Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

De Turken die niet feesten…

6 aug
2016
Door: Marc Guillet
Er is 1 reactie

Veel seculiere Turken en onzekere (westerse) ondernemers

Nog elke avond feesten Turken op pleinen in Istanbul en vele andere steden van het land. ‘Festivals van de democratie’ worden ze genoemd. Ze vieren de overwinning van het volksverzet tegen de militaire coup en de overwinning van de democratie. Super trots zijn ze dat zij met gevaar voor eigen leven een putsch zoals in Egypte hebben weten te verijdelen. ‘Daarvoor zouden ze de Nobelprijs voor de vrede moeten krijgen’, aldus een van de regeringsgezinde kranten.

Maar niet iedereen viert feest. “De mensen die elke avond de straat opgaan zijn afkomstig uit één zuil: de conservatief islamitische, de aanhangers van de AKP en Erdogan”, zegt een leraar. Hoewel ‘de bevolking blij is dat de staatsgreep om Erdogan af te zetten is mislukt, groeit de onzekerheid en angst om wat er komen gaat’, aldus een buitenlandse ondernemer.

“Klanten vragen mij wat dit voor impact heeft en ik moet extra hard bewijzen dat alles oké is.” Ze vertelt dat het vooral op haar Turkse staf veel invloed heeft. “Het zijn allemaal hoog opgeleide jonge mensen met een westerse levensstijl. Vrouwen worden nu ineens op straat aangesproken op hun ‘te strakke, te onthullende, on-islamitische’ kledij. ‘Ik ga weg, naar het buitenland’, zeggen sommigen. Dat vind ik sneu; ze houden zo van hun land”.

Zelf twijfelt ze ook. “Misschien ga ik hier weg. Ik ben in ieder geval bezig met een backup plan. Opties die ik overweeg zijn Manilla, Portugal of Slovenië”.

De sfeer van angst, verwarring en onzekerheid is duidelijk bij seculiere Turken, bij sommige expats en bij diverse kleinere buitenlandse ondernemingen.

Ook bij een Turks bedrijf dat parket importeert uit Polen, Duitsland en Kroatië. “Mijn baas is chagrijnig”, zegt de sales manager. “Het nieuws over de coup was een zware slag voor ons. We kunnen al weken geen chauffeurs vinden die vanuit Europa op Turkije willen rijden.”

Grote internationale bedrijven spreken hun vertrouwen uit in de Turkse economie. “Ze lachen je gewoon uit als je vraagt of ze overwegen weg te gaan of investeringen op te schorten”, zegt een consultant. “Wel is er van nu af aan een betere screening van personeel dat ze aannemen om te voorkomen dat er aanhangers van de Gülen sekte bij zitten”.

Global companies als Microsoft, Toyota, IBM en Nestlé hebben laten weten dat hun beleid in en perceptie van Turkije ongewijzigd zijn. “Wij zitten hier voor de lange termijn”, is hun eensluidende boodschap.

De fundamentals blijven goed. De potentie, strategische ligging en dynamiek van deze grote opkomende markt ook. Vorig jaar groeide de economie met 4%. Dit jaar wordt een groei van boven de 3% verwacht ondanks de shock van de couppoging en de toegenomen politieke onzekerheid.

Peter Verplancken van het Flanders Investment & Trade Agentschap op het consulaat in Istanbul zegt dat er ‘tot op heden mij geen Vlaamse ondernemers hebben gecontacteerd naar aanleiding van de recente gebeurtenissen’. Wel is hij van plan spoedig een overlegronde met Vlaamse bedrijven te organiseren.

Ellen De Bonte, medezaakvoerder van de Vlaamse Betonfabriek De Bonte in Waasmunster, wijst er op dat hun productie in Turkije afhangt van de investeringen door de Turkse spoorwegmaatschappij. “Dus echt ideaal is dit natuurlijk niet. Momenteel hebben we nog een bestelling lopende en ondervinden wij geen hinder van de situatie. Onze productie wordt beheerd door onze Turkse partner en loopt gewoon verder.  De situatie zal wel moeten verbeteren zodat de spoorwegmaatschappij verdere investeringen blijft doen, want anders zal dit wel impact gaan hebben.”

Exportmanager Filiep Vanassche van Soudal, dat in Turkije voor de lokale markt siliconen, polyurethaan-schuim, en vochtweringsproducten voor de bouwsector produceert, blijft geloven in de kracht van de Turkse economie en neemt de politieke onrust op de koop toe. “Wij gaan voor de lange termijn”.

Het doortastende crisisbeheer van vicepremier Mehmet Şimşek en van de centrale bank wekt vertrouwen bij veel investeerders. Bij de vorige bloedige coup, in 1980, had Turkije een inkomen per hoofd van de bevolking van 1.500 dollar. Turkije is sindsdien opgeklommen van een arm naar een midden inkomensland met een gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking van 10.000 dollar. Alleen Turken van 55 jaar en ouder hebben de vorige staatsgreep meegemaakt. Dat betekent dat voor 85% van de bevolking dit hun eerste ervaring is met gewelddadig militair ingrijpen. Het trauma is dan ook vele malen groter dan in het buitenland wordt gerealiseerd.

FullSizeRender (60)“Ik ben het helemaal eens met de grootscheepse schoonmaakactie van de regering om het Gülen-netwerk te verdelgen”, zegt Volkan, een 21-jarige student. “Maar ik haat het dat ze ons op allerlei manieren dwingen om godsdienstig te zijn”. Samen met zijn vriend zit hij in een cafeetje in Moda, een trendy, cosmopolitische wijk aan de Aziatische oever van de Bosporus. Een bolwerk van seculiere Turken en jonge expats. Veel aanhang van de sociaal-democratische Republikeinse Volkspartij CHP en de Koerdische Volkspartij voor Democratie HDP. Talloze tatooshops, zoals ‘Your mom hates us’. En kroegen met namen als Belfast en Teacher’s pub, waar vooral buitenlandse bieren als Becks, Leffe, en Duvel worden gedronken.

“De islamisten voelen zich nu oppermachtig en worden steeds intoleranter. Ze schreeuwen naar je en schelden je uit wanneer je een biertje drinkt. Om die reden zijn in de nacht van de coup jongeren hier op de boulevard bedreigd met een mes”, aldus zijn vriend Berk. “Ik ben bang dat we steeds verder afglijden in de richting van de onvrijheid in Arabische landen”.

Tekenend voor de groeiende angst en onzekerheid is dat geen van de in Istanbul wonende geinterviewden met zijn echte naam in de krant wil. “Islamisten die massaal ‘Allah-u Akbar’ (God is groot) schreeuwen, is gewoon beangstigend”, zegt de leraar. “Dat is duidelijk een breuk met het republikeinse gedachtengoed. Alles krijgt steeds meer een religieus tintje. Natuurlijk is de democratie gered, maar het wantrouwen groeit dat we niet meer democratie krijgen, maar een nog grotere en sterkere staat, gedomineerd door Erdogan”.

Zelfcensuur neemt toe, zo ziet hij in zijn kennissenkring. “Velen hebben kritische posts op social media gewist. Vooral twijfels over de toedracht van de coup en vraagtekens bij de officiële versie van de regering worden niet gedeeld”

Journaliste Barcin Yinanc verwoordt het dilemma van de seculiere Turken in haar column ‘Secular Turks between a rock and a hard place’ (tussen twee vuren) als volgt.

“Het kritiseren van de acties van de regering tegen de Gülenisten houdt het risico in deze gruwelijke organisatie in de kaart te spelen. Kritiek inslikken kan de verkeerde manier van aanpak van de regering legitimeren. Hierin een evenwicht vinden is de uitdaging.”

One Comment

  1. hanneke schreef:

    mooi verwoord Marc we zijn ons allemaal kapot geschrokken en maken ons vooral zorgen over in wat voor turkije onze kinderen zullen opgroeien….

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch