Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Pessimisme over Turkse economie

2 apr
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Istanbul – Turkije wacht een lange periode van politieke en economische instabiliteit. Zes maanden tot een jaar kan de juridische zaak bij het constitutionele hof gaan duren met als inzet het voortbestaan van de Turkse regeringspartij AKP.


Premier Recep Tayyip Erdogan, die een beroepsverbod van vijf jaar boven het hoofd hangt, reageerde gisteren in de fractievergadering van zijn belaagde partij stoicijns op de strafaanklacht wegens ‘anti-seculiere activiteiten’. ‘Wij hopen dat de gerechtigheid, de democratie en de nationale wil de winnaars zullen zijn aan het eind van dit proces. Als Turkije wint, doet het er niet toe of wij verliezen of niet. Wij zullen ons concentreren op het dienen van het land met waardigheid en wij zullen loyaal blijven aan de rechtsstaat’.
Volgens de premier zullen de Turkse democratie en het rechtssysteem sterker zijn na deze machtsstrijd. ‘Wij hebben groot vertrouwen in Turkije en we hebben geen greintje twijfel over onszelf’.


Bij de markten, beleggers en analisten was de stemming bepaald anders. Pessimise en onzekerheid voeren de boventoon.
De chief economist van de Denizbank, dr. Saruhan Özel, stelt vast dat het constitutionele hof onzekerheid heeft gecreeerd. ‘Het is voor Turkije noodzakelijk om door te gaan met structurele hervormingen. In plaats daarvan zullen zowel de regering als de oppositie druk doende zijn met de rechtszaak. Het zou meteen duidelijk hebben moeten zijn of de regeringspartij zou worden verboden of niet. De onzekerheid zal Turkije zware schade toebrengen. Voor risico’s kun je een prijs bepalen, maar op onzekerheid past geen prijs. Als de onzekerheid lang aanhoudt, zal 2008-2009 economisch gezien een verloren jaar zijn’.

Vlak na het bekend worden van de aanklacht tegen de regerende AK partij – twee weken geleden – zakte de beurs in Istanbul al 7,5% en zakte de Turkse lira 3,5% in waarde ten opzichte van de dollar. De Turkse munt staat nu op de laagste stand in zeven maanden ten opzichte van de dollar. De beursindex van Istanbul heeft het laagste punt bereikt in de afgelopen 15 maanden.
Buitenlandse beleggers hebben de laatste twee weken per dag gemiddeld voor 100 miljoen dollar van hun Turkse aandelen van de hand gedaan.

‘Waren het maar 1 april grappen’, zo kopt de Turkse zakenkrant Referans op de voorpagina over de drie onheilstijdingen voor de Turkse economie op dezelfde dag:
– de aanklacht tegen de regerende AK partij
– het nieuws dat de Turkse economische groei vorig jaar is ingezakt van 6,9% tot 4,5%
– en de Wereldexpo 2015 komt niet naar Izmir, waar Turkije zo hard voor gelobbied had, maar gaat naar Milaan.

Turkije heeft sinds het aantreden van de conservatieve AK partij (2002) enorme vorderingen gemaakt op het gebied van economische stabiliteit en groei. Na de forse financiële en politieke crises van 2000 en 2001 heeft premier Erdogan de noodzakelijke hervormingen met verve aangepakt. Zo kreeg de Centrale Bank een onafhankelijke status, werd de hollende inflatie getemd en de rente verlaagd. De export groeide en de productiviteit explodeerde. De inflatie, die vaak boven de 70 procent uitkwam, dook in 2004 – toen 9,3 procent – voor het eerst in drie decennia onder de 10 procent.

De directe buitenlandse investeringen, die in het recente verleden amper de 1 miljard US dollar per jaar haalden, groeiden in 2007 tot een record van 22 miljard dollar. Turkije werd een magneet voor buitenlandse investeringen.
De verwachting is dat de liberalisering van de Turkse economie vertraging zal oplopen net als de benodigde hervormingen.

Tüsiad, het grootste Turkse werkgeversverbond, wijst het controversiele initiatief van justitie van de hand, omdat het zowel de democratie schade toebrengt als de pogingen om toe te treden tot de Europese Unie. ‘De ervaring leert dat het sluiten van partijen nooit heeft bijgedragen tot het oplossen van Turkije’s politieke, economische en sociale problemen en heeft geleid tot ernstige twijfel of de Turkse democratie wel voldoet aan universele normen’.

Ondertussen worden in de top van de belaagde AK partij allerlei scenario’s bestudeerd om de nieuwe aanval van het oude establishment te pareren. Het meest vergaand is het idee om de grondwet op een aantal punten zo spoedig mogelijk te veranderen. Onder andere het aantal magistraten in het constitutionele hof uit te breiden van 11 naar 17, in het voordeel van de huidige regering. En het besluit om partijen te ontbinden voortaan door het parlement te laten nemen.

Omdat de regering geen twee derde meerderheid heeft in het parlement voor deze constitutionele amendementen, wil Erdogan het pakket voorstellen door de bevolking in een referendum laten bekrachtigen. De oppositiepartijen hebben al dreigende taal geuit en zeggen dat een dergelijk scenario zal leiden tot een ‘regimecrisis’. In Turkije is dat codetaal voor het uitnodigen van het leger om orde op zaken te stellen via een staatsgreep.

 

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch