Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Sleutelrol Koerden en jeugd in Turkse verkiezingen

23 jun
2018
Door: Marc Guillet
Er zijn 2 reacties

Foto’s © SLAWOMIRA KOZIENIEC

De Turkse verkiezingen lijken morgen een spannende race te worden tussen Erdogan en de gezamenlijke oppositie. Vooral het stemgedrag van de millennials en de Koerden zal grote gevolgen hebben voor de uitslag. Een reportage vanuit de trein naar het oosten.

“Uiteraard ga ik weer op Erdogan stemmen”, zegt Sümeyye (33). “Vorig jaar, tijdens het referendum over de vraag of onze president meer macht nodig had om het land effectiever te besturen, stemde ik ‘ja’. Dankzij hem gaat het met ons en met Turkije beter”.

Geroutineerd schikt ze haar religieuze hoofddoek en zoent dan haar zoontje Mohammed dat bij haar op schoot zit in de hogesnelheidstrein van Istanbul naar Ankara. Elke keer wanneer de kleuter begint te zeuren ‘anne’ (mama) leidt ze hem af door iets nieuws aan te wijzen in het tijdschrift dat ze doorbladert.

Sümeyye is een van de miljoenen millennials (tussen de 18 en 33 jaar) die zijn opgegroeid met Erdogan als de sterke man aan het roer. Morgen is dit een belangrijke demografische groep, omdat de jeugd een groot deel van het electoraat uitmaakt. Ook omdat de leeftijd om gekozen te worden is verlaagd van 25 naar 18 jaar. En omdat ruim een miljoen jongeren voor het eerst mogen stemmen in de stembusstrijd die een nek-aan-nek race belooft te worden tussen Erdogan en de kandidaten van de oppositie.

Erdogan heeft zijn hoop gevestigd op de jonge kiezers, zegt hij. Uit recent academisch onderzoek onder jongeren blijkt dat die in overgrote meerderheid loyaal zijn aan hun ouders en zich conformeren aan hun conservatieve opvattingen.
Teleurstellend voor Erdogan moet het zijn dat zeker 80 procent van de jeugd aangaf geen belangstelling te hebben voor politiek. Bovendien leert de ervaring dat jongeren meer dan evenredig de voorkeur geven aan uitgesproken linkse of rechtse partijen. Aan de socialistische HDP bijvoorbeeld.

De Democratische Partij van de Volkeren (HDP) zet zich in voor meer democratie en de rechten van de minderheden in Turkije, vooral de Koerden. Bij de vorige verkiezingen in 2015 kreeg de HDP onder jongeren bijna dubbel zoveel stemmen als de 13 procent die ze bij alle kiezers scoorde. De jeugd gaf de AKP ruim tien procent minder dan hun ouders.

Yunus (21), een fysiotherapeut in opleiding, is een van de jongeren die politiek niks vindt. “Mijn stem doet er niet toe. Ik volg het niet. Ik studeer hard, heb geen tv, en geen tijd voor sociale media”. Zijn zomervakantie begint. Met de ‘Güney Kurtalan Ekspresi’ trein is hij op weg van Ankara naar Batman, duizend kilometer verder in het Koerdische oosten, waar zijn ouders wonen.

Net zoals 95 procent van de jongeren heeft Yunus geen paspoort. En hij spreekt, net als bijna 90 procent van de jeugd, geen enkele buitenlandse taal. “Ik ga proberen online zelf Engels te leren”, zegt hij.

Wel politiek betrokken is de Koerdische Leyla (22). Zij studeert voor docent sport en beweging. “Ik geef mijn stem aan onze presidentskandidaat Selahattin Demirtaş om ervoor te zorgen dat Erdogan zijn meerderheid in het parlement kwijtraakt”, zegt ze in de restauratiewagen van de voorthobbelende trein.

Sinds november 2016 zit de Koerdische leider als een politieke gijzelaar in voorarrest. Naast het stemgedrag van de millennials zal het aantal stemmen dat Demirtaş en zijn partij HDP krijgt, grote gevolgen hebben voor de uitslag.

Aangezien de HDP door de meeste Turken wordt beschouwd als de politieke arm van de PKK, werd zij buitengesloten van de lijstverbinding die andere oppositiepartijen aangingen. De HDP moet hierdoor als enige partij de kiesdrempel van 10 procent passeren om in het parlement te komen.
Met herhaalde beschuldigingen dat de HDP-politici als ‘terroristen’ niet in het parlement maar in de gevangenis thuishoren, doet Erdogan er alles aan om de pro-Koerdische partij onder die 10% te duwen. Als zij die niet haalt, worden de resterende zetels naar ratio verdeeld over de grootste partijen. Passeert de HDP wel de drempel dan verliest Erdogans AKP zeker de absolute meerderheid.

Onderdeel van Erdogans anti-HDP tactiek waren de geheime instructies die hij wijkhoofden van zijn AKP gaf om zich speciaal op potentiële HDP-kiezers te richten. Een videoclip van Erdogans uitspraken lekte uit. “Vrienden, onze partij dient met de HDP op een heel andere manier om te gaan. Ik kan dit niet in het openbaar zeggen. Ik doe het nu hier. Waarom? Als de HDP onder de kiesdrempel blijft dan heeft dat tot gevolg dat wij er veel beter voorstaan”, aldus de president. “Jullie weten wie wie is. Neem de kieslijsten voor elke stembus en doe je werk”.

In de nachttrein naar het Koerdische verre oosten zit ook bouwkraanbestuurder Ahmet (24). Via sociale media kent hij de verhalen over hoe de regeringspartij alles uit de kast haalt om de HDP buitenspel te zetten. De nieuwszenders, op een enkele uitzondering na allemaal in handen van Erdogan-aanhangers, bekijkt hij niet. “Allemaal leugenaars. Mijn stem gaat naar de HDP en Demirtaş”.
Hij prijst zich gelukkig dat hij werk heeft. “Lange dagen van twaalf tot veertien uur. Voor maar 4.000 Turkse lira (730 euro) per maand”, zegt Ahmet.

De werkloosheid is in de Koerdische provincies met 20 tot 40 procent veel hoger dan in de rest van Turkije. Dat blijkt in de stad Siirt, de stad waar de familie van Erdogans echtgenote Emine vandaan komt, en de stad van waaruit Erdogan in 2003 in het parlement werd gekozen.

De trottoirs in de hoofdstraat zitten vol groepjes werklozen en ouderen. Het is 35 graden en ze zoeken bescherming tegen de zon in de schaduw van de bomen. Truckers, bouwvakkers, en dagloners klagen. “Er is geen werk, alles wordt duurder”, zegt een van de werklozen. “Dankzij deze president”.

Allemaal gaan ze op de charismatische Demirtaş en zijn HDP stemmen. Cynisme overheerst echter. “In eerlijke verkiezingen geloof ik niet meer”, bromt een loodgieter. “Vorige keer haalde de HDP hier de meerderheid, maar de AKP heeft onze burgemeester onder valse voorwendselen afgezet en op zijn stoel een AKP-man geplant”.

In Istanboel, de stad met de meeste Koerden, is er eerder sprake van voorzichtig optimisme. “Nog nooit stond er zoveel op het spel. Daarom verwacht ik een record opkomst van boven de 85 procent”, zegt een Koerdische activist die morgen lid is van een van de stembureaus. “We moeten extra alert zijn. Elke kiezer moet er zeker van kunnen zijn dat er niet geknoeid wordt met procedures of stembiljetten”.

De naam Sümeyye is op haar verzoek gefingeerd

2 Comments

  1. MD schreef:

    Socialistische HDP? Heeft u onderzoek gedaan ? De enige socialistische partij die aan de verkiezingen mee doet is de Vatan Partij van dr. D Perinçek.

  2. Marc Guillet schreef:

    Ze zijn lid van de Party of European Socialists (PES) en waarnemend lid van de Socialistische Internationale.

Reageren




*

‘Saoedische consul werd kantoor uitgestuurd toen journalist in stukken werd gezaagd’

‘Geluidsopname bewijst foltermoord op Khashoggi’

Amerikaanse predikant na twee jaar vrij

Turkije toont beelden van Saoedisch moordteam