Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Relatie tussen VS en Turkije onder druk na ‘genocide’-motie

6 mrt
2010
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

19498338In: Het Financieele Dagblad

Istanbul – Turkije heeft zijn ambassadeur in Washington met onmiddellijke ingang gesommeerd terug te keren naar Ankara uit protest tegen een anti-Turkse motie in het Congres.

Aanleiding voor de hoog opgelopen politieke spanning tussen de twee Navo-bondgenoten is dat de Commissie Buitenlandse Zaken in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een resolutie heeft aangenomen waarin de massamoorden op honderdduizenden Armeense burgers in 1915 worden getypeerd als ‘de Armeense genocide’ (volkenmoord). Turkije heeft altijd ontkend dat de dood van het grootste deel van zijn Armeense burgers in de Eerste Wereldoorlog het gevolg was van een planmatige uitroeiing.

‘Wij veroordelen deze resolutie die Turkije beschuldigt van een misdrijf dat het niet heeft gepleegd’, zo liet premier Erdogan weten.

Parlementariër Suat Kiniklioglu van de regerende AK partij, die naar Washington was gereisd om te lobbyen tegen de resolutie, reageerde ook verontwaardigd. ‘Niemand kan onze grootvaders vergelijken met de nazi’s’.

De heftig omstreden motie werd met de kleinst mogelijke meerderheid, van 23 stemmen voor en 22 tegen, aangenomen. De meeste Democraten stemden voor. De meeste Republikeinen tegen.

In de voor de president niet-bindende resolutie wordt Barack Obama opgeroepen om op 24 april  – tijdens zijn jaarlijkse rede ter herdenking van de Armeense genocide – de massamoorden officieel te bestempelen als volkenmoord. Dat weigerde hij vorig jaar te doen hoewel hij tijdens zijn verkiezingscampagne had beloofd de bloedbaden aan het einde van het Osmaanse Rijk wel te zullen bestempelen als ‘genocide’. Als president wilde Obama Turkije, dat een strategische bondgenoot is van de Verenigde Staten, niet voor het hoofd stoten en de moeizame toenadering tussen het islamitische Turkije en het christelijke Armenië niet in gevaar brengen.

De oplopende spanning tussen Washington en Ankara dreigt de goede relatie tussen beide bondgenoten te verstoren. Dat kan nadelige gevolgen hebben voor de Amerikaanse buitenlandse politiek. Turkije helpt Amerika in Afghanistan met 1755 militairen en indirect in Irak door zijn militaire luchtmachtbasis Incirlik beschikbaar te stellen voor Amerikaanse logistieke operaties. Bijna 60 procent van alle voorraden, reserveonderdelen en andere benodigdheden voor de Amerikaanse troepen in Irak wordt vervoerd via Incirlik.

Daarnaast brengt de resolutie de moeizame toenadering in gevaar tussen de buurlanden Turkije en Armenië, die vorig jaar oktober in Zürich protocollen ondertekenden om hun geschillen langs politieke weg op te lossen, diplomatieke betrekkingen aan te gaan en de grens tussen beide landen te openen.

De Armeense minister van Buitenlandse Zaken, Edvard Nalbandian, prees de resolutie. ‘Dit is weer eens een bewijs voor de toewijding van het Amerikaanse volk aan universele menselijke waarden en een belangrijke stap voor het voorkomen van misdaden tegen de mensheid’.

Minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, had afgeraden de motie in stemming te brengen om het in gevaar verkerende normaliseringsproces tussen Turkije en Armenië niet verder te belasten. De Armeense lobby was ondanks de overwinning woedend op president Obama, omdat het Witte Huis vlak voor de stemming de leden van de commissie onder druk zette om tegen te stemmen. ‘Het was een steek in de rug’, zei Kenneth Hachikian, voorzitter van het Armenian National Committee of America.

Dezelfde soort genocide-resoluties zijn ook in 2000, 2005 en 2007 door de Commissie Buitenlandse Zaken aangenomen. Maar ze werden nooit in het voltallige Huis van Afgevaardigden in stemming gebracht, omdat ze op krachtig verzet stuitten van president Clinton en president Bush.

Het grote nadeel van deze genocide-resolutie is volgens waarnemers dat het de compromisloze nationalisten in beide kampen versterkt in hun opvattingen. ‘Dit is helaas een overwinning voor de Armeense diaspora’, zegt Hrant Topakian, een Armeense docent in Istanbul. ‘Dit is geen zaak voor het Amerikaanse Congres. Turkije en Armenië moeten doorgaan met onderhandelen. Alleen via dialoog kan er verzoening komen.’

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch