Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Crisissfeer tussen VS en Turkije voorlopig uit de lucht

16 feb
2018
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Het gevaar van een gewapende confrontatie tussen Turkije en de Verenigde Staten in het noorden van Syrië is geweken. Het reparatiewerk aan de zwaar gehavende relatie tussen de Navo-bondgenoten kan beginnen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rex Tillerson, gaf in Ankara toe dat er sprake was van een crisis. Hij beloofde dat de ‘strategische partners’, die de afgelopen maanden meer op vijanden leken, ‘niet langer alleen zullen optreden, Amerika het ene en Turkije wat anders’.
Nee, er zijn geen problemen opgelost, maar er komen drie Turks-Amerikaanse werkgroepen bestaande uit diplomaten, militairen en hoge medewerkers van de inlichtingendiensten die zich vanaf half maart zullen buigen over de drie meest nijpende kwesties: het vertrek van de Koerdische YPG-militie uit de vooral door Arabieren bewoonde Syrische stad Manbij, de Amerikaanse samenwerking met de YPG, de aanpak van het netwerk van Fethullah Gülen.

Daarmee is de kou voorlopig uit de lucht. En dat is al heel wat, want nog nooit sinds de Turkse militaire invasie van Cyprus in 1974 en het wapenembargo dat Washington daar als strafmaatregel tegenover stelde, was de vertrouwenscrisis zo groot.

De lichaamstaal van president Erdoğan sprak boekdelen. Toen Tillerson zijn opwachting maakte in het paleis van de president kon er bij het Turkse staatshoofd zelfs geen glimlach af tijdens het poseren voor de camera’s.

Ook de lengte van de onderhoud was veelbetekenend. Volgens de agenda van Erdoğan zou het gesprek met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken een uur duren. Het liep uit tot bijna drie en een half uur. Tegen alle protocol in nam Tillerson geen tolk mee, noch een medewerker die aantekeningen maakte van het gesprek. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavuşoğlu, was de enige die werd toegelaten tot het crisisoverleg. Hij trad op als tolk.

Uit bronnen in het paleis werd vernomen dat Erdoğan zijn Amerikaanse gast in een ‘openharig gesprek’ de Turkse regionale prioriteiten ‘duidelijk’ uiteen had gezet. Daaronder kunnen verstaan worden uitleg over de Turkse militaire operatie ‘Olijftak’ in de noordwestelijke Syrische provincie Afrin. Die is bedoeld om de linkse Koerdische YPG-militie, onderdeel van de PKK, daar en uit heel het Turkse grensgebied te verdrijven om te voorkomen dat er daar een door de PKK gecontroleerde autonome zone ontstaat.
Verder eiste Erdoğan opnieuw dat de Amerikanen zich aan hun belofte houden en ophouden met het trainen en bewapenen van die Koerdisch YPG-militie en hen dwingen zich terug te trekken uit de strategische stad Manbij. Ook nu weer zal Erdoğan het bij zijn gast hebben ingepeperd dat het een onvergeeflijke fout is om ‘de ene terroristische organisatie (Islamitische Staat) te bestrijden met een andere terroristische organisatie (PKK/YPG)’.

Een ander onderwerp dat veel tijd in beslag nam was ongetwijfeld de uitgebreide uiteenzetting van Erdoğan over het gevaar van het ‘terroristische Gülen-netwerk’ in Turkije en in de Verenigde Staten. En de eis om de leider van dat netwerk, Fethullah Gülen, nu eindelijk uit te leveren aan Turkije, omdat hij volgens de autoriteiten de kwade genius was achter de verijdelde militaire staatsgreep op 15 juli 2016.

Tillerson, zo bleek uit zijn woorden tijdens de afsluitende persconferentie, benadrukte in zijn onderhoud met de president dat de regering-Trump van nu af aan beter zal samenwerken met Turkije en dezelfde doelstellingen heeft: het definitief verslaan van IS, het stabiliseren van Syrië, steun voor een onafhankelijke Syrische eenheidsstaat, en de terugkeer van de vluchtelingen. Maar de minister uitte ook zijn ongenoegen over de arrestatie van Amerikaanse burgers in Turkije na de mislukte coup, onder wie dominee Andrew Brunson, die al sinds oktober 2016 in een gevangenis in voorarrest zit op beschuldiging van ‘lidmaatschap van een bewapende terroristische organisatie’.

Geen woorden maar daden, was het leidmotief van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavuşoğlu, in de persconferentie aan het eind van het bliksembezoek van Tillerson. Normalisering van de betrekkingen is het doel, maar de frustratie over de gebroken Amerikaanse beloften van de afgelopen paar jaar is zo groot dat Turkije pas op een concrete manier met Washington wil samenwerken nadat het Pentagon ervoor heeft gezorgd dat de Koerdische YPG-militie verdwijnt uit de stad Manbij en zich terugtrekt ten oosten van de Eufraat rivier.

Erdoğan heeft gedreigd dat het Turkse leger de ‘terroristen van de YPG’ uit Manbij zal verdrijven na het ‘schoonvegen van Afrin’ als ze zich niet vrijwillig terugtrekken. “Na de terugtocht van de YPG uit Manbij kunnen we concrete stappen met de Verenigde Staten nemen gebaseerd op vertrouwen”, benadrukte Çavuşoğlu. De openingskop op de voorpagina van Hürriyet, Turkije’s grootste krant, was dan ook ‘Eerst Manbij zien’.

De eerste stap naar een normalisering van de betrekkingen is gezet, maar zoals Tillerson zei ‘er is nog veel werk te doen’ voor de vertrouwenscrisis helemaal van de baan is.

Reageren




*

‘Kies voor Allah of dollar’

‘Levenslang voor coup waar hij niets van wist’

Turkse fotograaf slaat man gebroken neus om kindbruid

Xaviera S. uit Apeldoorn ontkent bij Turkse rechter band met IS