Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Erdogan is het zat en laat Taksimplein schoonvegen

12 jun
2013
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

in: Algemeen Dagblad

Foto: Slawomira Kozieniec

Erdogan: ‘Het is een groot komplot’

De Turkse oproerpolitie heeft gisterochtend in alle vroegte en met groot machtsvertoon het Taksimplein in het hart van Istanboel ontruimd. De honderden actievoerders in het Gezipark waren totaal verrast en kwamen met slaperige hoofden hun tentjes uit, gewekt door wolken traangas en het geknal van de politie. Een enorme politiemacht van duizenden agenten zette een tiental waterkanonnen in en schoot met rubber kogels en grote hoeveelheden traangas toen ze op verzet stoten. Barricaden die de verkeerswegen naar het plein al ruim een week hadden versperd, werden met groot materieel ontmanteld.
Bij confrontaties tussen manschappen van de mobiele eenheid en stenen gooiende relschoppers op het plein en in de straten daar omheen raakten in de loop van de dag zeker honderd mensen gewond. Vijf van hen verkeren in kritieke toestand, zei de voorzitter van de Vereniging van Turkse Artsen, Ahmet Özdemir Aktan.

Keerpunt

Gisteren was een keerpunt in de al ruim een week aanhoudende protesten tegen de regering van premier Erdogan. Met ijzeren vuist maakte hij radicaal een eind aan de choas en anarchie op het belangrijkste plein van Istanboel.
De premier haalde in een toespraak weer fel uit naar de actievoerders en noemde hen ‘bendes’ en de acties en demonstraties ‘een illegale opstand’. “Een park is om in te wandelen, niet om te bezetten”, aldus de Erdogan in een militante toespraak in het parlement. Met zijn uitspraken leek hij het eind van de bezetting aan te kondigen. Eerder had hij al gezegd dat zijn geduld op was. Over zijn harde toon en onbuigzame houding zei de premier: “Als mijn reactie te hard wordt gevonden, dan spijt me dat. Ik ben Tayyip Erdogan, dat kan ik niet veranderen.”
Hij beschuldigde de internationale media en binnen- en buitenlandse economische bedrijven en investeerders van een ‘alomvattende aanval’ tegen de groeiende Turkse economie. “Het is één groot komplot”.

Onderhoud met Erdogan
De premier zei niets over het behoud van het park. De aankondiging maandag van vice-premier Bülent Arinc dat Erdoagn morgen een onderhoud zal hebben met vertegenwoordigers van de activisten in het Gezipark, leek een handreiking te zijn. Maar geen van degenen die uitgenodigd zijn om bij de premier aan te schuiven in de hoofdstad Ankara is lid van het solidariteitsplatform dat de protesten twee weken geleden begon en eind vorige week een onderhoud hadden met de vice-premier.
De leiders riepen iedereen op om naar het park te komen. “Wij gaan door met het beschermen van ons park en onze pleinen tot al onze eisen zijn ingewilligd”, aldus een verklaring van het platform.
Naarmate de dag vorderde werd de situatie steeds grimmiger. Het Gezi-park, naast het Taksim, werd omsingeld door de oproerpolitie. Diverse barricaden stonden in brand. Stenengooiers provoceerden de politie, die regelmatig reageerde met waterkanonnen en traangas. De spanning liep op naarmate er meer mensen in de richting van het park kwamen.
De kamperende bezetters van het park werden voor het grootste deel van de dag met rust gelaten, zoals Huseyin Avni Mutlu, de gouverneur van de provincie Istanboel ’s ochtends via Twitter had aangekondigd.
Ruim 50 advocaten die uit solidariteit met de Gezipark activisten een sit in demonstratie hielden en slogans riepen in het grootste gerechtsgebouw van de stad, werden door de politie afgevoerd.
De gouverneur prees de vreedzame milieuactivisten in het park en zei dat alleen ‘marginale groepen’ uit waren op rellen met het gooien van stenen, vuurwerk en molotov cocktails. “We hebben een uitstekende samenwerking met de activisten in het park”, zei de gouverneur. Maar het vertrouwen in de beloften van de autoriteiten dat het park niet zal worden aangevallen, is niet groot. Ezgi Kaya (24), een van de activisten, zei: “Ik geloof niets van wat ze zeggen. Het geweld zal doorgaan, maar dat geeft ons de kans om de rechtvaardigheid van onze eisen duidelijker te onderstrepen”.
’s Middags trok de oproerpolitie toch op naar de rand van het park en schoot tientallen traangasgranaten tussen de tenten. Ze gingen de trappen op, maar bleven aan de rand en gingen het park niet binnen. Omwonenden vreezden de avond en de nacht, omdat er meer confrontaties tussen oproerpolitie en relschoppers werden verwacht.

Plein is van grote symbolische waarde

Het Taksim plein dat gisteren door de politie werd heroverd is van grote symbolische waarde voor de in 1923 gestichtte republiek Turkije. Niet voor niets zijn de twee opvallendste bouwwerken op het plein in het hart van Istanboel daar neergezet ter ere van de oprichter van de republiek: Mustafa Kemal Atatürk.

De overgrote meerderheid van de 76 miljoen Turken vond het een nationale schande dat het Atatürk standbeeld en het Atatürk Cultuurcentrum al meer dan een week waren bezoedeld met revolutionaire slogans en vlaggen van allerlei linkse en nationalistische splintergroeperingen. Het eerste dat de politie deed na het schoonvegen van het plein was het verwijderen van al die politieke propaganda. Op het imposante en totaal verwaarloosde Cultuurcentrum hangt nu, zoals vanouds, weer alleen maar een grote Turkse vlag en een even grote afbeelding van Atatürk.

Gezipark

Een activist in het bezette Gezipark heeft op een stuk karton met viltstift geschreven: ‘Surp Hagop Armeense Begraafplaats (1551-1939). Jullie hebben onze dodenakker afgepakt, maar we laten jullie niet ook ons park afpakken’.
Het inmiddels wereldberoemde Gezipark was inderdaad vier eeuwen lang onderdeel van een Armeens kerkhof. Dat strekte zich uit tot achter het park waar nu hotels staan zoals het Divan, Intercontinental en het Hilton.
In reactie op protesten van actievoerders dat Gezipark een geschiedenis heeft, zei Erdogan sarcastisch “als het een geschiedenis heeft, ga dan op onderzoek uit en je zal er achter komen wat de geschiedenis is”.
Hij wilde vooral onderstrepen dat er op de plaats van het Gezipark sinds 1806 een Ottomaanse kazerne stond, de Halil Paşa Topçu Kişlasi, ontworpen door de Armeense architect Krikor Balian. Erdogan wil een replica van dat gebouw op de plaats van het Gezipark neerzetten, met winkels, restaurants en expositieruimten.
Op 31 maart 1909 leed de kazerne grote schade bij het neerslaan van een opstand van loyalisten aan de absolute monarch sultan Abdul Hamid II tegen het herstel van de constitutie. In 1921 werd de binnenplaats van de kazerne een voetbalstadion voor zowel Fenerbahce, Besiktas als Galatasaray! Pas in 1940 werd de voormalige kazerne afgebroken om plaats te maken voor het Gezipark.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch