Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Turken willen graag ‘pleasen’

14 jun
2010
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

marclanIn: Tulpia

Foto: SLAWOMIRA KOZIENIEC

Vooroordelen over een cultuur of een land leiden meestal een sluimerend bestaan. Vaak worden ze pas manifest wanneer je naar het land gaat voor een bezoek of om er te wonen.

Dat gold ook voor Mark Schütz, die in Istanbul studeert, en Ronald de Bruijn, die sinds een jaar als ondernemer actief is in Istanbul.

Beiden hebben ervaren hoezeer hun verwachtingen met betrekking tot het leven in Turkije bedrogen uitkwamen toen ze in de culturele en economische hoofdstad van Turkije terechtkwamen. De percepties die ze van thuis meekregen, botsten met de realiteit zodra ze in de stad arriveerden en het leven in de metropool beter leerden kennen.

Mark Schütz (26), derdejaarsstudent communicatie aan de Hogeschool Zeeland in Vlissingen, woont sinds begin februari in Istanbul. Als Erasmus-student mag hij hier een semester studeren. “Ik heb voor deze stad gekozen, omdat ik van cultuur en geschiedenis houd”, aldus Mark. “Ik kon ook naar een van de landen in de Europese Unie, maar ik wilde perse naar een islamitisch land. Uit nieuwsgierigheid en om mezelf te confronteren met mijn eigen opvattingen over Turkije en de islam. Daarnaast is Istanbul goedkoper dan andere steden, dat was een bijkomende reden”.

In het begin probeerde hij bewust zijn vooroordelen weg te drukken. Het bleek echter dat hij rationeel anders in elkaar zat dan emotioneel. “Toen ik in de eerste dagen op straat liep, dacht ik ‘ze zien me als een rijke westerling; de zakkenrollers zullen me zeker zien als doelwit’. Dat was ook de reden dat ik in de eerste week mijn laptop niet durfde mee te nemen naar de Kadir Has universiteit in Fatih, het oude deel van de stad. Ik voelde me in die begindagen alleen in deze miljoenenstad”.

Hij realiseerde zich dat zijn opvattingen over landen met een moslim meerderheid waren beïnvloed door de berichtgeving in Nederland en het politieke debat over minderheden, integratie en de islam. “De aanslagen van 9/11 op New York en Washington zijn gekoppeld aan het terrorisme van al-Qaeda, en die club wordt weer gelijkgesteld aan de islam. Dan ben je toch geneigd negatief te denken over de islam en de moslims. Toen ik hier was heb ik me erg verbaasd. Hoe vriendelijk de mensen zijn. Hoe modern het hier is. En dat Turkije veel meer op Amerika lijkt dan op de Turken in Nederland. Studenten kleden zich hip en modern. De universiteit ziet er mooier uit dan mijn hogeschool. De meeste docenten hebben in Amerika gestudeerd. Veel studenten zijn heel erg op Amerika gericht. Zo vinden ze het bijvoorbeeld vreselijk dat er een Turkse versie is van MTV, omdat ze die een slechte kopie vinden van de echte MTV. De paradox is echter dat studenten op Istiklal Caddesi protesteren tegen Amerika, maar dat velen ondertussen toch naar de Verenigde Staten willen om daar verder te gaan studeren”.

Turkije lijkt nog in een ander opzicht heel erg op Amerika. De kloof tussen arm en rijk is hier veel groter dan in Nederland. “Op de Galatabrug zie je van die rammelbakken, nog net geen Trabant. En vlak daarachter een Porsche Cayenne”.

Ook voor Ronald de Bruijn kwamen de percepties die hij vanuit Nederland meenam niet uit. “Ik dacht dat er alleen vrouwen met hoofddoekjes zouden zijn. Dat alle mannen snorren zouden hebben. En dat alle leidinggevenden een speldje met de beeltenis van Atatürk op hun revers zouden hebben. Geen van die vooroordelen bleek te kloppen”.

De Bruijn is mededirecteur van Adversitement, een web- and mobile site optimization consultancybureau in Nederland dat gespecialiseerd is in web analytics en eMarketing intelligence voor online marketing acties. “Met een team van gecertificeerde specialisten begeleiden wij organisaties zoals Vodafone, Funda, Ditzo en Bol.com van technische implementatie tot optimalisatie”.

Hij studeerde aan de Universiteit van Amsterdam en was senior consultant bij het Haagse advies- en ingenieursbureau Tebodin. Zijn belangstelling gaat uit naar innovatie, mensen en culturen, vooruitgang, boeken en nieuwe dingen leren. Daarom vertrok hij naar Rusland om er in Moskou voor het Nederlandse bedrijf Kappa Packaging een verpakkingsfabriek voor golfkarton op te zetten. Toen dat avontuur achter de rug was, kwam Istanbul op zijn pad. Een stad en een cultuur vol verrassingen.

“Als je bij mensen thuis komt, worden alle registers opengetrokken, van hartelijkheid en gastvrijheid. Echt fantastisch. Maar afspraken nakomen vinden ze moeilijk en je moet vaak lang op je geld wachten en er achteraan gaan.”

Opvallend vindt hij ook de hiërarchie. “Daardoor duurt het in de meeste bedrijven veel langer voor er beslissingen worden genomen. Er is een gebrek aan zelfvertrouwen, waarschijnlijk veroorzaakt door die strakke hiërarchie. Organisatorisch zit het anders in elkaar. Dat ligt aan de cultuur. Dat ligt ook aan het onderwijssysteem. Mensen worden niet gestimuleerd om na te denken, maar om feiten uit het hoofd te leren en te reproduceren. Vragen stellen in het onderwijs wordt hier niet gewaardeerd. Het wordt ze met de paplepel ingegoten dat ze dienen te luisteren naar de docent. Dat gaat zo door tot op de universiteit en in het bedrijfsleven.”

Turken werken allemaal erg hard en hebben een veel langere werkweek dan het gemiddelde in de Europese Unie. “Maar dat hard werken is om hun inefficiënte manier van werken te compenseren”, aldus De Bruijn.

Mediterraan noemt hij de levensstijl van de Turken. “Ze leven van dag tot dag. Het geld brandt in de hand. Sparen doen ze niet. Ze zijn erg statusgericht. Mensen in een bar of restaurant tracteren vinden ze belangrijk, ook al hebben ze weinig geld. Dure merkkleding, dikke auto’s, sierraden. Dat werkt allemaal statusverhogend. Tevens de plek waar je huis staat is van belang en men ontleent daar status aan”

Aan de andere kant is hij erg onder de indruk van de dienstverlening in Turkije. “De servicegerichtheid zit de Turken in de genen. Die is, onder meer in restaurants, top. Turken zijn confrontatiemijdend. Ze willen graag anderen pleasen. Juist door al deze omstandigheden biedt Turkije een gevarieerd leven en enorme kansen in het bedrijfsleven, mits je ermee om weet te gaan.”

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch