Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Economisch perspectief Turkije weinig rooskleurig

7 okt
2009
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

In: Het Financieele Dagblad

Istanbul – Talloze billboards langs de Turkse wegen zijn als lege filmschermen. Maagdelijk wit. Veel bedrijven hebben op dit moment geen geld voor reclame. Ook elders is de crisis zichtbaar.

Voor de kust van Istanbul liggen tientallen schepen voor anker. “Sommige liggen al maanden te wachten op vracht”, zegt een reder. Hij vervoert met tankers Russische olie vanuit de Zwarte Zee naar Triëst, Le Havre en Rotterdam. “Er is duidelijk minder vraag naar olie in Europa als gevolg van de economische malaise”, zegt hij.

In de herfst van vorig jaar voorspelde premier Erdogan nog dat de Turkse economie ‘amper getroffen’ zou worden door de financiële storm die zoveel banken in Amerika en Europa in de problemen bracht. De reality check kwam in april toen uit harde cijfers bleek dat het bbp in het eerste kwartaal een krimp kreeg van 14,3%. De zwaarste klap sinds 1987. En in het tweede kwartaal daalde het bbp met 7%.

Niet alleen optimistische politici, ook analisten in de bankwereld gingen ervan uit dat Turkije minder gehavend zou worden door de recessie die volgde op de kredietcrisis. Sengül Dagdeviren, chief economist van ING Turkije, geeft toe dat ‘de contractie in het eerste kwartaal voor ons een grote, negatieve verrassing was’.

Faillisementen en oplopende credit card schulden volgden. Voor de uitkeringsbureaus groeiden de rijen werklozen met de dag. De buurtsupers van Bim, de Turkse versie van prijsvechter Aldi, draaien veel hogere omzetten, omdat huisvrouwen bezuinigen op de dagelijkse boodschappen. Juweliers hebben meer klandizie. Veel vrouwen komen hun gouden armbanden en andere sieraden verkopen voor een tijdelijke aanvulling op de huishoudportemonnee. Ruim 700.000 Turken hebben hun abonnement voor hun mobieltje opgezegd. En de ouderwetse, op elkaar gestapelde blikken lunchtrommeltjes voor een warme maaltijd, zijn terug van weggeweest, omdat veel ondernemers hun bedrijfskantines hebben gesloten.

De transportsector heeft het eveneens zwaar. Kadri Yurt, directeur van Avrupa Türkiye Lojistik in Istanbul, verzucht: ‘Voor de crisis hadden we elke week vijf tot zes trucks tussen Nederland en Turkije rijden. Nu nog maar een, hooguit twee per week’. Zijn bedrijf kan het hoofd nog net boven water houden. ‘Veel andere transportbedrijven in Turkije zijn de afgelopen maanden op de fles gegaan’.

Gülseren Aytekin, manager bij buizenhandelaar Van Leeuwen Stainless in Istanbul, zag  de crisis in de zomer van 2008 aankomen. ‘Tot die tijd was er genoeg vraag en verkochten we naadloze en gelaste buizen, zowel in koolstofstaal als roestvaststaal. Daarna begonnen de aanvragen en orders terug te lopen, vooral in de machinebouw, het transport en de bouw’.

Analisten wijzen op twee belangrijke redenen waarom de Turkse economie zwaarder is getroffen dan aanvankelijk werd aangenomen. Naast textiel is de Turkse export gespecialiseerd in twee sectoren: auto’s en huishoudelijke aparaten. En dat waren de twee industrietakken die de grootste klappen kregen, omdat consumenten van de belangrijkste Turkse handelspartners – EU, Rusland en Amerika – de hand op de knip hielden.

Ten tweede was de groei van de Turkse economie te afhankelijk van buitenlands krediet. Door de kredietcrisis droogde een groot deel daarvan op.

Premier Erdogan reageerde met stimuleringspaketten. De btw en andere belastingen op auto’s, meubels en witgoed werden tijdelijk opgeheven. En er werd extra geld uitgetrokken voor sociale woningbouw en de aanleg van wegen en vliegvelden. Werkgevers dringen er nu bij Ankara op aan door te gaan met stimuleringsmaatregelen voor de binnenlandse markt. Want de Turkse economie gaat door een diep dal en de vooruitzichten voor de korte termijn zijn niet rooskleurig. Daarom is de verwachting dat de Centrale Bank zal doorgaan met het verlagen van de rente.

Het IMF voorspelde enkele dagen geleden dat het bbp van Turkije dit jaar zal krimpen met zeker 6,5%. ‘Een echt herstel verwacht ik pas in het derde kwartaal van 2011’, aldus Hakan Eminsoy, general manager van de ING in Turkije.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch