Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Op de vlucht, maar waarheen?

21 nov
2014
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Door de bloedige oorlog in Syrië zijn nu al 1,6 miljoen Syriërs naar buurland Turkije gevlucht. De 22 tentenkampen zitten overvol zodat 85 procent van de vluchtelingen buiten de kampen probeert te overleven. In het grensgebied leidt dat tot spanningen, bedelen en illegale arbeid.

In de Istiklal Caddesi, de druktste winkelpromenade van Istanboel, zitten drie meisjes van ongeveer 12 jaar op de koude straatstenen. Ze zingen vrolijke liedjes. Met Turkse woorden, want hun families wonen al generaties in Syrië en zijn van Turkse afkomst. “We zijn Turkmenen en gevlucht uit Aleppo”, zegt het meisje met een Minnie Mouse op haar rood met witte stippen T-shirtje. Haar naam wil ze niet zeggen. Verder wil ze ook niets kwijt. Ze wil alleen maar wat zingen en een beetje geld verdienen voor haar ouders.

Met geïmproviseerde instrumenten – een omgekeerde lege schoenendoos en een lege ijsbeker – begeleiden de kinderen hun liedjes met originele klanken en ritme. Deze jonge straatmuzikantjes zijn duidelijk amateurs. Ze zijn verlegen. Niet zo brutaal en lawaaierig als de geharde straatkinderen van de Roma families die hier in de weekends rondhangen.

Het winkelend publiek loopt achteloos aan hen voorbij alsof ze lucht zijn. Een enkeling gooit een muntje in het deksel van de schoenendoos. “Allah razi olsun” (God zal je belonen), zegt een van de meisjes.

Even verderop, voor de gesloten ijzeren hekken van het Zweedse Consulaat, is het nu opvallend stil. De visumafdeling is gesloten. Elke dag, lang voordat de diplomatieke missie opengaat, staan er hier Syrische vluchtelingen voor de poort. Gezinnen met kinderen. Oudere vrouwen met hoofddoeken. Stukken karton op de grond waarop ze kunnen zitten wanneer ze even willen uitrusten van het lange wachten. Vaak loont dat wachten, want Zweden heeft een liberaal opvangbeleid voor vluchtelingen, zo weten ze. En elke Syriër die toestemming krijgt om naar Stockholm te reizen krijgt een permanente verblijfsvergunning. Sinds de burgeroorlog in Syrië in de zomer van 2011 begon zijn er ruim 40.000 Syrische ontheemden in Zweden gearriveerd. Dit jaar worden meer dan 80.000 asielzoekers in het Scandinavische land verwacht.

Mehmet, die achter de kassa staat van een fast food restaurant dat zich specialiseert in pasta’s, salades en toetjes, zegt dat hij steeds vaker Syrische gezinnen op straat ziet. “Vandaag niet. Waarschijnlijk wegens de regen en de kou. Wanneer de chef er niet is, delen we stiekum maaltijden uit die ze elders kunnen opeten”.

Syrische vluchtelingen die bedelen zijn in aantal toegenomen, maar zijn slechts een fractie van de naar schatting 100.000 ontheemden die in Istanboel veelal in armoede leven en op zichzelf zijn aangewezen. Inmiddels hebben 1,6 miljoen vluchtelingen de wijk genomen naar Turkije. Dat is ruim de helft van alle Syrische burgers die naar het buitenland zijn vertrokken om te ontsnappen aan de oorlog. “Terwijl Turkije talloze tentenkampen heeft gebouwd en al 4,5 miljard dollar heeft uitgegeven, heeft de internationale gemeenschap amper 200 miljoen dollar geschonken”, klaagde president Erdogan kortgeleden.

Gisteren sloeg Amnesty International alarm over de crisissituatie van de vluchtelingen. Turkse grenswachten hebben zeker 17 vluchtelingen doodgeschoten toen zij probeerden via sluiproutes de grens over te komen, zo zegt Amnesty op basis van ooggetuigen. Vluchtelingen zouden zijn mishandeld, voor lange tijd zijn gearresteerd en in diverse gevallen onder dwang zijn teruggestuurd naar Syrië.

De 22 tentenkampen die Turkije heeft opgezet, zitten boordevol. Meer dan 85 procent van de vluchtelingen probeert op eigen houtje buiten de kampen te overleven. Veelal in stadjes niet ver van de grens met Syrië. De grote instroom vreemdelingen heeft daar tot spanningen en vechtpartijen geleid. Ze zijn concurrenten voor de Turkse arbeiders in sectoren als de landbouw, textiel en de bouw waar ze als illegalen en dus ver onder het minimumloon werken. Syriërs werken soms voor 50 lira (18 euro) per week, terwijl een Turkse arbeider voor hetzelfde werk tot vier keer meer krijgt.

Ook in de steegjes tegenover de Grote Bazaar, waar weinig toeristen komen, werken Syrische vluchtelingen zwart. In de buurt van de Gedik Pasja moskee bijvoorbeeld waar ze in talloze werkplaatsjes helpen bij het maken van schoenen. Ze beantwoorden de ‘selamün aleyküm’ groet niet, maar kijken met een mengeling van vrees en nieuwsgierigheid naar de buitenlander die binnenstapt. De chef wil alleen kwijt dat hij inderdaad een paar Syriërs in dienst heeft. Verder doet hij er het zwijgen toe.

De winter nadert. Vandaag is het 10 graden, maar de gevoelstemperatuur is door de regen en de harde wind amper een graad of vijf. Bij vuilniscontainers hebben Syrische vrouwen houtjes gevonden om vanavond een vuurtje te stoken. Zittend op de grond, met hun kleine kinderen dicht tegen zich aan, proberen ze bij de drukke tramhalte tegenover de Kruidenbazaar de aandacht te trekken. Ze houden hun paspoort omhoog en zeggen ‘Suriya’ en ‘para’ (geld). Iedereen loopt hen straal voorbij.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch