Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Erdogan komt versterkt uit referendum

13 sep
2010
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Oppositie vreest een sluipende staatsgreep en autoritair islamitisch bewind

In: Het Financieele Dagblad

Istanbul – Turkije heeft een nieuwe stap gezet om de politieke invloed van de generaals te beknotten. Een ruime meerderheid van de Turkse kiezers zei gisteren ‘evet’ (ja) in het referendum om van EU-kandidaat Turkije een sterkere democratie en betere rechtsstaat te maken.

Militairen zullen voortaan door civiele rechtbanken moeten verschijnen als zij worden verdacht van het overtreden van de wet. En de Hoge Raad voor Rechters en Aanklagers, in Turkije bekend als de HSYK, die door de junta in 1982 werd ingesteld om de militaire voogdij over de politiek te bestendigen, wordt hervormd. Het college wordt uitgebreid van 7 tot 22 juristen en samengesteld volgens de in de EU gangbare praktijk.

De oppositie noemt de liberale veranderingen in de grondwet onderdeel van een sluipende staatsgreep van premier Erdogan. Die zou Turkije een autoritair islamitisch bewind willen opleggen met hemzelf als sterke man. De nationalistische partijen CHP en MHP – bijna 40 procent van het electoraat –  wantrouwen de charismatische Erdogan, die voortkomt uit de politieke islam. Hij zou zijn conservatieve, islamitische normen en waarden willen opleggen aan de stedelijke Turkse middenklasse. Die houdt er een westerse levensstijl op na en houdt zich niet aan de geboden en verboden uit de Koran.

Doordat de regerende AK Partij nu de kans krijgt islamitische stromannen te benoemen binnen de rechterlijke macht, is er geen enkele controle meer op de machtshonger van de AK Partij, aldus de leiders van de oppositie. De AKP heeft nu al een grote meerderheid in het parlement en ook president Abdullah Gül is een vrome moslim met een echtgenote met een islamitische hoofddoek.

Justitie wordt door de oppositie gezien als het laatste bolwerk van de seculiere elite, die zich verzet tegen wat zij noemen ‘het ontmantelen van de seculiere erfenis van Mustafa Kemal  Atatürk’, de stichter van de moderne republiek Turkije. Het conservatieve anti-EU establishment en haar aanhangers in de westelijke steden zeggen een ‘dictatuur van de meerderheid’ te vrezen.

De meerderheid van de Turkse kiezers bleek gisteren geen boodschap te hebben aan de angst-scenario’s van de oppositie. Zij hechtten meer geloof aan de belofte van premier Erdogan dat de ‘coup constitutie wordt vervangen door een constitutie van het volk’.

Het pakket met 26 grondwetswijzigingen om de autoritaire grondwet van de generaals uit 1982 te liberaliseren, werd aangenomen met 58 procent voor en 42 procent tegen. De uitslag betekent een versterking van de positie van premier Erdogan en zijn hervormingen volgens EU-criteria.

Het grootste werkgeversverbond van Turkije, TUSIAD, dat zich de afgelopen jaren sterk maakte voor het liberaliseren van de grondwet, weigerde zich nu voor of tegen uit te spreken.

De oppositiepartijen die uitgebreid en luidruchtig een ‘hayir’ (‘nee’)-campagne hadden gevoerd, gingen amper  in op de inhoud van het pakket, maar wilden vooral Erdogan een politieke nederlaag toebrengen. De posters, billboards, spandoeken en manifestaties waren duidelijk een generale repetitie voor de parlementsverkiezingen van volgend jaar zomer.

Circa 50 miljoen Turken hadden het recht te stemmen. Drie op de vier kiezers maakte daar enthousiast gebruik van. In het vooral door Koerden bewoonde zuidoosten bleven meer kiezers thuis. Zij gaven gevolg  aan de oproep van PKK-leider Öcalan en de Koerdische partij BDP om het referendum te boycotten, omdat de veranderingen in de grondwet niet ver genoeg gingen. De identiteit van de Koerdische minderheid wordt er niet in erkend.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch