Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Kookles in Turkije van een Haagse mafkees

15 dec
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Izmir – “No, no, no, no!”, schreeuwt de Haagse kok Pierre Wind plotseling in de overvolle keuken. Hij heft zijn handen theatraal de lucht in, pakt het hoofd van een Turkse student met beide handen vast en schudt hem door elkaar. “Think, think, think! Ik had je toch gezegd dat je de rode buitenkant van de radijsjes niet moest schillen!” Cabaretière  Nilgün Yerli springt snel bij en legt de student in het Turks uit wat de chef-kok bedoelt.

 

Verbouwereerd kijken de twintig eerstejaars studenten van de ‘culinary arts’ faculteit in Izmir op hoe deze hyperactieve kok uit Holland hen op een wel zeer onconventionele manier inwijdt in de eerste beginselen van het vak. Later willen ze allemaal chef-kok worden, maar tot nu toe hebben ze alleen nog maar theorie gehad. “Het is duidelijk dat de meeste van die gasten vandaag voor het eerst een mes vasthouden en in een keuken staan”, zegt Wind grinnikend. “Wat heb je me aangedaan Yerli”, zegt hij quasi verwijtend tegen de gastvrouw van het nieuwe AVRO tv-programma ‘Bij Yerli’. “Je doet het fantastisch”, antwoordt ze hem bemoedigend en als oude vrienden vallen ze elkaar in de armen.

Als meisje van tien kwam Nilgün Yerli 28 jaar geleden naar Nederland ‘waar ik nog steeds als gast word beschouwd’. Sinds twee jaar is zij terug in haar geboorteland en nu draait ze de rollen om. “Nu mogen Nederlanders mijn gast zijn en gezamenlijk ontdekken we Turkije. Het voelt zo heerlijk. In Nederland kreeg ik altijd maar te horen: ‘Oh ben je Turk? Moet je een hoofddoek dragen? Ben je uitgehuwelijkt?’ Turkije wordt de hele tijd maar gezien als een achterlijk derde wereldland. Ik leg steeds weer uit dat dat niet zo is. Dit tv-programma is zo’n bevrijding. Ik hoef niks uit te leggen. Het is verrukkelijk dat Nederlanders voor de buis het nu zelf kunnen zien door de ogen van mijn gast. Dat is een zegen.”

Het zijn bijzondere ontmoetingen geworden. Met zanger Huub van der Lubbe verkent Nilgün de moderne metropool Izmir. Samen met politicus Alexander Pechtold dringt zij door tot het politiek hart van Turkije. Met scenarioschrijster Maria Goos gaat ze in de voetsporen van de Maagd Maria naar de indrukwekkende Romeinse ruines van de antieke stad Efeze.

Topkok Pierre Wind heeft ze uitgenodigd om de Turkse keuken te verkennen. Voor het zover is, gaat hij eerst een masterclass geven aan twintig ‘maagdelijke’ koks, zoals hij ze noemt. Samen met hen moet Wind een hoofdgerecht maken voor zeventig Turkse en buitenlandse academici, die hier op de Economische Universiteit van Izmir een congres bijwonen. Het is gekkenwerk, maar Wind gebruikt zijn creativiteit, energie en humor om van de chaotische en onervaren studenten in no time een geolied keukenteam te maken.

Al gaat dat niet zonder de nodige wrijvingen en irritaties. 

De Hollandse ADHD kok wil dat de studenten werken zoals hij dat ook van zijn eigen studenten in Nederland verwacht. Met discipline, in zo groot mogelijke stilte en met liefde voor het vak. De Turkse eerstejaars vinden Wind een mafkees, die veel te direct is en hun gevoelige ego’s dus regelmatig pijnigt. Wanneer hij plots een paar studenten mist, roept hij iedereen bij elkaar. Als een drilinstructeur gebiedt hij hen in een rij te gaan staan en somt de geboden op die onder zijn regiem gelden: “Niemand verlaat de keuken zonder toestemming van de chef; wie klaar is met zijn opgedragen taak gaat anderen helpen, gaat schoonmaken of komt naar mij; en ik gooi mobieltjes van degenen die ik zie sms-en in de hete bouillon”.

De studenten druipen weer af om kabeljouw, scampi’s, rode en zwarte radijsjes, komkommers en citroenen schoon te maken. Pierre grinnikt. Hij verbaast zich niet alleen over wat er in deze universiteitskeuken allemaal anders is, maar ook dat de Turkse beroepskoks goed weten te improviseren. De onbeschermde, slecht af te stellen snijmachine wordt in mum van tijd vervangen door een andere. “Dit is geen koken maar gewoon rock ’n roll joh”, zegt Pierre. “Echt kicken”. 

Hij schiet al weer weg in de richting van de studenten die de schoongemaakte scampi’s op een bakplaat leggen. “De spirit is geweldig”, zo leidt hij zijn commentaar in “maar jullie moeten wel leren dat alles hetzelfde moet”. Hij doet voor hoe de scampi’s allemaal even ver uit elkaar geledgd moeten worden en met de staart zo gedraaid dat die rechtop blijft staan. De studenten kijken hem niet begrijpend aan tot hij zegt: ‘Viagra’. Het lachsalvo spreekt boekdelen.

Gastvrouw Nilgün Yerli vindt het prachtig wat Wind allemaal overhoop haalt. “Dit is een les die die kinderen van hun leven niet meer zullen vergeten. Mensen denken wat een rare man, wat een gek, maar het mooie is dat hij het kind in zichzelf niet heeft verloren. Ik wou dat iedereen zo was. Hij durft vrolijk te zijn, hij durft vanuit zijn gevoel te handelen, hij durft gek te doen als hij dat wil. Als ik naar mijn zoontje van drie kijk hoe hij gewoon zijn emoties volgt, dat doet Pierre ook. Hij leeft. Dat is zo mooi. Daar zouden we allen een voorbeeld aan kunnen nemen.”

In het begin schrokken de studenten van de Haagse kok. “Ik zag aan hun gezichten en ik hoorde hen ook zeggen hoer raar ze hem vonden. Maar hij won binnen vijf minuten hun respect. Het respect en de liefde waarmee hij werkt zonder overdreven zoet of nep of zwaar te zijn. Het is zo echt. Het is een feit in het leven: alles wat echt is, komt over. Dat is de wet in het theater. Dat is in de tv-wereld, in het schrijven. Alles wat je echt voelt dat voelt een ander ook.”

Yerli probeert de studenten heel de tijd in positieve en diplomatieke bewoordingen uit te leggen van Wind bedoelt. “Er waren drie studentes die wegliepen, omdat ze het maar onzin vonden dat ze van dun gesneden pompoenplakjes roosjes moesten vouwen. Ze hadden zich heel wat anders voorgesteld van een kookles. Maar ik heb gezegd ‘alles in het leven heeft nut; kijk nooit op iets neer’. Pierre heeft hier iets fantastisch neergezet. In Nederland is hij al extreem, maar in Turkije helemaal; een echte cultuurshock.”

  

Bij Yerli, vanaf zondag 7 december wekelijks om 20:25 uur bij de AVRO op Nederland 2

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch