het eerst tegen hun AKP-burgemeester. Een afgetekende overwinning: Deniz Bozkurt, de kandidaat van de centrum-linkse oppositiepartij CHP won met 51,5 procent. AKP-burgemeester Azmi Ekinci bleef steken op 46 procent. In heel Istanbul liep 8 procent van de AKP-kiezers over naar de CHP.

‘Onvrede over de nog altijd groeiende massa mensen zonder werk was een van de redenen’, zegt de werkloze Koerdische bouwvakker Murat (30). “Ik heb al vijf maanden zelfs geen spijker meer aangeraakt. Mijn spaargeld is op. Ik moet nu lenen bij familie en vrienden”.

Een andere reden dat de CHP in Esenyurt won was dat Koerden als Murat op de CHP-kandidaat stemden om de AKP dwars te zitten en te straffen voor de repressie van de Koerdische media en de politieke processen tegen hun leiders, burgemeesters en activisten.

Meer teleurgestelde AKP-kiezers dan kiezers van andere partijen bleven thuis. In alle districten samen gingen zo’n 600.000 minder kiezers naar de stembus in vergelijking met de parlementsverkiezingen van zomer vorig jaar.

Door het wild west kapitalisme en de ongecontroleerde bouwexplosie van hoogbouwflats kreeg Esenyurt de Amerikaans klinkende bijnaam Esengeles. Corruptie en vriendjespolitiek tieren er welig. Projectontwikkelaars met politieke connecties hebben hier goud verdiend.

“Daar, waar je al die hoogbouw ziet, waren in 1986, toen ik hier uit Kars aankwam, alleen maar velden met giftige slangen. Mensen waren bang om er doorheen te lopen. Dat is allemaal voor een habbekrats verkocht”, zegt buschauffeur Ahmed (50).

Inwoners klagen ook over overlast van drugsverslaafden. Hun aantal zou toenemen door de werkloosheid. En jonge moeders zeggen zich niet meer veilig te voelen in de buurt van de vele leegstaande torenflats die wegens de crisis niet worden afgebouwd. Junks zouden ook de parken onveilig maken.

AKP-kandidaat Binali Yildirim (63), voormalige premier, minister van Transport en parlementsvoorzitter, laat niets na om jong en oud te overtuigen om deze keer wel massaal op hem te stemmen. “Jongeren die trouwen krijgen 8.000 lira” (1.250 euro), staat er op een van zijn billboards. “Gratis openbaar vervoer voor leerkrachten” belooft hij op een spandoek, en “Studenten maandelijks gratis 10 gigabytes internet”, op een andere banier aan een viaduct.

Of dat voldoende is om ontevreden AKP-kiezers over te halen om op Yildirim te gaan stemmen, is twijfelachtig. De CHP heeft een sterke troefkaart met de dynamische Ekrem Imamoglu (49). De afgelopen vijf jaar was hij burgemeester van Beylikdüzü, de deelgemeente die grenst aan Esenyurt. Hij maakt veel indruk met zijn positieve uitstraling en zijn strategie van wat hij ‘radicale liefde’ noemt. Niet in de val trappen van angst en haat zaaien, het handelsmerk van Erdogan. De tactiek van Imamoglu: Erdogan negeren en zijn aanhangers letterlijk en figuurlijk omarmen en luisteren naar hun zorgen en problemen.

“De regering probeert verdeeldheid te zaaien tussen Turken en Koerden, maar dat zal ze niet meer lukken”, zegt kinderarts Dilber, die wandelt met haar in een rolstoel zittende bejaarde moeder in een tot park omgevormd bos in Beylikdüzü. “Imamoglu brengt iedereen samen. Natuurlijk ga ik weer op hem stemmen”.

Volgens peilingbureau Konda blijkt uit hun meest recente steekproef dat Imamoglu zijn voorsprong van 31 maart aan het vergroten is. De achterstand van Yildirim zou zijn opgelopen tot 8 à 9 procent. Volgens een ander peilingbureau zou Imamoglu een lichte voorsprong hebben van 2 procent.

Erdogan, die permanent peilingen laat houden, realiseert zich dat het de verkeerde kant uitgaat voor zijn kandidaat. En hij is, zoals vanouds, weer met grof geschut op de oppositie gaan schieten. Zo beschuldigde hij Imamoglu er deze week van het eens te zijn met degenen in Turkije die hem bedreigen met hetzelfde lot als zijn politieke bondgenoot, de Egyptische president Morsi, die eerst met een militaire coup werd afgezet en nu ‘is vermoord’, aldus de Turkse president.

Erdogan brandmerkt Imamoglu inmiddels als lid van een terroristische organisatie. “Mijn broeder Yildirim neemt het op tegen een Gülenist”, zei hij. De implicatie ervan is dat Imamoglu uit zijn ambt als burgemeester kan worden gezet als hij de verkiezingen weer wint.

Reageren




*

Erdogan de Onoverwinnelijke verliest veldslag aan de Bosporus

‘Nationale held’ Imamoglu kan uitgroeien tot rivaal van Erdogan

Historische nederlaag voor Erdogan in Istanboel

Erdogan schiet met grof geschut om Istanboel te behouden