Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

‘Made in Turkey’ moet synoniem worden met kwaliteit, innovatief en cool

20 jan
2013
Door: Marc Guillet
Er zijn 2 reacties

FOTO © SLAWOMIRA KOZIENIEC

Istanbul – Nederland en fietscultuur worden vaak in één adem genoemd. Foto’s van een fietsende premier Rutte naar het Catshuis of van leden van het koninklijk huis op de fiets geven de kleine delta aan de Noordzee een sympathiek imago.

In Turkije en in veel andere landen groeit het besef dat fietsen ook belangrijk is. Niet alleen omdat het goed is voor het milieu en voor de mobiliteit in de steden, maar ook omdat het de gezondheid en dus de kwaliteit van leven verhoogt.

In geen ander land ter wereld met een vergelijkbaar welvaarstniveau fietsen zoveel mensen als in Nederland. Er zijn in Nederland zelfs meer fietsen – 18 miljoen – dan mensen, 16,7 miljoen. Van de 13,5 miljoen inwoners van 4 jaar en ouder bezit 84% een fiets. Sommigen hebben twee of drie fietsen: een stadsfiets, een recreatieve of sportfiets, en soms ook nog een vouwfiets voor in de trein of in de auto.

Per jaar kopen Nederlanders ruwweg 1,3 miljoen nieuwe fietsen. Die hebben een totale waarde van bijna 1 miljard euro. De laatste jaren is er tevens sprake van een snelle opmars van de elektrische fiets. In 2013 zullen er zo’n 1miljoen rondrijden. Van alle nieuw verkochte tweewielers wordt bijna 20 procent inmiddels aangedreven door elektriciteit.

Het internationale design consortium Yard 9 wil gebruik maken van de positieve energie die om de fietscultuur heen hangt en werkt in Turkije samen met strategische partners op het gebied van fietsontwikkeling, infrastructuur, en door mensen aangedreven stedelijke mobiliteit.

Milieuvriendelijke fietscultuur in Istanbul promoten

Zo gaat Yard 9, samen met de Amerikaanse organisatie voor duurzaam transport Embarq, met MoveMobility en met het ingenieursbureau Goudappel, de milieuvriendelijke fietscultuur in Istanbul promoten. Prins Willem-Alexander en prinses Máxima leverden daaraan publicitair een kleine bijdrage door een ritje te maken door de Istiklal Caddesi, de drukste winkelstraat van Istanbul, op nieuwe ‘Miss Grace’ stadsfietsen met het Holland branding logo die werden ontworpen door Yard 9 voor Gazelle.

Uit onderzoek in 58 steden in Europa door de Nederlandse fabrikant van navigatiesystemen TomTom blijkt dat Istanbul de meest door verkeersopstoppingen geplaagde stad is. Op de ‘Congestion Index’ 2012 van TomTom staat dat de gemiddelde reistijd in Istanbul door files 57 procent langer is dan in steden waar het verkeer gewoon kan doorrijden. In de ochtendspits is de reistijd zelfs 84 procent langer. Amsterdam scoort goed met slechts 16 procent congestie.

Amsterdam kent sinds september van dit jaar een nieuw vervoermiddel dat de congestie nog verder vermindert: de ‘Hopper’. Dat is een nieuw soort taxi voor een persoon. Een elektrische scooter die forenzen door de binnenstad vervoert voor een vaste prijs van 2,50 euro. Deze letterlijk en figuurlijk groene scooters rijden alleen tijdens werkdagen. Met een nieuwe app kunnen klanten met het navigatiesysteem van TomTom zien waar in de stad lege ‘Hoppers’ beschikbaar zijn.

Daarnaast tekent zich in de westerse wereld een nieuwe trend af in het autogebruik. De auto verliest aan populariteit, vooral bij jongeren in de verstedelijkte gebieden. In Amsterdam gaat 50 procent van de verplaatsingen met de fiets. In Duitsland heeft slechts twee van de drie twintigers een rijbewijs. In Australië, Groot-Brittannië, Japan en Zweden is het autogebruik aan het dalen.

Betekent dat nu dat die trend ook snel in Istanbul zal aanslaan? Of dat Istanbul een voorbeeld kan nemen aan Amsterdam en Nederlandse oplossingen kan kopiëren? Zeker niet. In Turkije is het bezit van een eigen auto nog een begeerd statussymbool van vrijwel iedereen. En dus zal het autobezit en de drukte op de wegen explosief blijven toenemen, zo is de verwachting.

“Bovendien dient elk project te beginnen met context specifiek onderzoek”, aldus Gerbrand Bas, bestuursvoorzitter van Yard 9. Met andere woorden, oplossingen die zijn bedacht voor Amsterdam zullen voor zeker 90 procent niet werken voor Istanbul, omdat de cultuur, de infrastructuur en het menselijk gedrag in deze stad aan de Bosporus heel anders zijn dan die in Amsterdam.

Istanbul moet met een integraal mobiliteitsplan komen

Er zijn al diverse initiatieven van deelgemeenten in Istanbul om het fietsen te stimuleren. Langs de boulevards aan de Europese en Aziatische oevers van de Zee van Marmara zijn fietspaden aangelegd. Ook langs een straat in de deelgemeente Kadıköy, maar dat fietspad wordt gebruikt om er motoren en scooters op te parkeren, plantenbakken neer te zetten of zitjes van cafés in te richten. In de wijken Maltepe en Bostanci heeft de deelgemeente Kadıköy op kleine schaal  fietsverhuurplaatsen ingericht. En een enkele Turkse krant besteedt aandacht aan de voordelen van het fietsen. Zo berichtte een krant dat de gemiddelde leeftijd waarop men een hartaanval krijgt in Turkije 9 jaar eerder is dan in Nederland. Reden: Nederlanders fietsen!

Allemaal goedbedoelde initiatieven, maar ze zijn verbrokkeld en weinig succesvol, omdat ze geen rekening houden met het gedrag van de Turkse weggebruikers, die alleen maar oog hebben voor ander gemotoriseerd verkeer en voor voetgangers.

Er zal dus een integraal mobiliteitsplan van de gemeente Istanbul moeten komen om de stadsbewoners op de fiets te krijgen, gebaseerd op context specifiek onderzoek, aangevuld met fietsexpertise uit Amsterdam en andere steden, en input van fietsers in Istanbul.

Onderdeel van de gewenste oplossing zal ook ‘user centered design’ moeten zijn, zegt professor Matthijs van Dijk, managing partner van Yard 9. “Vormgeving met focus op het gewenste effect voor de gebruiker: behoeftegedreven innovatie. De overheid moet zich niet met dingen bezighouden, maar moet een lange termijn visie definiëren over mobiliteit en hoe zij denkt met de grote stromen aan mensen om te gaan. Universiteiten en designers moeten de vrijheid krijgen om die visie met onderzoek en innovatie te concretiseren in nieuwe producten die aansluiten bij de leefwereld van de gebruiker.”

Gedragsverandering is een sleutelbegrip voor design consortium Yard 9

Gedragsverandering is een ander sleutelbegrip in de filosofie van design consortium Yard 9. Gerbrand Bas zegt het zo: “Als iedereen om 9 uur op zijn werk wil zijn dan kun je snelwegen blijven verbreden en nieuw asfalt blijven aanleggen, maar het probleem blijft bestaan. Als je een deel van de bedrijven kunt overtuigen om om 8 uur te beginnen en de rest om 9 uur, of je laat mensen sommige dagen van de week thuis werken, dan draag je bij aan gedragsverandering en aan het oplossen van mobiliteitsproblemen”.

Een ander voorbeeld dat de noodzaak van gedragsverandering aantoont, heeft te maken met de vele dodelijke ongelukken in Amsterdam met fietsers die letterlijk worden verpletterd door rechtsafslaande vrachtauto’s. Dat gaat met een snelheid van bijna nul, maar toch gebeurt het. En opvallend is dat de slachtoffers voor honderd procent vrouwen zijn. Mannen overkomt het niet. Hoe dat kan? Mogelijk dat mannen wel kunnen inschatten hoe lang zo’n truck zou kunnen zijn. Vrouwelijke fietsers hebben daar mogelijk meer moeite mee. Om het probleem op te lossen zal men dus het gedrag van die potentiële slachtoffers moeten beïnvloeden.

Wat is design?

Het Nederlandse design consortium Yard 9, dat bestaat uit zes vooraanstaande Nederlandse designbureaus, is een van de grootste dienstverleners ter wereld met dertig jaar ervaring op het gebied van strategie-, concept-, product-, brand- en beleidsontwikkeling. Het heeft ruim 140 professionals in dienst in vijf landen.

Yard 9 is sinds 2011 met financiële ondersteuning van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken actief in Turkije. “Dit land is enorm dynamisch en heeft een grote hoeveelheid maakindustrie”, aldus Gerbrand Bas. “De Nederlandse creatieve industrie heeft een grote internationale reputatie op gebieden als interior design, gaming, mode, mobiliteit en architectuur”.

Toch blijkt ‘design’ niet zo’n handig begrip om mee te communiceren, zo heeft Gerbrand Bas gemerkt. “Het is een soort containerbegrip waar iedereen van alles instopt: van schilderijlijstjes tot fluitketels.” Ook in Turkije begint het belang van moderne vormgeving, productontwikkeling en merkbekendheid te groeien. Turkije maakt wat dat betreft een vergelijkbare ontwikkeling door als Zuid-Korea. Producten die 15 jaar geleden uit Zuid-Korea kwamen stonden bekend als ramsj. Nu blinken ze uit in kwaliteit en veroveren de markt met producten van wereldklasse – Samsung, Hyundai, Kia Motors, Daewoo – op het gebied van auto’s, electronica, medische apparatuur, speelgoed, wellness.

Merkdenken begint nu ook in Turkije veld te winnen

Merkdenken begint nu ook in Turkije veld te winnen. Alle partners van het Nederlandse design consortium Yard 9 willen daar onder de vlag van ‘Turkey Design’ aan bijdragen.

Inmiddels ontwikkelt de Nederlandse designgroep voor de Turkse fabrikant Bürosit een serie kantoormeubelen. “Wij hebben inzicht in de Europese markt. Bürosit heeft de productiecapaciteit. Dat is dus een mooie match en partnerschap waarbij we samen de risico’s delen”, zegt Gerbrand Bas.

De zes partners in Yard 9 werken samen met de Turkse electronica en witgoed gigant Arçelik, die actief is in honderd landen. Voor Mey Içki, Turkije’s grootste drankenfabrikant, ontwerpt een van de Yard 9 partners een whiskyfles.

Semih Şeftali, ceo van het Turkse bedrijf Esse, fabrikant van keukengerei, serviesgoed en gastronomische kookgerei, werd de eerste Turkse opdrachtgever van Yard 9. Met inzichten die hij opdeed tijdens een speciaal voor Esse door Yard9 ontwikkelde workshop zette hij een nieuwe verkoopstrategie op. “Zo’n workshop maakt onderdeel uit van de unieke aanpak die onze klanten in relatief korte tijd een aanzienlijke strategische voorsprong in de markt bezorgen. Zoals nu dus ook in Turkije!”, zo onderstreept Gerbrand Bas.

CEO Semih Şeftali van Esse vertelde in de Turkse krant Miliyet (6 mei 2012) enthousiast over het onderzoek naar consumentenprofielen en winkelgedrag. “We wilden het effect meten van de veranderingen in Turkije op shopping trends.” Aan het eind van het onderzoek werden vier groepen geïdentificeerd. De meest veelbelovende groep zijn kinderen van conservatieve ouders. Şeftali: “Zij gedragen zich anders dan hun ouders. Zij willen macht, zowel in de zin van status als geld. Het percentage dat trouwt is hoger dan in andere groepen en hun uitgavenpatroon is ambitieus. De toekomst voor retail in Turkije ligt bij de kinderen uit traditionele gezinnen.”

De Turkse overheid ziet ook het belang in van het stimuleren van merkbekendheid van Turkse kwaliteitsproducten, om deze zo een grotere kans te geven op de exportmarkten. Daarom is enkele jaren geleden het programma ‘Turquality’ opgezet. Het gaat om een samenwerking tussen gecertificeerde bedrijven en gecertificeerde design bureaus. Wanneer deelnemende bedrijven producten laten ontwerpen door de ontwerpbureaus, om ze geschikt te maken voor de Europese markt, dan krijgen de ondernemers van de Turkse overheid de helft tot drie kwart terug van de factuur van de designers. Ongelimiteerd. Net als eerder Zuid-Korea probeert Turkije nu, in samenwerking met onder meer ontwerpers van Yard 9, de omslag te maken van ramsj naar producten van wereldklasse. ‘Made in Turkey’ moet zo snel mogelijk synoniem worden met kwaliteit, innovatief en cool.

2 Comments

  1. Hulst schreef:

    Zou er ook een stage plek zijn in dit bedrijf voor mijn dochter Kimberly ,Die studeert aan de technische universiteit in delft industrieel ontwerpen,
    Zij loopt nu stage in HongKong en moet in september aan haar eind project beginnen dus is op zoek naar een mooi bedrijf .

  2. Marc Guillet schreef:

    Ga voor mogelijkheden voor een stage voor Kimberly bij Yard 9 of bij een van de zes aangesloten design bedrijven naar hun website http://yard9.nl/
    Laat haar een mailtje sturen.

    Groet,

    Marc

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch