Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Teleurstelling over hervormingen van Erdogan

1 okt
2013
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

De sinds 1928 bij wet verboden Koerdische letters Q, W en X zijn terug in Turkije. Net als hoofddoekjes, baarden en godsdienstvrijheid.

Premier Erdogan kondigde deze hervormingen gisteren aan als onderdeel van een pakket van 28 maatregelen en voorstellen om van Turkije een democratischer land te maken.

Stuk voor stuk initiatieven waar de EU al lang op aandringt. Onder meer het verminderen en beëindigen van de discriminatie van christenen, Koerden en andere minderheden.

Het Syrisch-orthodoxe klooster Mor Gabriel uit het jaar 397, krijgt door de Turkse overheid in beslag genomen grond terug. Praktiserende moslima’s mogen met hoofddoekjes op en mannen mogen hun baard laten groeien wanneer zij voor de overheid werken, met uitzondering van werk bij de politie, de strijdkrachten en justitie.

Koerdische plaatsnamen die door de militaire junta in 1980 waren veranderd in Turkse namen krijgen hun oorspronkelijke namen terug. Onderwijs in het Koerdisch wordt verruimd, maar alleen op particuliere scholen als keuzevak. En Koerden mogen voortaan al hun politieke activiteiten in hun moederstaal organiseren. En de nationalistische eed die dagelijks door Turkse schoolkinderen moet worden afgelegd en wordt afgesloten met ‘Wat ben ik gelukkig te mogen zeggen dat ik een Turk ben’, wordt afgeschaft.

Ondanks de aangekondigde hervormingen overheerst de teleurstelling bij liberalen en minderheden over het gebrek aan politieke wil bij de regering om grote stappen te zetten. Zo werd niets aangekondigd over het hervormen van de omstreden terrorismewetgeving waardoor honderden – vooral Koerdische activisten en journalisten – in de gevangenis zitten.

Over de hoge kiesdrempel van 10 procent, waardoor soms 40 procent van de uitgebrachte stemmen niet in het parlement vertegenwoordigd is, deed premier Erdogan geen ander voorstel dan de mededeling dat er drie opties zijn waarover gepraat kan worden: vasthouden aan 10 procent, verlagen tot 5 procent of helemaal afschaffen. In de Koerdische stad Diyarbakir gingen duizenden aanhangers van PKK-leider Öcalan de straat op om hun ongenoegen te uiten over de voorstellen van Erdogan. Het pakket is alleen bedoeld om de volgende verkiezingen weer te winnen, niet om de rechten van de burgers en de democreatie te verbeteren, zo was de mening van de betogers.

Ook de Grieks-orthodoxe kerk was teleurgesteld dat de premier geen enkele toezegging deed over de heropening van het Halki-seminarie op een eiland voor de kust van Istanbul. Het is al sinds 1971 door de Turkse overheid gesloten waardoor de Grieks-orthodoxen geen priesters meer kunnen opleiden.

De alevieten, vrijzinnige sji’itische moslims en de grootste religieuze minderheid van Turkije (10-15%), blijven tweederangs burgers. Hun godsdienst en gebedshuizen worden nog steeds niet erkend en zij krijgen in tegenstelling tot de soennitische moslim meerderheid geen subsidies van de overheid.

Het enige dat Erdoğan hen toezegde was dat de naam van de Nevşehir universiteit veranderd zal worden in Haciı Bektaş Veli ter ere van een middeleeuwse alevitische mystieke geestelijke naar wie de Bektaşi orde. Vertegenwoordigers waren verontwaardigd dat de premier hen niets substantieels had toegezegd om een eind te maken aan hun discriminatie.

Premier Erdogan wil met zijn ‘democratie pakket’ twee vliegen in een klap slaan. Een nieuwe stimulans geven aan zijn pogingen om een politieke oplossing te bereiken met de PKK voor de al 30 jaar durende burgeroorlog. En de timing is goed gekozen richting de EU: in oktober komt een nieuw jaarlijks voortgangsrapport over de manier waarop kandidaat-lid Turkije de noodzakelijke hervormingen doorvoert om de onderhandelingen uit het slop te trekken. Dat rapport zou zonder de aangekondigde hervormingen een stagnatierapport zijn geworden. Sinds 2011 heeft Turkije amper iets gedaan om vooruitgang te boeken richting lidmaatschap van de EU. Hiermee laat hij zien dat Turkije nog steeds de ambitie heeft om lid te worden van de EU en daarvoor bereid is politiek gevoelige initiatieven te nemen.

De nationalistisch oppositiepartijen MHP en CHP  beschuldigen premier Erdogan van verraad en een schaamteloze knieval voor de eisen van de Koerdische ‘terroristen’. Erdogan sprak dit met kracht tegen en zei: “Dit pakket is niet het resultaat van enige onderhandeling ket wie dan ook. Het komt voor uit de wensen van de bevolking. Wij willen voldoen aan de internationaal geldende mensenrechten, de criteria van de Europese Unie en de rapportage van de commissie van wijze mensen.”

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch