Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Turkse premier Erdogan, een man met twee gezichten

9 okt
2013
Door: Marc Guillet
Er is 1 reactie

Foto: © Slawomira Kozieniec

Premier Recep Tayyip Erdogan van Turkije wordt gehaat en aanbeden. Een hervormer van groot formaat die de bemoeizuchtige generaals terugstuurde naar hun kazernes. Die minderheden meer rechten gaf. Maar ook een leider die steeds autoritairder optreedt en dissidenten laat opsluiten of laat ontslaan.

Nieuwe bevoegdheden voor de politie, die binnenkort van kracht worden, zijn een voorbeeld van het toenemende repressieve beleid. De politie kan voortaan zonder toestemming van het openbaar ministerie mensen oppakken die ervan verdacht worden dat zij ‘zullen gaan demonstreren’. Degenen die zich verzetten tegen de politie krijgen zwaardere straffen. Semih Yalçın, van de oppositiepartij MHP, kritiseerde de nieuwe bevoegdheden als ‘tekenen van een politiestaat’.

Daarnaast kondigde de minister van justitie de bouw aan van 207 nieuwe gevangenissen de komende vijf jaar. Steeds meer Turkse burgers worden achter tralies opgesloten. In 1992 waren dat er 54 per 100.000. In 2004 was dat opgelopen tot 81. En nu is het al 173 per 100.000. Dat is een groei van meer dan 100 procent in de afgelopen negen jaar.

Erdogan vindt dat democratie beperkt is tot de stembus

Vorige week kwam premier Erdogan ook met een pakket maatregelen om de zwakke Turkse democratie te versterken. De ‘comeback van de hervormer’ was de teneur van de commentaren in de regeringsgezinde media. Daarmee gaf Erdogan impliciet toe dat Turkije nog geen ‘geavanceerde democratie’ is zoals zijn aanhangers graag beweren. Het brute en massale geweld van de politie tegen Gezi park betogers in juni maakte voor iedereen duidelijk dat Turkije nog een lange weg te gaan heeft. Die indruk werd versterkt door het standpunt van Erdogan dat democratie zich beperkt tot de stembus.

Positief is dat Koerden meer rechten krijgen. Het gebruik van hun taal in politieke campagnes is niet langer verboden. Het verbod op de Koerdische letters Q,W en X wordt opgeheven en dorpen krijgen hun oorspronkelijke Koerdische namen terug. De plechtige gelofte die schoolkinderen in Turkije elke ochtend op het schoolplein als militairen moeten opdreunen, wordt afgeschaft. Vooral de slotzin ‘Wat ben ik blij te mogen zeggen dat ik een Turk ben’, wordt door veel Koerden als racistisch van de hand gewezen.

Verdeelde reacties op hervormingen

De reacties op het ‘democratiepakket’ van Erdogan waren net zo verdeeld als de meningen over Erdogan zelf. Juichende commentaren bij zijn aanhang. Teleurstelling en woede bij de oude elite, bij nationalistische Koerden en religieuze minderheden.

De polarisatie over de premier en zijn beleid zal alleen maar toenemen, zo is de verwachting. Hij is een man met twee gezichten. Zijn felste critici noemen hem een ‘dictator’ of ‘een nieuwe sultan’. Zijn kiezers dragen hem op handen als de  reïncarnatie van de glorieuze sultan Mehmet de Veroveraar. Onder leiding van Erdogan (59) boekt Turkije sinds 2002 het ene na het andere succes op economisch en politiek gebied. In 2005 waren de hervormingen zo ver gevorderd dat de Europese Unie onderhandelingen begon over de toetreding van Turkije.

De voormalige burgemeester van Istanboel en activist van de fundamentalistische Welvaartspartij is een raspoliticus. Een natuurtalent die met zijn charisma, taalgebruik van de man in de straat, het opheffen van het hoofddoekjesverbod, het verbeteren van gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting de vrome moslim Turken aan zich bindt. Elke verkiezing krijgt zijn islamitische partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (AKP) een groter stempercentage. In 2002 won de AKP met 34 procent. In 2007 kreeg de partij 47 procent en in 2011 stemde een op de twee Turken op de regeringspartij.

Mist talent om kritiek te incasseren

De successen zijn Erdogan mogelijk naar het hoofd gestegen. Na de stembuszege van 2011 domineerden de minder plezierige karaktertrekken van de eerste-minister en zijn gebrek aan hervormingsdrang het debat. Hij heeft lange tenen en een kort lontje. Kan met zijn scherpe tong iedere politieke opponent vloeren, maar mist het talent om kritiek te incasseren. Veel columnisten zijn op Erdogans aandringen ontslagen. En Turkije is inmiddels de ‘grootste gevangenis voor journalisten in de wereld’, aldus Reporters without Borders.

One Comment

  1. memilek schreef:

    Erdogan met 2 gezichten?????kiijk eerst naar je eigen premiere, wat een huigelaars zijn jullie

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch