Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Spijtbetuiging over massamoorden in Dersim is een historische doorbraak

27 nov
2011
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Blog

Net als de andere mediterrane landen heeft Turkije geen sorry-cultuur, maar een schaamte- en eer-cultuur. Fouten worden zelden erkend, omdat ze afbreuk doen aan de eer en status van de betrokkene of van de organisatie. Daarom was het zo opmerkelijk dat premier Erdoğan namens de Turkse overheid excuses aanbood voor de bloedbaden die de strijdkrachten eind jaren ’30 hebben aangericht onder Koerdische alevieten in de provincie Dersim. In de tijd dat de Republikeinse Volkspartij (CHP) onder Atatürk aan de macht was.

Onmiddellijk ontstond er een controverse over de eerste officiële bekentenis dat er duizenden burgers waren afgeslacht. Het ging niet om de details van de gruwelijke gebeurtensisen van die tijd – bombardementen met gifgas, executies, gedwongen deportaties – maar of de premier wel oprecht was geweest in zijn spijtbetuiging of dat het een politieke zet was om oppositieleider Kılıçdaroğlu verder in het nauw te drijven.

Het antwoord op die vraag is niet moeilijk: alles wat een politicus doet en zegt heeft een politieke bedoeling. En Erdoğan is een politieke straatvechter die geen kans voorbij laat gaan om zijn politieke tegenstanders in het nauw te drijven. Erdoğan kon zijn vechtersinstinct niet bedwingen om CHP-leider Kılıçdaroğlu, die een alevitische Koerd uit Dersim is, met een unfaire tackle te vloeren.

Erdoğan is geen Mandela. En een Turkse versie van de Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie is niet erg waarschijnlijk. Luister maar eens met welk een retorisch venijn Erdoğan zijn spijtbetuiging inkleedde tijdens een vergadering van zijn partij: “Ben ik het die me moet verontschuldigen of jij (CHP-leider Kılıçdaroğlu)? Als er een spijtbetuiging is in naam van de overheid en als die mogelijkheid zich voordoet, dan kan ik het doen en ik bied mijn verontschuldigingen aan. Maar als er iemand is die spijt moet betuigen namens de CHP, dan ben jij het, aangezien jij van Dersim bent. Jij hebt gezegd dat je het een eer vindt om van Dersim te zijn. Nou dan, red je eer”.

Het getuigt bepaald niet van goede smaak om de trauma’s van duizenden landgenoten op een cynische wijze te gebruiken voor politieke doeleinden. En de AK partij van premier Erdoğan verbiedt al enige tijd de documentaire ‘Dersim 38’ van de filmmaker Cayan Demirel, die 54 familieleden verloor in het bloedbad van Dersim. (Lees het hier http://bit.ly/w4IbiN)

Maar al die criticasters die alleen maar wijzen op de fouten, gebreken en obstructies van de AK partij en Erdoğan, missen het belangrijkste punt. Met de spijtbetuiging over Dersim is een psychologische drempel overschreden. Het is een historisch keerpunt in een land waar de overheid altijd heeft ontkend dat de staat massamoorden heeft beraamd en uitgevoerd.

Columnist Yusuf  Kanlı, een van de felste tegenstanders van Erdoğan, benadrukt dat het niet uitmaakt of de premier oprecht was of  een nieuw front opende in zijn vendetta tegen Kılıçdaroğlu, maar dat het een baanbrekend initiatief was. “(…) en voor de verandering zou de staat Erdoğan moeten bedanken voor zijn moedige actie”.

Oud-Europarlementariër van GroenLinks Joost Lagendijk http://bit.ly/rBuW79 beklaagt zich er terecht over dat de leider van de oppositie ‘zijn eigen reputatie en die van zijn partij heeft beschadigd door te weigeren zich aan te sluiten bij de spijtbetuiging van de premier’. Natuurlijk dienen ook de andere taboes en zwarte bladzijden van de Turkse geschiedenis besproken te worden: de massamoorden op honderdduizenden Armeniërs in 1915, de bloedige pogrom tegen de Grieken van Istanbul in 1955, het bloedbad onder Alevitische burgers in Kahramanmaraş in 1977. Maar het kan niet allemaal tegelijk.

Ik ben het eens met Lagendijk die schrijft: “Ik ben ervan overtuigd dat het veel geloofwaardiger en productiever zou zijn om eerst het belang van deze unieke spijtbetuiging in naam van de Turkse staat te erkennen en pas dan over te gaan naar de andere pijnlijke historische dossiers”.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch