Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

‘Als alles tot me doordringt, kan ik wel janken’

7 mei
2016
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Foto’s: SLAWOMIRA KOZIENIEC

Ebru Umar in ballingschap: Ik wil mijn verjaardag in Nederland vieren

Morgen is het twee weken geleden dat columniste Ebru Umar van haar vrijheid werd beroofd. De Turkse justitie besloot tot een uitreisverbod. Twee keer per week moet ze zich bij de politie melden. Een aanklacht is in de maak wegens ‘belediging’ van president Erdogan. Vier jaar celstraf dreigt. Haar vurigste wens? “Ruim voor mijn verjaardag op 20 mei terug in Nederland. Terug naar de vrijheid”.

In de populaire Turkse vakantieplaats Kuşadasi is Ebru Umar plots een BTer, een Bekende Turkse. Een vreemde gewaarwording. Haar opzienbarende arrestatie heeft in alle Turkse kranten gestaan. Tot twee agenten zaterdagavond 23 april om 11 uur ’s avonds op de deur klopten, was ze anoniem in Kuşadasi terwijl ze er al 40 jaar komt en sinds 8 jaar een mooi appartement heeft met uitzicht op zee. In het oude centrum. Vlak bij de bazaar en achter een voormalige Ottomaanse herberg.

“Het was oud, verwaarloosd en heel donker toen ik het kocht”, zegt Ebru terwijl ze voorgaat de trap op. Binnen is het ruim, modern en licht. Ook door het gebruik van grote spiegels en het vervangen van muren door glas. Op de tweede verdieping is haar slaapkamer en een groot terras. Op een tafeltje ligt een Libelle, waarvoor ze interviews schrijft. Aan de horizon het Griekse eiland Samos, op 1 uur varen van de Turkse kust. “Als ik nou een Syriër was, zou ik al lang weer terug in Europa zijn”, zegt Ebru met een cynische glimlach. “Waarom niet? Als zij het kunnen waarom ik dan niet? Ik heb bovendien zwemdiploma’s”.

Vrienden en anderen hebben haar ook geadviseerd om de benen te nemen met een prive jet. Ebru kan er alleen maar om lachen. “Ik heb mijn ouders, die zich grote zorgen maken, beloofd dat ik me strikt aan de wet houd en geen domme dingen doe”.

Op het eerste gezicht lijkt Ebru in Kusadasi een ‘gewoon’leven te hebben. In haar oranje poloshirt en oranje pet – ‘mijn favoriete kleur’ – even naar de apotheek. In een modern winkelcentrum shoppen. Onder andere bij kledingzaak Mudo Marina waar ze buiten komt met een papieren tasje met een hemdje. “Die hebben ze hier van prima kwaliteit en van stretch materiaal”. Ma belt. Of ze later vanmiddag kan langskomen en nog wat wil meebrengen. In het gesprek gaan de zinnen om en om in het Turks en in het Nederlands. Lunchen doet ze in de oude stad. In het restaurantje Öz Urfa: een herderssalade, vers pitabrood dat zo warm is dat ze er bijna haar vingers aan brandt, en haar favoriete Iskender kebab met tomatensaus op stukjes pitabrood met pepers en yoghurt. En een tulpvormig glaasje met sterke Turkse thee.

Toch is haar leven de afgelopen twee weken allesbehalve normaal. “Mijn telefoon wordt afgeluisterd. Ik ben afgevallen. Mijn taille is inmiddels net als die van Doutzen. Mijn vrijheid is me ontnomen door het NSB-gedrag van die fucking nederturken. Van de ambassade heb ik een ‘babysit’, gekregen. Hele aardige Nederlands-Turkse dames, die om de beurt hier zijn en ervoor zorgen dat ik niet alleen hoef te zijn. ’s Nachts slaap ik bij mijn moeder.”

EBRU uMAR FOTO 2 sLAWKAEen surrealistische nachtmerrie. “Een absolute klucht”, noemt ze het zelf. Maar leuk is anders. “Als ik niet doe alsof dit een verlengde vakantie is, ga ik er onderdoor”. Om het schizofrene van de situatie zoveel mogelijk weg te drukken, blijft ze zo actief mogelijk. “Met het te woord staan van de media. Het schrijven van columns en opiniestukken. En felle en humoristische commentaren op Twitter. Ik laat me niet intimideren en monddood maken.”

Niet alleen is haar opengebroken huis in Amsterdam overhoop gehaald en ‘hoer’ op een muur gekalkt. Ze weet dat heel haar leven overhoop ligt en dat ze bij terugkeer in Nederland waarschijnlijk politiebewaking zal krijgen. Veel Erdogan aanhangers kunnen haar bloed wel drinken. “Als ik dat allemaal tot me laat doordringen moet ik janken”.

Dat deed ze eerder deze week al. “Ik heb keihard zitten huilen dat ik door al dit gedoe mijn afgesproken interview met Diana Matroos niet kon doen.”

Heel blij is ze met alle steun, vriendschap en hulp die ze van vrienden, collega’s en familie krijgt. “Je reputatie heeft schade opgelopen”, zei een van mijn vriendinnen. “bijna iedereen vindt je opeens aardig!”.

Haar moeder (72) nam na het nieuws over Ebru’s aanhouding halsoverkop een vliegtuig om haar dochter bij te staan. Hier in Kusadsi gedraagt ze zich als een leeuwin die haar aangevallen pup beschermt. “Ik heb mijn moeder nog nooit zo fel gezien als de afgelopen weken. Die kliklijn van het Turkse consulaat in Rotterdam is volgens mijn moeder een gerichte actie, “een valstrik die speciaal voor jou werd opgezet”. Mama gaat een aanklacht indienen tegen degene die via Twitter dreigde dat hij me zou aangeven en tegen degenen die haar persoonlijk beledigen. Voor mij is het ergste van dit alles het verdriet van mijn ouders”.

Ze moet dezer dagen terugdenken aan haar opa en oma. “Die werden in 1923 gedeporteerd van Kreta en Rodos naar een land waar ze niet wilden zijn, naar Turkije. Zo voel ik me nu ook, in gedwongen ballingschap, beroofd van de vrijheid om te gaan en staan waar je wil en te doen en te laten wat je wil. Ik ben het niet gewend om mijn leven zo uit handen te geven.”

Ebru is van de drie dochters de oudste ‘en dus een prinsesje’, zegt ze. “Ik was een poppedopje, een echt meisje”. Trots laat ze kiekjes uit haar jeugd zien die haar vader maakte en die hij nu als digitaal album naar haar heeft verstuurd. “Kijk, ik hield altijd al van hoedjes en zonnebrillen”. De meest treffende foto van toen, die veel zegt over de Ebru van nu, is er een waar kleine Ebruutje naast haar moeder in de tuin zit. Ze maakt een lange neus en steekt haar tong rebels uit naar de fotograaf. Rebels is ze nog steeds. Al noemt ze dat niet zo. “Ik zeg en schrijf alles waarvan ik overtuigd ben dat het de waarheid is. In Nederland noemen ze onverbloemd de waarheid vertellen provoceren. Maar het is gewoon Rotterdams, recht voor zijn raap”.

Dat ze van haar scherpe tong en pen een beroep maakte, heeft ze aan haar vriend en geestverwant Theo van Gogh te danken. “Hij heeft me van mijn leven in de corporate wereld gered. Mijn eerste stukje buiten de site van Theo om was in 2003, een column in het AD. Daar kreeg ik 200 euro voor. De moord op Theo stortte mij 10 maanden in rouw en depressie waarin ik de waanzin van de wereld niet begreep. Toen ik aan het eind van die periode begon rond te kijken om weer wat te gaan doen, kreeg ik eind 2005 het verzoek om in Metro op de plek van Theo een column te gaan schrijven. Mijn eerste zinnen waren: ‘Nee natuurlijk wil ik niet dood, maar om de een of andere reden schijnt iedereen te denken dat ik door deze plek te accepteren mijn doodvonnis getekend heb. Of tenminste mijn mond zal houden. Mijn mond houden? Waarover? Waarom?” Als ik die oude columns terug lees denk ik ‘er is in die fucking 10 jaar niets veranderd’. De integratie is mislukt. Migrantenkindren zijn tikkende tijdbommen, maar dat mag je van de politici en de grachtengordel met zijn roze bril op niet zeggen. Alles wordt gedownplayed, zelfs na de aanslagen in Parijs en Brussel. Het enige positieve aan mijn landarrest is dat Nederland er niet meer omheen kan dat de NSB-Turken optreden als de lange arm van Erdogan.”

Opgejaagd wild voelt ze zich. In Nederland en Turkije. Bang is ze niet. Ze komt op voor haar rechten en staat pal voor de vrijheid van meningsuiting. Ook als ze op het politiebureau in Kusadasi zit en ze op besliste toon haar telefoon terugeist ‘want ik ben met mijn telefoon getrouwd en zonder kan ik niet’. Of wanneer ze midden in de nacht politieagenten bestookt met vragen over de reden waarom ze haar hebben vastgezet. Uiterlijk is ze kalm, maar van binnen kookt ze van woede. “Ik moet me nu zo enorm inhouden, omdat ik hier zit en niet weet wat de Turkse justitie zal gaan doen. Maar ik ben zo toe aan ontzettend uithalen, echt!”

 

Reageren




*

Uitreisverbod: dan maar een baan

‘Boersma had banden met een terroristische organisatie’

Turkije deporteert Nederlandse correspondent

Verdachten wijzen vooral naar elkaar