Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Kans op veroordeling van Murat Memis lijkt groot

14 jun
2019
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

ANALYSE

De Eindhovense SP-politicus Murat Memis is niet de eerste Nederlander die in Turkije juridische problemen krijgt wegens vermeende banden met een ‘een terroristische organisatie’. De rechtsgang in het land is anders dan in Nederland.

Memis (31) verwijt zichzelf dat hij ‘gewoon dom, hartstikke dom’ is geweest om naar Turkije te gaan. Dat zei hij gisteren in deze krant. Het SP-raadslid van Koerdische afkomst is niet de eerste die zich na arrestatie realiseert naïef te zijn geweest. Bijna twintig andere Turkse Nederlanders ondervonden vóór Memis al de nare gevolgen toen ze ondanks het ultranationalistische politieke klimaat sinds de verijdelde militaire staatsgreep toch hun vaderland bezochten. De vervolging van (vermeende) PKK-sympathisanten en van aanhangers van de Turkse moslimleider Fethullah Gülen is immers fors opgevoerd sinds de mislukte coup in de zomer van 2016.

Zo arresteerde de Turkse politie begin april een 31-jarige Koerdische moeder uit Rotterdam toen zij met haar dochtertje van vijf maanden na een stedentrip naar Istanboel wilde terugvliegen naar Nederland. Sindsdien zit zij, samen met haar baby, achter tralies. De aanklacht: ‘lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie’.

Volgens de tenlastelegging is zij sinds februari 2016 covoorzitter van het Centrum van de Democratische Koerdische Gemeenschap in Rotterdam. Dat zou volgens de Turkse justitie gerelateerd zijn aan de PKK. De linkse Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK) is in Turkije verboden en staat op de zwarte lijst van terroristische organisaties. Ook de Verenigde Staten (1997) en de Europese Unie (2002) deden dat op verzoek van Ankara.

De Koerdische socialist Murat Memis werd eind april in Antalya opgepakt en heeft nu een uitreisverbod. Op 2 juli moet hij zich melden bij de rechtbank in Antalya. Hij wordt verdacht van ‘lidmaatschap van en propaganda maken voor een gewapende terroristische organisatie’, de PKK. Daarop staat een maximum gevangenisstraf van 15 jaar. Voorts zou hij zich schuldig hebben gemaakt aan het ‘rekruteren’ van nieuwe leden voor de PKK.

Memis zegt dat de aanklager ‘geen bewijs in handen heeft’. Het enige dat hem is voorgehouden zijn 14 kritische tweets van anderen die hij op Twitter deelde en een bericht op Facebook. Ook was hij voorzitter van de Koerdische Culturele Vereniging Eindhoven. Kritiek op het Turkse regeringsbeleid is onderdeel van de vrijheid van meningsuiting in Nederland. In Turkije gelden echter andere regels.

Begin 2016 protesteerden ruim 2.200 academici tegen een offensief van de Turkse strijdkrachten tegen PKK-jongeren die in diverse steden in het zuidoosten zelfbestuur hadden uitgeroepen en hun ‘autonome’ wijken met wapens, barricades en greppels probeerden te verdedigen. De docenten ondertekenden een petitie tegen wat zij een ‘opzettelijk bloedbad’ noemden en verklaarden: ‘Wij zullen niet meedoen aan deze misdaad’.

Dit was in de ogen van de autoriteiten geen oproep tot vrede maar een eenzijdige beschuldiging aan het adres van het leger en de staat in dezelfde terminologie als de PKK gebruikt en dus ‘propaganda voor een terroristische organisatie’. Driekwart van de ondertekenaars werd zwaar bestraft: 549 academici kregen ontslag, tegen 505 zijn disciplinaire maatregelen genomen, 691 staan terecht, en 32 zijn veroordeeld tot straffen die oplopen tot drie jaar cel.

Er zijn in Turkije eerder Nederlanders berecht op beschuldiging van lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie. IS-bruid Xaviera S. (25) uit Apeldoorn werd in november vorig jaar na zes maanden voorarrest en een proces van vier maanden veroordeeld tot zeven jaar en zes maanden gevangenisstraf. Na aftrek van voorarrest, strafvermindering wegens samenwerking met de politie, en spijtbetuiging moet ze nog 3 jaar en tien maanden zitten.

Twee andere Nederlandse Syriëgangers, Reda N. uit Leiden en Oussama A. uit Utrecht, kregen zes jaar. In afwachting van de behandeling van hun hoger beroep werden ze in vrijheid gesteld en uitgewezen naar Nederland.

De praktijk van de afgelopen jaren leert dat Turkse rechters in het uitgeholde en gepolitiseerde rechtssysteem niet zo veel bewijslast nodig hebben om tot een veroordeling wegens banden met een terroristische organisatie te komen. Human Rights Watch spreekt van een ‘erosie van de rechten die horen bij een eerlijk proces’.
De kans is groot dat ook Memis veroordeeld wordt om zijn vermeende connecties met de PKK. Dat hij buiten de gevangenis zijn proces mag afwachten, is hoogstwaarschijnlijk het gevolg van de politieke druk door minister Blok. De bewindsman wil en kan zich niet bemoeien met wat zich in Turkse rechtbanken afspeelt. Wel is duidelijk dat de meerderheid in de Kamer en het kabinet zich terecht grote zorgen maken over een eerlijke rechtsgang in Turkije. Ook voor Memis.

Reageren




*

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos

‘Dit is mijn Istanboel niet meer’

Koerdische burgemeesters aan de kant gezet om ‘steun aan PKK’

Vakantietijd? Dat is werken op het land en naar koranles