Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Turkse eenheid is brozer dan ze lijkt

2 aug
2016
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Elke avond zit Ahmet Şahin (45), na zijn werk, in het Saraçhane park. Op een grote kunststof mat op het gras, omringd door zijn vrienden. Hun ‘democratiewacht’ duurt nu al meer dan twee weken, sinds de nacht van de mislukte staatsgreep. Tegenover het park een kazerne met brandweertrucks voor de deur die brandweermannen in de nacht van 15 op 16 juli gebruikten om tanks de doorgang te versperren. Megagrote, bloedrode Turkse valggen sieren de gevel.

Om Şahin en zijn vrienden heen spandoeken met leuzen als ‘Nee tegen coups. Handen af van onze nationale soevereiniteit’. Honderden gezinnen picknicken hier. Met thermosflessen thee. Met rijst, gehaktballen, soep, sandwiches en de nationale yoghurtdrank ayran. Allemaal gratis. Uitgedeeld door medewerkers van de gemeente die in handen is van de regeringspartij AKP van president Erdogan. De sfeer is een mix van een braderie en een popfestival.

Er zijn ook tentjes van Turken die hier de nacht doorbrengen ‘om de democratie te beschermen’. Op een steenworp afstand is het praalgraf van sultan Mehmet de Veroveraar. Dit is Fatih, een van de conservatiefste wijken van Istanbul.

Uit luidsprekers klinken patriottisch-islamitische liederen. Het nieuwste is geschreven na de coup met als refrein ‘Allah-u Ekber’ (God is de grootste), en steeds de dichtregels waarvoor Erdogan in 1999 voor 4 maanden de gevangenis in moest: ‘De moskeeën zijn onze kazernes, de koepels zijn onze helmen, de minaretten onze bajonetten en de gelovigen onze soldaten’. Populair is ook het AKP-verkiezingslied waarin Erdogan wordt opgehemeld als de ‘stem van de onderdrukten’, ‘de hoop van miljoenen’. Met als refrein Recep Tayyip Erdogan.

Hij is hier de absolute held. De ‘nationale chef’, zoals Şahin hem noemt, en ‘onze opperste commandant’.

Woede en trots klinken door in zijn woorden. “Een van mijn vrienden werd aangereden door een tank toen we bij Atatürk airport waren om te protesteren tegen die ‘landverraders in uniform’. Twee van mijn kennissen zijn door hen doodgeschoten. Maar we hebben heel de wereld laten zien dat we ons verzet hebben tegen de coup, dat we niet bang zijn, en dat we alles zullen doen om onze democratie en onze president te verdedigen. Dit is onze ‘Slag om Gallipoli’ (1915-16). Toen verdedigden onze soldaten met succes de aanval van Britse en Franse troepen om Istanbul in te nemen. Nu hebben we de poging van Amerika om via Fethullah (Gülen) onze regering ten val te brengen in de kiem gesmoord”.

FullSizeRender (57)Tussen de duizenden mensen die naar het plein voor het gemeentehuis lopen voor de avondvoorstelling van de ‘democratiewacht’, loopt ook een man met een galg waaraan een Gülen-pop is opgeknoopt. Op zijn borst het opschrift: ‘Ik heb mijn volk verkocht; hang me alsjeblieft op president’.

Op dit plein en talloze andere pleinen in Turkije, in de media en in de uitspraken van de politici wordt de huidige eenheid tegen putschisten en voor het uitroeien van het Gülen ‘kankergezwel’ geprezen. Maar de politieke eenheid is bij nader inzien flinterdun. De eerste scheurtjes manifesteren zich al.

De vrienden van Şahin brandmerken seculiere Turken met een westerse levensstijl als ‘landverraders’ doordat ze in de nacht van de coup in paniek maximale bedragen pinden, levensmiddelen en brood insloegen in plaats van de straat op te gaan om te protesteren tegen de tanks en de soldaten.

Tijdens en na de grote manifestatie van de sociaal-democratische Republikeinse Volkspartij (CHP) op het Taksim-plein lieten CHP-leider Kilicdaroglu en zijn aanhang luid en duidelijk blijken dat ze tegen de coup zijn, maar ook tegen ‘de dictatuur’, voor machtenscheiding, en voor rechten en vrijheden. Allemaal indirecte, niet mis te verstane kritiek op de AKP en Erdogan, die een presidentieel systeem wil invoeren met zo weinig mogelijk controlemechanismen.

Het ‘recht op verzet heeft een nieuwe betekenis gekregen, het is een legale manier om de democratie te verdedigen’, zo voegde hij er veelbetekenend aan toe. Hij veroordeelde tevens de ‘vriendjespolitiek’ bij het benoemen van partijleden in overheidsfuncties. En hij merkte op dat de couppoging voortkomt uit het feit dat Turkije een ‘derderangs democratie’ is.

De Koerdische Volkspartij voor Democratie (HDP) zit ook op de lijn van de CHP. Zondag, tijdens een grote manifestatie in de stad Diyarbakir, was de slogan ‘Nee tegen coups, Democratie Nu!’.

Maar van eenheid is geen sprake wanneer Erdogan de oppositieleiders uitnodigt. De Koerdische partijleider wordt dan gepasseerd.

Het intrekken van de aanklachten tegen alle oppositieleiders wegens belediging en smaad door Erdogan is een passend gebaar in het huidige klimaat. Maar de structurele problemen over rechten, vrijheiden, en de democratie zullen na het opheffen van de noodtoestand in alle hevigheid de kop weer opsteken.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch