Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Erdogan is niet te stuiten

27 mrt
2009
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Diyarbakir  – Met zijn schorre, bijna overslaande stem bespeelt premier Erdogan zijn gehoor. Hij belooft ‘een nieuw tijdperk’ dat begint op 29 maart. “Op die verkiezingsdag zal Diyarbakir eindelijk de dienstverlening krijgen die het verdient. Meer betaalbare woningen, betere gezondheidszorg, meer banen.”

Herhaaldelijk wordt zijn toespraak onderbroken door applaus en gejuich van aanhangers van zijn partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (AKP), die zijn aangevoerd uit de sloppenwijken van deze stoffige stad aan de Tigris.

De charismatische Erdogan (55) is een raspoliticus. Eerst maakte hij naam als burgemeester van de megastad Istanbul (1994-1998) waar hij chronische problemen aanpakte als watertekort, vervuiling en verkeerschaos. En nu domineert de premier al zes jaar de turbulente en uiterst gepolariseerde Turkse politiek. Hij is een politieke straatvechter met een driftige inborst en lange tenen. Maar hij is ook een evenwichtskunstenaar. Als geen ander weet Erdogan te balanceren tussen de bemoeizuchtige generaals die de door hen opgetrokken, autoritaire politieke structuren willen handhaven en de steeds beter opgeleide middenklasse die meer democratie, meer vrijheid en meer rechten wil.

Zijn conservatieve, religieus geinspireerde AKP heeft vrijwel alle gemeentebesturen en burgemeestersposten in handen, met uitzondering van steden aan de zuidelijke en westelijke kust en gemeenten in het Koerdische zuidoosten. Diyarbakir is de grootste Koerdische stad in deze decennia lang verwaarloosde en gediscrimineerde uithoek die grenst aan Syrie, Irak en Iran. Het is een bolwerk van Koerdisch nationalisme; van verzet tegen de gedwongen assimilatiepolitiek van de staat en van steun aan de rebellen van de PKK, die men hier trots ‘guerrillastrijders’ noemt.

Door de oorlog tegen de rebellen is deze stad de afgelopen 25 jaar uit zijn voegen gegroeid van 350.000 tot 1,5 miljoen inwoners. Het bestuur is in handen van de aan de PKK gelieerde partij voor een Democratische Samenleving (DTP). Daar wil premier Erdogan komende zondag een eind aan maken. “Weinig kans”, zegt kapper Zübeyir die een klant inzeept voor een scheerbeurt. “Erdogan kwam begin dit jaar, onder druk van de EU, met een Koerdische tv-zender. Een doorzichtige truc om stemmen te lokken. De wet die Koerdisch verbiedt is nog steeds niet ingetrokken. De DTP is de enige partij die echt voor onze rechten opkomt en heel populair is”.

Erdogan wil de populariteit van de Koerdische nationalisten terugdringen. Daarom is het veroveren van Diyarbakir voor hem zo belangrijk. Zijn AKP is de enige partij die erin is geslaagd te concurreren met de links-Koerdische DTP.
De premier pakt het slim aan. Hij benadrukt niet de etnische verschillen – zoals de DTP – maar de religieuze overeenkomsten tussen Turken en Koerden. “Wij zijn broeders en wij moeten elkaar helpen, want wij zijn allemaal moslims”, zegt Erdogan, die op een religieuze middelbare school zat en zich heeft ontwikkeld van moslim-fundamentalist tot moslim-democraat.

Zijn islamitische solidariteitsconcept slaat aan in dit conservatieve en religieuze zuidoosten, waar moskeeen nog vaak vol zitten en eeuwenoude tradities als polygamie, eerwraak en feodaal grondbezit voorlopig nog niet zijn uitgeroeid.

Hoe succesvol Erdogan is, blijkt uit de manier waarop de oppositie zijn beleid, zijn retoriek en zijn symbolen omarmt. Over het gevaar dat hij van Turkije een tweede Iran zal maken, hoor je hen niet meer. Oppositieleider Deniz Baykal, die vorig jaar nog bij het constitutioneel hof aanklopte om te verhinderen dat het hoofddoekjesverbod zou worden opgeheven, paradeert nu opzichtig met vrouwen die geheel onder zwarte lappen gehuld gaan. “Wij discrimineren niemand” is nu zijn opportunistische boodschap.

Ook zijn verzet tegen Erdogans initiatieven voor het opheffen van restricties voor de Koerdische taal en cultuur, is plots verdwenen. Baykal stelde zelfs voor het Koerdische Nieuwjaar tot een nationale feestdag en vrije dag te maken. Veel zal het volgens de peilingen niet helpen. Opnieuw zal de verkiezingswinst gaan naar de AKP van Recep Tayyip Erdogan.

Reageren




*

Vaderdag vieren is niet aan alle Turken besteed

Kans op veroordeling van Murat Memis lijkt groot

Woede en pijn etteren voort in Soma, 5 jaar na de mijnramp

Turkije drijft steeds verder weg van de Europese Unie