Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Turkse moslim feministe Rukiye: ‘Ik wil twee restaurants en een vertaalbureau’

5 jan
2013
Door: Marc Guillet
Er zijn 7 reacties

Bij Starbucks wil ze niet afspreken. ‘Ik houd niet van multinationals, want die buiten arme mensen uit’, zegt Rukiye beslist. Daarom drinkt ze uit principe ook geen cola, eet niet bij McDonald’s of Burger King en wil geen Apple computer of iPhone. In het studentencafé Leylek slaat ze Turkse thee af ‘want die wordt geproduceerd door Unilever’. Kruidenthee is oké.

Haar ouders komen uit de religieuze stad Konya. Ze noemden hun enige dochter Rukiye. “Zo heette een van de dochters van de profeet Mohammed”, zegt ze. Ze heeft nog een oudere broer, Dündar van 24, en ze omschrijft zichzelf als moslim feministe. Daarom heeft ze geen make-up, strakke jeans of hoge hakken zoals veel van haar leeftijdgenoten.

Rukiye is derdejaars en studeert aan de Universiteit van Istanbul Engelse taal- en letterkunde. “Ik ben echt gelukkig. Ik woon in een stad waar ik van houd. Doe een studie die ik leuk vind. Heb goede vrienden en vriendinnen. En ik heb ouders die me in alles steunen.”

Vrijwilligerswerk

Naast haar studie heeft Rukiye amper vrije tijd. Die gebruikt ze voor vrijwilligerswerk. “Ik help arme zigeunerkinderen met hun huiswerk. Hun ouders zijn door de gemeente weggejaagd uit de wijk Sulukule en hun huizen zijn gesloopt. Heel soms, als we van de gemeente een bus krijgen, gaan we met de kinderen naar de bioscoop”.

Geen van haar vrienden of familieleden merkt iets van de crisis. “Die treft vooral mensen in Europa en Amerika. Hier zie ik steeds meer dure auto’s, horloges, kleding en nieuwe winkelcentra.”

Net als Turkije is Rukiye zelfbewust, optimistisch en ambitieus. “Eerst wilde ik tolk worden bij de EU of de Verenigde Naties. Maar in loondienst werken is, denk ik, niets voor mij. Ik wil zelf ondernemer zijn. Als ik 30 ben wil ik eigenaar zijn van twee restaurants: een met gerechten uit moeders pot voor studenten bij de universiteit, want ik zie dat dat een gat in de markt is, en een meer sophisticated restaurant in Taksim, dé uitgaanswijk van Istanbul. Bovendien wil ik mijn eigen vertaalbureau opzetten”.

Trouwen en kinderen? “Ik weet niet of ik daar tijd voor heb”, zegt ze lachend.

 

Naam: Rukiye Deniz

Leeftijd: 20

Woonplaats: Istanbul

Thuis: woont in een studentenhuis

Zakgeld: 65 euro per maand

School: studiebeurs van de overheid

Cijfer dat ze aan haar toekomst geeft: 8

 

7 Comments

  1. Willemijn Bouman schreef:

    Beste Marc,
    Deze zin viel me op: …”en ze omschrijft zichzelf als moslim feministe. Daarom heeft ze geen make-up, strakke jeans of hoge hakken zoals veel van haar leeftijdgenoten.”
    Omdat traditionele moslima’s ook geen make-up, strakke jeans of hoge hakken (mogen) dragen. Er is dus in principe geen verschil zichtbaar. Maarrr er zijn dus ook moslima’s die een uitzondering op de regel zijn (mét make-up, strakke jeans of hoge hakken), en die dit bevochten hebben en uit vrije wil deze uitzondering voor zichzelf gecreëerd hebben.
    De vraag is dus: Wie zijn nou de echte feministes?

  2. Marc schreef:

    Goed punt Willemijn. Ik ben het met je eens dat de tweede categorie ook feministes zijn, maar echter dan de eerste groep van Rukiye? Rukiye kleedt zich wel traditioneel, maar vindt zichzelf modern en feministisch, omdat ze niet onderdanig is aan een man en gelijkheid met hem opeist. Zo begint elke emancipatie van onderdrukten/gediscrimineerden.

  3. Willemijn Bouman schreef:

    Het gaat dus om perceptie van de eigen positie. En niet persé om een groepsdenken (feminisme). Voor de vrouwen ook heel belangrijk om die subtiele verschillen te zien, dat draagt bij aan hun assertiviteit en ontwikkeling.
    In ons dorp hier is er een vrouw die absoluut geen mannen een hand geeft, niet komt als er dorpsmannen zijn (bijvoorbeeld op de opening van een van onze kunstenaars) en altijd gesluierd is. Maar ze vecht wel voor Engelse les in het dorp, middels vele bezoekjes aan de Kaymakam (ondergoeverneur), bekritiseert de Muhtar (“hij doet niets voor ons”), een rij vrouwelijke volgers heeft. Ze komt trouw op onze openingen en participeert dan actief. En ze rijdt auto, en verdient haar geld via schoonmaakklussen en maaltijden koken bij de rijke Turkse importburen. Ze is daarmee uniek in het dorp. Maar als ze een dorpsman ziet gaat ze achter een muur staan of wikkelt zich helemaal in.
    We noemen haar dan ook geen feministe en zij zichzelf ook niet, want dat is een negatief stigma voor haar, daar komt ze niet mee verder.

  4. Willemijn Bouman schreef:

    PS. voor de duidelijkheid: ze checkt altijd af of er mannen zijn op de expositieopeningen en komt als de kust velig is. Soms laten we om die reden mannen en vrouwen apart komen, of, als dat niet gewenst is door de kunstenaar, dan komt zij een uur eerder!

  5. Marc schreef:

    bedoel je met gesluierd dat haar gezicht en ogen ook verborgen zijn? ze is duidelijk assertief en komt op voor haar rechten; ook voor de rechten van andere vrouwen?

  6. Willemijn Bouman schreef:

    Haar gezicht is gesluierd volgens de Anatolische manier (mond, hals en haar niet zichtbaar). Ze probeert zoveel mogelijk de vrouwen uit het dorp mee te nemen naar de gesprekken met de Kaymakam van Ürgüp (die zelf ook een vrouw is) over het openen van handwerkwinkels en lessen enz. in Ibrahimpaşa. Ze verwijt haar vrouwelijke dorpsgenoten dat ze niet hardop durven spreken en haar alles influisteren zodat zij het zeggen moet. Dat stoort haar enorm, want dat houdt best een gevaar voor haar in.

  7. Sevim schreef:

    Ik als Turkse die vele vrouwen kent die ook zo gesluierd zijn en soms zelf met de zwarte sluier “kara çarşaf” die dezelfde houding hebben en voor de vrouwen opkomen en vechten en kwaad worden waarom de vrouwen niet optreden, passief en onderdanig blijven!! Dit zien jullie niet omdat ze geen contact zoeken en hebben met de mannen die “haram” zijn voor hun. De vrouwen zijn veel meer bewuster dan de meeste mannen.
    Bedankt Willemijn dat je dit gedeelt hebt en laten zien.

Reageren




*

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos