Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Leger doet poging Erdogan af te zetten

16 jul
2016
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

ANKARA

Het Turkse leger heeft afgelopen nacht geprobeerd een staatsgreep te plegen. Ze probeerden het land in handen te krijgen, maar duizenden mensen gingen na een oproep van president Erdogan de straat op.

TON VOERMANS en MARC GUILLET

De coup begon toen twee bruggen over de Bosporus werden afgesloten en gevechtsvliegtuigen slechts tientallen meters over de bebouwing van Ankara en Istanboel bulderden. Strategische plaatsen zoals luchthavens, bruggen en televisiestations werden bezet.

Premier Yildirim meldde zo snel hij kon dat alles onder controle was en dat de coup mislukte, maar het leger berichtte dat de staatsgreep ‘om de democratie te borgen en de mensenrechten te beschermen’ een succes was. Een uur later meldden de coupplegers dat heel het land onder controle was van de ‘vredesraad’. De staat van beleg werd afgekondigd en in heel Turkije werd een avondklok ingesteld. Op de staatszender TRT werd een presentatrice gedwongen om een verklaring van de vredesraad voor te lezen. Het leger kondigde een nieuwe grondwet aan.

De coup was echter verre van voorbij. Bij gevechten bij het hoofdkwartier van speciale eenheden in Ankara zouden bij vuurgevechten zeventien politiemensen om het leven zijn gekomen. Dat meldde het staatspersbureau Anadolu. Een helikopter met aan boord plegers van de staatsgreep zou zijn neergeschoten door een straaljager van de Turkse luchtmacht. Dat meldde televisiezender NTV.

Het is volstrekt onduidelijk hoeveel steun er binnen het leger is voor de machtsomwenteling. De Verenigde Naties meldde dat in ieder geval de luchtmacht en marechaussee betrokken zijn bij de coup.

Premier Binali Yildirim meldde dat er een groep van het leger was die niet meer onder bevel stond. ,,Degenen die hier verantwoordelijk voor zijn, zullen de hoogste prijs betalen. De door het volk gekozen regering blijft aan de macht. Deze regering gaat alleen weg als het volk dat wil”, verklaarde de eerste minister. Hij dreigde alle militaire toestellen boven Ankara neer te halen.

CNN meldde dat andere regeringsleiders gevangen waren gezet door de coupplegers. Ook hoge legerfunctionarissen, onder wie de stafchef van het leger, werden gevangen gehouden op het militaire hoofdkwartier in Ankara.

President Recep Tayyip Erdogan zou naar Marmaris zijn gevlucht. Het hoofdkantoor van zijn AK Partij in Ankara werd gisteravond omsingeld. Via Skype was hij te zien op de Turkse CNN. Hij riep de bevolking op om in opstand te komen en verzekerde dat de coup zou mislukken omdat de coupplegers een ongeorganiseerde bende zouden vormen. Oppositieleider Kilicdaroglu van de republikeinse volkspartij CHP sprak zich uit tegen de coup en steunde de oproep van Erdogan om de straat op te gaan. Duizenden Turken gaven gehoor aan de oproepen. Onderwijl werd de situatie in Ankara en Istanboel steeds grimmiger. Betogers op straat werden beschoten. Tanks openden het vuur op het parlementsgebouw.

Op Twitter zei een strijdlustige Erdogan: ,,Ik ben de president. Dit is een coup van de Gülen-beweging.” Fethullah Gülen is een Turkse prediker en tegenstander van Erdogan die naar de VS is uitgeweken. Turkije heeft de Gülen-beweging als terreurorganisatie aangemerkt.

Ook vanuit moskeeën in Ankara en plaatsen in Anatolië werd opgeroepen de straat op te gaan om te protesteren tegen de coup.

Erdogan kondigde aan naar Istanboel te komen om in het openbaar te spreken, maar het was onduidelijk waar hij exact was. Er waren geruchten dat hij naar het buiteland probeerde te vluchten.

De chaos nam afgelopen nacht met het uur toe. Er was sprake van schoten en bombardementen op meerdere plekken in Instanboel en Ankara. Politie-agenten werden door soldaten overmeesterd, maar ook andersom werden soldaten ‘krijgsgevangenen’ gemaakt.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry sprak de hoop uit dat Turkije een land blijft van ‘stabiliteit, vrede en continuïteit’. President Obama riep op geen bloed te vergieten. Ook de Europese Unie maande tot kalmte en respect voor de democratie. De coupplegers zegden toe dat alle internationale verdragen worden nagekomen. Premier Rutte liet weten zich ‘ernstige zorgen’ te maken.

De coup leidde tot grote verwarring. Op de straten in Ankara en Istanboel riepen soldaten de bevolking op naar huis te gaan omdat er een avondklok werd ingesteld, maar meer en meer Turken gingen de straat op. Op het Taksim-plein werd geschoten. Bij het ter perse gaan van de krant leek het erop dat de staatsgreep ging mislukken.

Nederlanders

Alle uitgaande vluchten vanuit Ankara en Instanboel werden gecanceld. Een KLM-toestel dat met 184 passagiers aan boord onderweg was van Amsterdam naar Istanboel, keerde gisteravond terug naar Schiphol. Transavia vliegt vandaag evenmin. Naar schatting zijn er 33.000 Nederlanders nu op vakantie in Turkije. In de badplaatsen was niets te merken van de chaos. Het ministerie van Buitenlandse Zaken riep Nederlandse toeristen toch op binnen te blijven tot er meer duidelijkheid is.

Het waren niet alleen protesterende Turken op straat. Mensen waren bang voor de onrustige tijd die komt. In Ankara en Istanboel werd kort na het begin van de coup massaal gehamsterd bij benzinestations, geldautomaten en bakkers.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch