Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

‘Griekse politie sloeg, nam ons geld af en deporteerde ons naar Turkije’

20 mrt
2017
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Turkije weigert illegalen uit EU terug te nemen

Mensensmokkelaars in Turkije hebben het moeilijk. Grenspatrouilles zijn toegenomen. Het aantal Syriërs en economische migranten dat de gevaarlijke oversteek naar Griekenland wil wagen is drastisch afgenomen. Met 97 procent in januari van dit jaar vergeleken met een jaar eerder. Is de een jaar oude, omstreden vluchtelingendeal tussen de EU en Turkije daarmee een succes?

Schaapherder Sadullah Akar (60) uit het dorpje Doyran kent de grensstreek met Griekenland als geen ander. “Al dertig jaar loop ik elke dag met mijn kudde door de velden. Ik laat ze drinken in de grensrivier Meric. Vorig jaar zag ik elke week groepen vluchtelingen die de rivier wilden oversteken. Soms wel 100 of 150. Nu zie ik ze niet zo vaak meer”.

Sadullah wrijft peinzend met duim en wijsvinger over zijn grijze borstelsnor en slurpt van zijn hete, zwarte en mierzoete thee uit een tulpvormig glaasje. Hij schuift zijn stoel wat dichterbij de kolenkachel in het theehuis. “Ik zag ook wel eens vluchtelingen terugkomen. Soms doorweekt van het water in de rivier. Vaak mishandeld door de Griekse grenspolitie. Als ik mijn schapen zo zou behandelen zouden ze me ophangen”.

Buiten is het ijzig koud, net boven het vriespunt. De motregen en de harde wind brengen de gevoelstemperatuur nog verder naar beneden. In de verte houden Griekse grenswachten vanuit een hoge uitkijktoren hun deel van de rivier in de gaten. Vluchtelingen laten zich vandaag niet zien.

In Ankara bevestigt vluchtelingenexpert Metin Corabatir dat het  controversiële akkoord tussen Turkije en de EU van 18 maart 2016 heeft geleid tot het vrijwel opdrogen van de vluchtelingenstroom richting Europa. “De overgrote meerderheid van de bijna 3 miljoen Syrische vluchtelingen zal in Turkije blijven”, zegt de voormalige woordvoerder van de VN vluchtelingenorganisatie UNHCR in Turkije. Hij is nu directeur van het Onderzoekscentrum voor Asiel en Migratie.

Het gros van de Syriërs werkt. Op het land, bij veeboeren, in naaiateliers, de bouw, in restaurants, bij kappers, winkeliers. Steeds meer Syriërs investeren in Turkije. Van alle buitenlandse start-ups in 2016 was 40 procent van Syriërs. Ongeveer 20.000 Syriërs hebben een verzoek ingediend om Turks staatsburger te kunnen worden.

De aantrekkingskracht van Europa voor vluchtelingen is volgens Corabatir fors afgenomen en de angst toegenomen door alle beperkende maatregelen, de ellende in de Griekse opvangkampen, het sluiten van de Balkanroute, en het aan invloed winnende populisme dat zich afzet tegen islam en migranten. “Hoewel de problemen voor hen voortduren in Turkije op het gebied van huisvesting, werk en onderwijs beginnen ze steeds meer te integreren en hier hun leven op te bouwen. Ze realiseren zich nu dat hen in Europa geen paradijs wacht”.

Toch zijn er nog steeds honderden wanhopigen per maand die met hun laatste spaargeld oorlog en armoede proberen te ontvluchten.

Gealane Moustafa (22) is een van hen. “Ik kom uit Marokko. Ik wil naar Duitsland”, zegt ze. Samen met 40 mannen uit Pakistan en Bangladesh, en zo’n 20 Syriërs, komt ze wegrestaurant Metropark binnen. Even snel een kop warme soep met wat brood en dan weer verder met de bus, terug naar Istanbul, waar ze een week geleden met hoop op een beter leven vertrokken.

“Nadat we de rivier waren overgestoken hield de Griekse politie ons aan”, zegt Gealane. “Ze sloegen, namen ons geld af, trapten mijn telefoon kapot, en sloten ons op. We kregen geen eten of drinken.” Adnan Cohan, een jonge arts uit Kashmir in Pakistan, bevestigt haar verhaal. “Na een paar dagen deporteerde de Griekse politie ons onder dwang naar Turkije”. De militaire politie sloot hen enkele dagen op in het moderne Pehlivanköy deportatiecentrum dat door de EU is gefinancierd.

“Elk weekend komen er een paar bussen met teruggestuurde vluchtelingen”, zegt serveerster Nurdan. De Griekse noch de Turkse autoriteiten willen zeggen hoeveel vluchtelingen op deze manier illegaal worden teruggestuurd. De menselijke drama’s die zich hier afspelen blijven buiten beeld. Tenzij er doden vallen. Zoals die drie vluchtelingen die begin januari aan de Griekse kant van de grensrivier bevroren en stierven in de sneeuw.

Afgemeten aan het geringe aantal vluchtelingen dat nog probeert de grens naar Europa illegaal over te steken, is het akkoord met Turkije een succes. Afgesproken werd dat Ankara probeert de vluchtelingen richting Griekenland en Bulgarije tegen te houden. Degenen die toch aankomen worden teruggestuurd tenzij ze asiel aanvragen. In ruil daarvoor mag Turkije Syrische vluchtelingen naar Europa sturen, krijgt het twee maal 3 miljard euro voor de opvang van de vluchtelingen, komen de toetredingsonderhandelingen met de EU in een hogere versnelling, en krijgen Turken toestemming om zonder visum de Schengenlanden te bezoeken. Visumvrij reizen komt er echter alleen als Turkije voldoet aan alle 72 voorwaarden, zoals het invoeren van een biometrisch paspoort. Ankara moet nog aan 7 criteria voldoen. Grootste struikelblok is de eis dat Turkije zijn anti-terrorismewet zo moderniseert dat deze niet meer kan worden gebruikt om kritische journalisten en Koerdische politici aan te klagen wegens ‘propaganda voor terrorisme’.

De Europese Commissie is redelijk tevreden over de implementatie van de deal. “Het voldoet aan de verwachte resultaten, maar het succes blijft kwetsbaar”. De Turkse regering is ontevreden. President Erdogan en zijn ministers dreigen het akkoord op te zeggen, omdat Europa haar beloften niet inlost.

Van de eerste 3 miljard euro die de EU in 2016 en 2017 zou besteden aan programma’s voor onderwijs, gezondheidszorg, en opvang van vluchtelingen heeft Turkije nog maar 677 miljoen euro ontvangen. Visumvrij reizen laat op zich wachten. In plaats van versnelling van de toetredingsonderhandelingen is er een pas op de plaats uit protest tegen het massaal ontslaan, arresteren en intimideren van ambtenaren en critici van de regering na de verijdelde coup.

De spanningen zijn de afgelopen weken verder opgelopen, met name met Nederland en Duitsland, wegens het spreek- en podiumverbod van Turkse politici voor het referendum dat bedoeld is om president Erdogan meer macht te geven.

Süleyman Soylu, die minister van Binnenlandse Zaken is, dreigt 1.500 vluchtelingen per maand naar Europa te sturen. Zijn collega van Buitenlandse Zaken, Mevlüt  Cavusoglu, die van het kabinet een landingsverbod kreeg, zei al voor een deel niet meer mee te werken met de deal. “Het kan best dat we het akkoord annuleren. De EU heeft onze tijd verspild wat betreft visumvrij reizen. We nemen op dit moment geen vluchtelingen meer terug. De vluchtelingendeal wordt nu doorgelicht”.

In Hongarije en Bulgarije groeit de spanning en de angst voor een nieuwe golf buitenlanders. Sofia zegt voorbereidingen te treffen. Hongarije bouwde al een stalen hek met prikkeldraad aan zijn zuidelijke grens om de Balkanroute dicht te timmeren. Premier Órban kondigde aan dat binnenkort een tweede defensielinie van stalen hekken zal verrijzen.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch