Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Uitgebakken in Turkije

12 jul
2009
Door: Marc Guillet
Er is 1 reactie

tabak-drogen

in: AD Reiswereld

Foto: Slawomira Kozieniec

Niet ver van de populaire badplaatsen in Turkije liggen lieflijke dorpen en hoeden herders hun schapen. Drie routes door het onbekende achterland van de Turkse Rivièra.

Alpenbloemen en gratis thee

1. Alanya (circa 200 km)

In de steile berm van het klimmende weggetje buigt een jonge vrouw met een hoofddoek en in een wijde flodderbroek. Zij plukt tijm en wilde munt.

Dat kan hier nog op de uitlopers van het Taurus gebergte. Verkeer is er spaarzaam. De consumptiemaatschappij van het moderne Turkije, met zijn luchtvervuiling en massatoerisme, is er ver weg hoewel Antalya amper anderhalf uur achter ons ligt.

Genieten is het hier. Met de ramen open. Van de ongerepte natuur. Van de rust, de geuren van wilde kruiden en de stilte in de rotsige alpenweiden die tot boven de boomgrens reiken.

Het achterland van de Turkse Rivièra begint vandaag na het stadje Manavgat. Eerst in de richting van Konya. Kort na het dorpje Gencler rechts in de richting van het dorpje Gündogmus, 36 km verderop.

De verzengende hitte van de kust maakt hier plaats voor een aangename koelte. Hoewel er in Gündogmus maar 2100 mensen wonen, zijn er drie moskeeën. Opvallend hoeveel nieuwe moskeeën je tegenkomt in Turkije. Ze blijken allemaal gebouwd na 1980. Het jaar van de militaire staatsgreep. De generaals besloten de bouw van religieuze middelbare scholen en moskeeën te bevorderen als tegenwicht tegen de invloed van linkse partijen.

De gastvrijheid en de warmte waarmee wildvreemde bezoekers worden ontvangen is verpletterend. Het glaasje thee (25 eurocent) in het theehuis vol werkloze mannen is gratis. Een voormalige gastarbeider uit Duitsland wijst de weg naar boven, langs het gebouw van de gendarmerie – met een groot, goudkleurig borstbeeld van Atatürk – en de begraafplaats bij de T-splitsing links de weg naar boven. Eerst nog even de eenvoudige, maar fraai versierde grafstenen bewonderen op de beboste heuvel. Twee boerinnen, die terugkomen van hun werk op het veld, delen spontaan appels uit.

De vergezichten worden mooier. De begroeiing schaarser. Sparren maken plaats voor dwergstruiken, gras, diverse soorten mos en kleurrijke alpenbloemen, waaronder de  gentiaan en Turkse lelie.

Een havik cirkelt hoog in de lucht spiedend naar prooi. Regelmatig duiken er verzamelingen bijenkorven op in de buurt van families halfnomaden die in de zomermaanden hier in het hooggebergte bij hun kuddes geiten wonen in schamele onderkomens. En wat is er dan mooier om hier in de alpenweiden begraven te worden wanneer de dood je roept. Diverse grafstenen midden in de weidse natuur zijn stille getuigen van het trekkersleven van toen dat nog amper veranderd is.

Brokstukken van een beschaving

2. Antalya (circa 230 km)

Potkacheltjes met rokende schoorstenen. En dat in de zomer! Om de paar kilometer staan ze langs de weg. Met parasol of afdakje van verdorde palmbladeren. Ze bieden een welkome schaduw voor toeristen die eens een andere snack willen: maiskolven. In grote soeppannen staan ze op de potkacheltjes te garen. Heerlijk met zout. En bijna voor niets: 1 euro. De vriendelijke boerin dient ze op alsof ze in een restaurant werkt en zegt ‘afiyet olsun’ (eet smakelijk).

Een bijbels landschap van cypressen, olijfbomen en sinaasappelbomen ontvouwt zich langs de weg naar Isparta. Slaperige dorpjes met een landelijk levensritme hebben liefelijke namen: Tatlicay (zoete thee), Akbaba (witte vader) en Cobanpinar (herdersbron).

Bij het stuwmeer wacht een heerlijke lunch. Gewoon genieten van de rust en van de forel met een herderssalade, geroosterde aubergine, een koel glas ayran (met water aangelengde yoghurt) en Turkse koffie en fruit na.

Via dorpjes waar kalkoenen, kippen en schapen vrij rondlopen, en gerimpelde vrouwtjes bij melkbussen staan te kletsen, klimt de weg naar 1200 meter. Het uitzicht op de vruchtbare valleien, met hun graanakkers, is prachtig. Net als het kleurenpalet van wilde bloemen. Paarse, dicht opeenstaande distels met hun stekelige bloemen en scherpe, zilverkleurige bladeren, die woekeren in de bermen. En bloedrode klaprozen.

Net voorbij Aglasun, op een berghelling, liggen de resten van het antieke Sagalossos. In het begin van onze jaartelling hoofdstad van de Romeinse provicie Pisidie. In de zevende eeuw werd de stad verwoest door een aardbeving.

De ruinestad werd aan de vergetelheid onttrokken door de Leuvense professor Marc Waelkens. Hij maakte er een van de grootste opgravingswerken ter wereld van. De meest sensationele vondst was een 5 meter groot marmeren beeld van de Romeinse keizer Hadrianus in het voormalige badhuis. Het is niet alleen het grootste maar ook het mooiste portret van de jonge keizer. Vorig jaar stal het de show als pronkstuk van een tentoonstelling in het British Museum.

Heerlijk om hier tussen de brokstukken van geschiedenis en beschaving rond te wandelen. Vooral onder leiding van de Belgische gidsen Dirk en Ilse Menten. Sommige bezoekers zijn zo gefascineerd door de opgravingen dat ze terugkomen, zoals de familie Van Wijk die hier al vier keer was.

Griekenland zonder Grieken

3. Kusadasi (circa 195 km)

Valleien en dorps Turkije voeren vandaag de boventoon. Borden ontbreken nogal eens op de geasfalteerde kronkelweggetjes. Maar afdwalen van de uitgestippelde route is niet erg, want er zijn altijd weer dorpelingen die bezoekers gastvrij onthalen op minimaal een glaasje thee en de weg wel weten naar de grotere dorpen verderweg. Sta er niet van te kijken wanneer je voor vertrek wordt getracteerd op een fors stuk koele watermeloen.

Ontspannen toeren over de landelijke weggetjes. De tijd nemen om rond te kijken in een dorpje als Dallik waar de kippen nog nooit opgehokt hebben gezeten. Of Mursalli waar nog Grieks wordt gesproken door de oudjes. Niet zo vreemd want hun voormalige dorpsgenoten kwamen immers van de Griekse eilanden voor de Turkse kust.

Anderhalf miljoen Grieken werden bij het ontstaan van de moderne Turkse republiek in 1923 gedwongen naar Griekenland te verhuizen. Grieken komen hier nu alleen nog als toeristen.

Naar Mursalli bij voorbeeld, maar ook naar het dorpje Sirinci, zo’n 8 km buiten het centrum van Selcuk. Sirinci is het hoogetpunt van de tocht. Een authentiek Grieks dorpje zonder Grieken.

Leuk om door de dorpsbazaar te slenteren. Abrikozen, olijfolie en allerlei handwerk van de plaatselijke dorpsvrouwen worden er te koop aangeboden.

Het toerisme is inmiddels de belangrijkste bron van inkomen. Dat is ook aan de vele bars en pensions te merken. En aan de talloze wijnsoorten, een ongekend fenomeen in andere Turkse dorpjes.

Wie de commercie zat is, loopt naar boven het dorp in. In de nauwe, steile straatjes kom je het oude dorpsleven nog tegen. Arme, simpele huisjes. Een boer op een ezeltje. Aan een koord geregen pepers die drogen in de zon. Vrouwen in harembroeken en op blote voeten zitten voor hun huizen te kletsen. Een buurvrouw zit op de grond en perst met haar platte hand tomaten door een grote zeef. Brood bakken ze zelf in oude met hout gestookte stenen ovens.

Overal in het dorp zijn er katten en bloemen. Net als in Griekenland. Bloemen in roestige blikken, in oude plastic emmertjes en hangend aan vensterbanken. Een jonge vrouw stopt papier tussen de grote spleten in de buitenmuur van haar huis. Alsof het de Klaagmuur is. Maar van dichterbij wordt duidelijk wat ze doet. In het papier zitten zaadjes. Die stopt ze in de uitgesleten voegen, waar zich nu stof en grond heeft verzameld. Volgend voorjaar bloeien hier nieuwe bloemen. Naar deze jonge vrouw zou dit dorpje Sirinci genoemd kunnen zijn: ‘degene die het liefelijk maakt’.

One Comment

  1. Marc schreef:

    Mooi verhaal/weergave van leven Turkije in de nabijheid van het massatoerisme. Laten we hopen dat ondanks dit verhaal het massatoerisme en de excursies gewoon wegblijven uit dit gedeelte van Turkije.
    Enkel de echt geinterresseerden gaan toch wel en weten nog hoe het leven daar kan worden gewaardeerd en begrepen.

    J..W.Ruesink – Amersfoort

Reageren




*

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos