Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

EU bezorgd over rechtsstaat in Turkije

4 apr
2011
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Regering wordt beschuldigd van heksenjacht op kritische journalisten

in: Het Financieele Dagblad

Istanbul – Turkije dreigt een politiestaat te worden. Steeds meer burgers zijn bang om afgeluisterd te worden. De rechtsstaat en persvrijheid staan onder druk.

Dat zeggen niet alleen de tegenstanders van premier Recep Tayyip Erdogan, maar dat is ook de vrees van een groeiend aantal liberale commentatoren in Turkije.

freedom of press 2

 

 

Het Europees Parlement, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en internationale persorganisaties hebben hun bezorgdheid uitgesproken en geprotesteerd. Zij dringen er bij de Turkse regering op aan opheldering te geven over de ‘intimidatie van journalisten’ en waarborgen voor eerlijke processen.

Aanleiding voor de onrust over de ontwikkelingen in EU-kandidaat Turkije is de golf van arrestaties van journalisten. Volgens mediaorganisaties zitten er 68 journalisten in voorarrest. Zij spreken van een ‘heksenjacht’. Anderen noemen het een ‘inquisitiecampagne van de politieke Islam’. De indruk bestaat dat de regering kritische journalisten het zwijgen wil opleggen in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 12 juni.

De protesten zijn ook gericht tegen de honderden rechtszaken tegen verslaggevers en inbeslagneming door de politie van de concept tekst van het boek ‘Het Leger van de Imam’. Dat boek stelt dat de politie en het openbaar ministerie zijn geïnfiltreerd door aanhangers van Fethullah Gülen,  een gematigde islamitische prediker (imam) uit Turkije die in Pennsylvania woont. De auteur van het boek is onderzoeksjournalist Ahmet Şik. Die zit sinds vorige maand in voorarrest op verdenking van banden met ‘Ergenekon’. Dat is een geheimzinnig, ultra-nationalistisch terrorismenetwerk dat wordt verdacht van moorden op christenen en andere aanslagen als onderdeel van pogingen om de gematigd islamitische AKP-regering van premier Erdogan met een militaire staatsgreep ten val te brengen.

Premier Erdogan noemt de kritiek van het Europarlement ‘onevenwichtig’. Volgens Erdogan zitten er niet 68 maar 27 journalisten achter tralies. Hij benadrukt dat geen van hen in voorarrest zit op grond van zijn journalistieke werk. Zij worden onder meer beschuldigd van lidmaatschap van of banden met Ergenekon.

freedom of press

Minister van Binnenlandse Zaken, Besir Atalay, pareerde de kritiek met de stelling dat er ‘in Turkije meer persvrijheid is dan in andere democratische landen’.

Rapporten van de internationale organisatie ‘Reporters zonder Grenzen’ geven een ander beeld. In de jaarlijkse ranglijst van persvrijheid is Turkije vorig jaar gezakt van nummer 122 naar 138. Dat komt door het groeiende aantal rechtszaken tegen reporters.

Daarnaast zijn er een aantal tradities, structuren en taboes die de vrijheid van meningsuiting in Turkije aan banden leggen. In het Turkse wetboek van strafrecht staan 27 wetsartikelen en in de anti-terrorismewet twee die aanklagers gebruiken om schrijvers, journalisten, academici en politieke activisten de mond te snoeren. De dominante mediabedrijven in Turkije hebben altijd financiële banden gehad met de machtscentra in de hoofdstad Ankara en hebben commerciële belangen in diverse sectoren van de economie. Zelfcensuur is daardoor een oude traditie. Journalisten die kritisch schreven over de zakelijke belangen van hun uitgever werden ontslagen, aldus ombudsman Yavuz Baydar.

freedom of press 3

Veel journalisten schrijven niet alleen over de machtsstrijd tussen de regering en de oppositie, maar zijn ook onderdeel van die machtsstrijd. In het recente verleden zetten kranten haat- en lastercampagnes op en publiceerden verzonnen incidenten om het klimaat rijp te maken voor een militaire staatsgreep.

De moorden op priester Andrea Santoro in Trabzon, op drie protestanten in Malatya en de moord op de christelijke Armeens-Turkse journalist Hrant Dink in 2006 en 2007 werden voorafgegaan door nationalistische haatcampagnes in de mainstream media.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch