Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Istanbul vernietigt historische Roma-wijk

6 okt
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Op een van mijn zwerftochten door de oude stad liep ik laatst langs de imposante restanten van de vestingmuur. Deze dubbele verdedigingsmuren zijn dik 1500 jaar oud en beschermden Constantinopel tegen invasies van Arabieren, Bulgaren, Russen en lange tijd ook de Turken.

Lopend in de richting van de Gouden Hoorn kan ik de verleiding niet weerstaan de eeuwenoude brokken kalksteen in de metersdikke muren even aan te raken.

De bewoners in de arbeidersbuurten langs de muur hebben dergelijke sentimentele aanvechtingen niet. Zij hebben in het verleden delen van de muren gesloopt voor de bouw van hun eenvoudige huisjes. En de grotachtige ruimtes, onderin de muren worden nog steeds gebruikt door zwervers en voor het verbranden van afval.

Plots sta ik in een buurt waar een bombardement lijkt te hebben plaatsgevonden. Huizen liggen geheel of gedeeltelijk in puin. Kleding, gebroken meubilair, glasscherven en potten en pannen liggen langs straten waar andere huizen nog overeind staan.

“Dat hebben we te danken aan de burgemeester”, zegt Özcan, een van de bewoners. “Die wil van onze volkswijk een moderne buurt maken voor nette mensen”.

Sulukele heet de wijk. De 3500 inwoners zijn Roma. Deze minderheid woont hier al sinds de 15e eeuw en het is een van de oudste nederzettingen van Roma in de wereld. Als toerist kom je deze mensen vaak tegen. Ze spelen ’s avonds opzwepende zigeunermuziek in de uitgaanswijken op straat en in informele volksrestaurants. En een aantal van hen werkt in het toeristenseizoen als koetsier op de rijtuigjes die bezoekers rondrijden op de Prinseneilanden waar gemotoriseerd verkeer verboden is.

“Zeker vier op de vijf inwoners kan niet lezen of schrijven”, zegt een van de bewoners die liever anoniem wil blijven. “De meesten hebben onregelmatig werk. En er is ook veel alcoholisme. Degenen die wel naar school zijn geweest en verder gestudeerd hebben, zijn de wijk ontvlucht. Velen schamen zich dat ze hier zijn opgegroeid. Daarom hebben de achterblijvers amper positieve voorbeelden”.

Hij schudt mismoedig het hoofd als ik hem vraag waarom een deel van deze historische wijk er uit ziet als een slagveld. “Bulldozers van de gemeente hebben deze ravage aangericht. Voordat Istanbul in 2010 Culturele Hoofdstad van Europa wordt, wil de burgemeester heel onze wijk platwalsen om er huizen voor de rijken en voorzieningen voor toeristen neer te zetten. Mehmet Ali Birand (bekende journalist) en Hakan Sükür (voetballer) hebben hier een stuk grond gekocht om er villa’s te bouwen.”

Özcan (45) knikt. Of het waar is, doet er niet toe. Zij, en de rest van de Roma hebben het gevoel dat ze gediscrimineerd worden en dat ze zonder inspraak gedwongen worden hun huisjes te verkopen, omdat de gemeente hen hier weg wil hebben.

Özcan heeft in zekere zin nog geluk. In tegenstelling tot veel andere huiseigenaren had hij een eigendomsbewijs. “De gemeente betaalde me 125.000 lira (69.000 euro). Mijn moeder kreeg voor haar woning ongeveer hetzelfde bedrag. Dat hebben we bij elkaar gelegd om een appartement te kopen, een eind verderop in de stad”.

Protesten van bewoners, van enkele Europarlementariers en van Turkse activisten hebben niet geholpen. De buurt wordt ‘schoongeveegd’ voor de vooruitgang. En de eeuwenoude gemeenschap van Roma wordt vernietigd en verspreid over de stad. Ik kus Özcan ten afscheid, op Turkse wijze, op beide wangen en wens hem sterkte. Hij bedankt me en vecht tegen de opkomende tranen.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch