Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Verlaten, verstoten en soms gered

27 sep
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn 3 reacties

Een naam heeft ze nog niet. Wel een dak boven haar hoofd en een liefdevolle verzorging. Bovendien is er elke dag een gratis consult bij dokter Murat Bekhan. Hij bezoekt haar trouw om de rauwe en bloederige wond te verzorgen die heel haar nek verminkt.

“Een dierenvriend vond haar vorige week in Istanbul op straat en bracht haar naar ons asiel”, zegt de Turkse dierenarts Bekhan. “Ze was door de eigenaar gedumpt en begon te zwerven.” Hij gaat de kennel in en probeert de schichtige hond met lieve woordjes naar zich toe te lokken. Aarzelend overwint ze haar angst en doet een paar stappen in de richting van haar beschermengel. Hij neemt haar liefdevol in zijn armen en laat de rauwe wond rondom haar nek zien. “Als puppie kreeg ze een halsband. Die heeft de eigenaar nooit losgemaakt zodat deze in het vlees groeide en er een permanente open wond ontstond”.

De verminkte straathond is een van de ruim 300 dak- en thuisloze honden die hier in het particuliere hondenasiel van Kemerburgaz, aan de rand van Istanbul, worden verzorgd. Acht man personeel werkt in ploegendienst om de dieren 24 uur per dag verzorging en bescherming te bieden. Zij zijn de enigen die op de loonlijst staan. Dierenarts Bekhan en zijn collega doen het werk gratis. De kosten van het asiel – ruim 200.000 euro per jaar – worden volledig door particulieren gedragen. Bijna 95 procent door de Britse filantroop Robert Smith. De rest door donaties van de Stichting ActieZwerfhonden van de Zeeuwse Linda Taal. Maar er is altijd geld en ruimte te weinig, want er zijn veel meer Turkse straathonden die worden mishandeld of ziek zijn dan het asiel aankan.

Het hondenasiel ligt in een bosrijk gebied op de flank van een heuvel. Diverse honden lopen vrij rond. Anderen wonen in groepjes bij elkaar. Ze hebben veel ruimte om te rennen, kuilen te graven en te ravotten tussen de bomen. Kwispelstaartend en enthousiast blaffend begroeten ze bezoekers. Stress hebben ze amper nog.

“Dat is in het stadsasiel daar bovenop de heuvel, wel anders”, zegt de Nederlandse vrijwilliger Hank Curfs, die als ‘foster parent’ zijn twee geadopteerde straathonden komt bezoeken met vers slachtvlees. Het gejank en nerveus geblaf uit het gemeentelijk asiel gaan door merg en been. “De honden die daar terechtkomen, zitten er met velen in kleine kooien”, zegt Curfs. “Verzorging krijgen ze amper. Zieke honden worden vaak aan hun lot overgelaten”.

Damla Mafyan, een Turkse vrijwilligster, gaat er regelmatig een kijkje nemen en redt zieke dieren door hen te ‘adopteren’. “Ik ga naar het stadsasiel en wanneer ik een hond zie met een gebroken poot of een huidziekte dan zeg ik tegen de manager dat ik het dier wil adopteren. Ik teken de benodigde papieren en word de eigenaar. Dan neem ik het dier, zoals deze Cocker Spaniel, mee naar ons particuliere asiel. Kijk deze Spaniel is zo opgeknapt dat hij nu vrij rond mag lopen.” Ze drukt de zwarte viervoeter tegen zich aan en de hond likt van blijdschap haar wang.

Toeristen verbazen zich altijd over het grote aantal zwerfhonden in Istanbul.

Dat is al eeuwen zo. De Amerikaanse schrijver Mark Twain arriveerde in 1861 met het schip The Quaker City in Constantinopel en schreef in zijn dagboek dat hij nog nooit ergens zoveel naargeestige zwerfhonden had gezien. Hij noemde hen de ‘vuilnisopruimers van de keizerlijke stad’. En hij merkte op dat de Turken het afslachten van deze dieren altijd  hebben verafschuwd en dat ze daarom een onlosmakelijk symbool bleven uitmaken van deze opmerkelijke stad met zijn unieke architectuur op de grens van Europa en Azië.

Zwerfhonden kwamen het oude Constantinopel binnen met de Turkse moslims. Zij veroverden de christelijke stad in 1453 op de Byzantijnen, die de voorkeur gaven aan de meer verfijnde poezen. Straathonden kregen van veel inwoners eten en drinken. Daarnaast aten de dieren weggegooide etensresten waardoor zij in belangrijke mate bijdroegen aan de openbare hygiëne. Dankzij hun aanwezigheid zou er in Constantinopel nooit de pest zijn uitgebroken.

Maar niet iedereen had compassie met een van de meest excentrieke fenomenen van de kosmopolitische stad. In het midden van de 19e eeuw begon het Ottomaanse Rijk met westerse hervormingen. De sultans en de intellectuele elite propageerden het idee dat een ‘westerse stad een stad is zonder zwerfhonden’. Tienduizenden honden werden opgepakt en gedeporteerd naar een onbewoond eilandje in de Zee van Marmara. Hun gejank en geblaf waren tot in de stad te horen.

De bevolking kwam in opstand tegen de onmenselijke maatregel en de honden mochten terugkeren. Het was het begin van een overheidsbeleid dat tot vandaag de dag voortduurt. Veel inwoners zorgen met liefde voor de straathonden. Ze zetten bakjes met water in hun portieken en brokken hondenvoer of etensresten.
Maar de autoriteiten die de oude hoofdstad en het land zo graag willen moderniseren, kenden tot voor kort maar een remedie: afslachten door vergiftiging of deportatie. Na de staatsgreep van 1980 liet de generaal die verantwoordelijk was voor Istanbul 88.153 zwerfhonden uit de weg ruimen. “Wij hebben eindelijk een probleem opgelost dat de burgerlijke overheid al decennia niet aankon”, zo meldde het militaire communiqué trots.

Uitroeien is geen oplossing maar een hardnekkige illusie. Dat blijkt alleen al uit het grote aantal zwerfhonden in de grootste drie steden van Turkije – Izmir, Ankara en Istanbul – waar nu naar schatting 500.000 dieren op straat leven.

“De enige menselijke, effectieve en structurele aanpak is het vangen, steriliseren of castreren van de honden”, zegt de Turkse vrijwilligster Bilge Okay van het bosasiel. “Daarna krijgen ze een plastic clipje in hun oor en moeten ze weer worden teruggezet in hun oorspronkelijke omgeving om een daling te krijgen van het aantal zwerfhonden. Het probleem is echter dat in Istanbul (zo groot als de provincie Utrecht) de ene deelgemeente wel zo’n effectief beleid beleid heeft, maar een buurgemeente zijn zwerfhonden oppakt en ergens anders weer dumpt. Zo blijft het dweilen met de kraan open.”

Selen Caliskan, een andere Turkse vrijwilligster van het bosasiel, wijst nog op een ander probleem. “De afgelopen jaren kopen steeds meer Turken dure rashonden uit Europa om anderen te laten zien hoe modern ze zijn. Ze weten niets van honden. Ze hebben nog nooit een hond gehad, maar ze kopen de meest trendy honden als speelgoed, net zoals ze designer kleding, meubels en dure auto’s kopen. Eerst wilde iedereen een Dalmatiër als gevolg van het succes van de Disney-film. Toen kwamen de Golden Retrievers. En nu zijn Beagles in, omdat ze klein en vriendelijk zijn, en weinig haar hebben. De meeste Turken adopteren geen hond uit het asiel. Met zo’n vuilnisbakkendier kunnen ze namelijk niet pronken. Ze willen buren de ogen uitsteken. Liefde voor het dier is er niet of amper bij. En zoals dat gaat met speelgoed, op een gegeven moment is de lol er af en wordt het dier op straat achtergelaten”.

Veel buitenlanders trekken zich het lot aan van de zwerfhonden in Istanbul. Ze geven geld aan het bosasiel, of donaties in natura zoals de duizend rabies vaccins die het Nederlandse bedrijf Intervet schonk, en de vijf retourtickets Amsterdam-Istanbul die Corendon aan het asiel gaf om honden uit het asiel over te vliegen naar hun nieuwe baasjes in Nederland. Verder zijn er ook buitenlanders in Istanbul die een zwerfhond uit het bosasiel adopteren zoals de Nederlandse Marije Lamaker, die volgens een van de vrijwilligsters ‘het lelijkste en zieligste hondje uit het asiel meenam’. Adopteren op afstand via de Stichting ActieZwerfhonden is een goede oplossing voor dierenvrienden die geen tijd of ruimte hebben voor een hond. Zoals voor Hank Curfs die in zijn appartment in Istanbul twee katten heeft.

Curfs haalde de voorpagina van de krant Turkish Daily News met de kop ‘Woof Woof, send me to Holland’ nadat hij in actie was gekomen om onderdak te vinden voor een dakloze straathond met haar puppies. Hij begon zich in het probleem van de straathonden te verdiepen en ontdekte dat er sinds 2004 een nieuwe Turkse Wet op de Dierenbescherming is. ‘Steriliseren en terugplaatsen is nu overal verplicht’, aldus Curfs, ‘maar het probleem is dat veel gemeenten zich niet aan de wet houden en politie en justitie hiertegen amper optreden’. “Uit het feit dat er nog steeds verse massagraven worden ontdekt met kadavers van zwerfhonden blijkt dat het vergiftigen van straathonden doorgaat. Er moet gewoon veel meer druk komen op de Turkse overheid om aan dit soort misselijkmakende wantoestanden een einde te maken”.

3 Comments

  1. paul schreef:

    ik via de broer van Hank, Gerlach welke mij gewezen heeft op deze grote broer van hem,
    dat ik mer lezen en te weten kom over Hank…
    wat ik tot nu begrepen heb een fantastische an met inhoud en begrip voor ‘DE SITUATIE’
    een hoop vrienden en vriendinnen kunnen deze weg bewandelen
    een 10+

  2. Jos schreef:

    Dweilen met de kraan open is zinloos. Dus stop met dweilen. Dat is dan ook precies wat men doet in Turkije. Wetten maken en niet uitvoeren / controleren.
    Dit geldt niet alleen voor de straathonden maar voor heel veel wetten in Turkije. Ik zie dagelijks veel van deze straathonden rondlopen (om nog maar niet te spreken over de gigantische hoeveelheid straatkatten) Veel zijn broodmager en er slecht aan toe en ik vraag mij af wat voor nut het heeft om deze arme zielen, na castratie , terug op straat te zetten waar ze uiteindelijk van honger sterven. Nee, dan is afmaken ( inslapen ) wel een heel humane oplossing voor deze dieren.
    Veel van de honden zijn mank ( aangereden ) en worden ook agressief na al hun ongemakken en vormen zo een gevaar voor de burgers.( kinderen )
    Dat er Turken zijn die zich het lot van deze arme beesten aantrekt is heel mooi, maar een oplossing voor dit probleem is ver te zoeken en waarschijnlijk onvindtbaar zolang 99,9% van de bevolking dit niet inziet / niet wil inzien. ( bijv. gemeente ambtenaren )

    Ik wens alle straathonden & katten een genadig 2009 toe.
    Jos – Izmir

  3. lilian schreef:

    Leer kinderen verantwoordelijkheid te dragen voor dieren dan houdt het straathonden probleem ook op. Castreren, castreren en nog eens castreren!

Reageren




*

Vaderdag vieren is niet aan alle Turken besteed

Kans op veroordeling van Murat Memis lijkt groot

Woede en pijn etteren voort in Soma, 5 jaar na de mijnramp

Turkije drijft steeds verder weg van de Europese Unie