Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Turkije ziet ambities in Syrië sneven

20 jul
2012
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Assertieve buitenlandse politiek met Ottomaanse trekken loopt vast bij gebrek aan kennis en middelen

in: Het Financieele Dagblad

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan heeft categorisch tegengesproken dat zijn land betrokken was bij de dodelijke bomaanslag in Damascus waarbij drie hoge medewerkers van president Bashar al-Assad om het leven kwamen.

‘Misinformatie is een gebruikelijke methode in dit soort situaties’, zei Erdogan. ‘Zoiets zouden wij nooit doen tegen het broedervolk van Syrië’.

Hij wees op het voortgaande bloedvergieten en de grootscheepse verwoestingen in Syrische steden. Het regime dient zichzelf volgens Erdogan af te vragen hoe de oppositie zo is gegroeid en waarom er zoveel generaals en hoge officieren uit het leger zijn gedeserteerd. ‘Er zal niets veranderen zolang Bashar aan de macht blijft’.

Turkije heeft zich ontpopt als de belangrijkste spreekbuis van het Syrische verzet, dat in het gastvrije Istanbul kantoor houdt. Turkije bewapent de rebellen, samen met Saudi-Arabië en Qatar. Manaf Tlass, een belangrijke generaal en persoonlijke vriend van Assad, is kortgeleden gevlucht naar Turkije. Hij is een van de inmiddels 20 overgelopen generaals die in Istanbul domicilie heeft gevonden. Ook de voormalige onderminister voor oliezaken, Abdo Hussameddin, heeft bescherming gekregen van de Turkse regering. Het aantal Syrische vluchtelingen dat in Turkije een veilig heenkomen heeft gezocht, is deze week opgelopen tot 43.200.

Hoewel minister van buitenlandse zaken, Ahmet Davutoglu, had beloofd dat zijn diplomaten zich niet langer als brandweermannen van brand naar brand zouden spoeden, maar op crises zouden anticiperen voor die zich aandienen, heeft Turkije zich totaal verkeken op de toekomst van Syrië. Dat is opmerkelijk, omdat de buurlanden tot enkele maanden voor de opstand uitbrak bondgenoten waren en goede en vriendschappelijke betrekkingen onderhielden. De handelsrelaties bloeiden als nooit tevoor (2,5 mrd dollar in 2010) . Eind 2010 hielden beide regeringen nog een gezamenlijke kabinetsvergadering en schaften zij visumverplichtingen af. Maar toen het regime van Assad de protesten van voornamelijk soennitische moslims met excessief bloedvergieten probeerde te smoren, was het met de vriendschap snel gedaan. Turkije verbrak alle contacten met Damascus en stelde sancties in. Premier Erdogan werd de belangrijkste woordvoerder van de harde lijn. Hij zegt dat Assad ‘hetzelfde lot wacht als Gaddafi’ en werkt actief aan de val van zijn vroegere bondgenoot.

Het fiasco van het Turkse Syrië-beleid is exemplarisch voor de beperkte mogelijkheden die Ankara heeft om invloed uit te oefenen op de ontwikkelingen in de regio. Turkije heeft de ambities van een regionale grootmacht, maar ontbeert de middelen om die ten uitvoer te brengen. Of zoals de toenmalige Amerikaanse ambassadeur in Ankara James Jeffrey op 20 januari 2010 in een vertrouwelijk rapport aan Washington schreef: ‘Turkey has Rolls Royce ambitions, but Rover resources’. Een saillant voorbeeld daarvan is het feit dat slechts 6 van de 135 Turkse diplomaten in de Arabisch landen Arabisch spreken.

In de afgelopen tien jaar is de buitenlandse politiek van Turkije, onder leiding van de AKP-regering van premier Erdogan, assertiever geworden. ‘Avonturistisch’ zo zeggen de critici.

Met de snel groeiende economie zijn ook het zelfvertrouwen en de ambities toegenomen om de rol van een regionale grootmacht te spelen. Ankara wil niet langer een brug zijn tussen Oost en West, maar wil een spil zijn in het machtspel van het Midden-Oosten, de Balkan en de Kaukasus. In al die gebieden die bijna 600 jaar lang tot het Ottomaanse Rijk behoorden

Als geen ander wil Turkije nu een gewapende interventie van de internationale gemeenschap in Syrië. Maar Europa noch de Verenigde Staten staan te trappelen voor een nieuw gewapend avontuur. En de bondgenoten van Assad – Rusland en Iran – zijn niet van plan het regime de rug toe te keren, omdat de verwachte nieuwe machthebbers zeker geen vrienden zullen zijn van Moskou en Teheran.

Premier Erdogan kan wel dreigende taal uitslaan naar Syrië, zoals na het neerschieten van het Turkse verkenningsvliegtuig, maar hij komt steeds meer over als een leeuw zonder tanden. Turkije heeft weinig manoeuvreerruimte. Het is afhankelijk van Rusland en Iran voor zijn olie- en gasleveranties. Het handelsvolume tussen Moskou en Ankara is ruim 32 mrd dollar. Rusland is de op twee na grootste exportmarkt voor Turkije.

Het lijkt er op dat Erdogan zijn frustraties over Syrië verbijt en er de voorkeur aan geeft om het verzet tegen Assad vanuit Turkije te blijven steunen, zodat de rebellen zelf een eind kunnen maken aan ‘dit vijandige regime’.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch