Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Megalomaan vliegveld met Hollands tintje

10 mei
2019
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Foto’s © Slawomira Kozieniec

Istanbul Airport is exemplarisch voor de ambities van president Erdogan, die bij de bouw van de nieuwe, megaluchthaven ook de hulp inschakelde van Nederlandse bedrijven.

Toeristen die voor een stedentrip naar Istanboel op het grootste vliegveld van Europa arriveren, zien op weg naar hun hotel als eerste een moskee in aanbouw voor het personeel van de luchthaven. Op de schuttingen rondom de bouwplaats talloze foto’s van Erdogan en zijn slogan ‘Yeni Türkiye’yi Inşa Ediyoruz’ (Wij Bouwen het Nieuwe Turkije).

Dat het allemaal groter en imponerender moet, valt ook vertrekkende reizigers op. De vertrekhal is ronduit spectaculair: de afmetingen, het glimmende marmer, de hoogte, en het ontwerp van het plafond. Led-lampen projecteren de witte islamitische halve maan uit de bloedrode Turkse vlag honderdvoudig aan de overkapping. Pilaren en koepels zijn geïnspireerd door Ottomaanse moskeeën. De verkeerstoren heeft de vorm van een gestileerde tulp; het symbool van het Turkse toerisme. Het patriottisme en de nationale trots stralen ervan af.

Istanbul Airport is de nieuwe thuishaven van de onstuimig groeiende Turkish Airlines. Vanaf dit ontluikende overstapknooppunt staat Turkish Airlines sterker in de concurrentiestrijd met zijn rivalen uit de Golfstaten. Het moet in 2028 op een oppervlakte van 76,5 vierkante kilometer, met zes landingsbanen en 200 miljoen passagiers per jaar de grootste luchthaven ter wereld worden. Op dit moment is er ruimte voor 3.000 vluchten per dag en 90 miljoen passagiers per jaar.

Het kroonjuweel van de mega bouwprojecten, waarmee president Erdogan stemmen en prestige wint, krijgt hier vorm. Om de nationale trots nog verder op te vijzelen, dient het consortium van Turkse bouwfirma’s te voldoen aan diens instructie om zoveel mogelijk gebruik te maken van lokaal geproduceerde producten en diensten.

Een uitdaging is dat het gigantische vliegveld aan de Zwarte Zeekust wordt aangelegd op gecompliceerd, drassig terrein met 42 meren en dagbouwgroeves van voormalige bruinkoolmijnen. Voor de stabilisering van de grond, de metingen die daarvoor moeten worden verricht, en voor het uitvoeren van de grondwerken hadden ze specialistische kennis nodig. Die werd vooral in Nederland ingekocht.

Arcadis kreeg de verantwoordelijkheid ‘voor het ontwerpen en bouwen van een stabiel platform voor alle gebouwen alsmede de start- en landingsbanen’, zegt Gerhard Schulz, general manager in Istanboel.

“Daarbij wordt gebruik gemaakt van Plaxis, geotechnische softwaretools ontwikkeld in Delft”, vertelt hij. Software van het IT bedrijf Plaxis is bedoeld voor tweedimensionale en driedimensionale geotechnische analyse van vervorming en stabiliteit van bodemstructuren, evenals grondwater- en warmtestroming, bij werkzaamheden als uitgraven, funderingen, taluds en tunnels.

Ingenieursbureau Royal HaskoningDHV is met twee dochterbedrijven aanwezig. Naco (Netherlands Airport Consultants) is betrokken bij planning en design van de luchthaven, zoals ze dat gedaan hebben voor 600 vliegvelden in honderd landen.

Het andere dochterbedrijf, InterVISTAS, adviseert exploitant Istanbul Grand Airport over de bedrijfsontwikkeling van de detailhandel, horeca, evenals de commerciële aspecten van grondafhandeling en vluchtcatering.

Vanderlande uit Veghel neemt de bagageverwerking voor zijn rekening. Een logische keuze aangezien het bedrijf op honderden vliegvelden actief is en wereldwijd marktleider is in bagageafhandelingssystemen.

Volgens Turkse media heeft Vanderlande op Istanbul Airport 42 kilometer aan transportbanden geïnstalleerd die per uur 30.000 stuks bagage kunnen verwerken. Een woordvoerder van het bedrijf wil daarover geen nadere informatie verstrekken ‘aangezien het een lopend project betreft’.

Ook kleinere spelers uit Nederland zijn betrokken bij het project van de eeuw, dat Erdogan ‘een symbool van macht en vastberadenheid’ noemt. Novodoor, een Nederlands-Turks bedrijf, levert veiligheidsdeuren die voldoen aan de strengste internationale brandnormen.

“Samen met de aannemer formeerden we in 2014 een bouwteam om de design te ontwikkelen voor de speciale deuren. De totale duur van ontwerp tot installatie bedroeg twee jaar terwijl dat proces normaal gesproken vier tot vijf jaar duurt”, aldus de woordvoerder van Novodoor.

“Omdat wij aan luchthavenprojecten in Turkije, Rusland, Dubai, Qatar en Oman hebben gewerkt, konden we onze knowhow delen met het ontwerpteam van Istanbul Grand Airport”.

Bird Control Group uit Delft helpt de luchthaven met het verjagen van vogels met laserlicht. “Wij hebben drie Aerolaser Handheld geleverd voor de bescherming van de luchthaven”, zegt directeur Steinar Henskes. “Dit is een eerste stap. We zijn met hen in overleg om dit uit te breiden naar onze Autonomic Lasers”.

Het bedrijf Air Trade Centre in Istanboel van de Nederlander Gebro Kilic zit in de top drie van de belangrijkste spelers op de Turkse markt van ventilatie en klimaatbeheersing. “Wij leveren hier aan alle grote bouwfirma’s”, aldus Kilic.

“Sinds 2016 waren we betrokken bij het ontwerp van tunnels en parkeergarages op de luchthaven. Toch zijn we er niet in geslaagd de belangrijkste contracten in de wacht te slepen, doordat men de voorkeur gaf aan lokale merken. Onder normale marktomstandigheden zouden we een van de grote orders hebben moeten winnen voor de levering van producten voor ventilatie en klimaatbeheersing. Uiteindelijk hebben we alleen maar ventilatoren voor de winkels en kleinere gebouwen kunnen verkopen”, zegt Kilic met teleurstelling in zijn stem.

Veel Turkse bedrijven met buitenlandse wortels visten achter het net van de grote orders door het nationalistische beleid van Erdogan dat alles aan de nieuwe luchthaven ‘made in Turkey’ moet zijn, met uitzondering van kwaliteitsproducten en diensten die niet door Turken worden geproduceerd.

Diverse gebruikers valt op dat niet kwaliteit maar goedkoop voorop stond bij een aantal Turkse aannemers. “Typisch Turks: op papier maken ze mooie projecten, maar in de uitvoeringsfase is er weinig toezicht, vaak inferieure kwaliteit, en slordige afwerking. Duurzaamheid is hier slechts een mooi woord”, klaagt de Turks Nederlandse lobbyist Tülay Demir Oktay die frequent per vliegtuig reist. “Vloeren, muren en wc’s zijn allemaal Turkse merken van slechte kwaliteit, om veel winst te kunnen maken denk ik. Deuren en wc-kranen hebben nu al problemen. Heel jammer.”

Een Turkse die haar naam niet in de krant wil omdat ze ambtenaar is, vindt de nieuwe luchthaven en de business lounge niet gebruiksvriendelijk. “Je moet drie kwartier lopen voor je bij de lounge bent. Bovendien zijn de toiletdeuren al kapot en is er weinig keuze wat betreft eten en drinken. Duidelijk ontworpen door iemand die er zelf nooit gebruik van zal maken”.Megalomaan vliegveld met Hollands tintje

Reageren




*

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos

‘Dit is mijn Istanboel niet meer’

Koerdische burgemeesters aan de kant gezet om ‘steun aan PKK’

Vakantietijd? Dat is werken op het land en naar koranles