Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Nieuwe president moet Cyprus redden

22 feb
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

Nicosia – Van een afstand is hun gelach en gepraat al te horen in de stille straten van het oude stadscentrum van Nicosia. Verbaasd kijken de gerimpelde Grieks-Cyprioten op wanneer een buitenlandse verslaggever onaangekondigd verschijnt bij hun kerkje Panayia Chrysaliniotissa.

‘Welkom’, zegt Charalambos Andoniou, de 84-jarige priester die met zijn bijbelse witte baard in de schaduw voor het kerkje zit. ‘Wat voert jou hierheen? Verkiezingen?’ Hij lacht schamper. Al 54 jaar is hij hier priester. Het geweld tussen Turks-Cyprioten en Grieks-Cyprioten heeft hij van dichtbij meegemaakt. Hij zag de Turkse soldaten tijdens de invasie van 1974 en het instellen van een bufferzone, twee straten verderop. Veel hoop heeft hij niet dat een nieuwe president wel een verbroedering met de Turkse moslims in het noorden van het verscheurde eiland kan bewerkstelligen.

“Ik stem zondag op Kasoulides”, zegt Anthoulla Theoharis (58) met haar breiwerk op schoot. “Je dacht toch niet dat ik op die communist Christofias ga stemmen. Kasoulides is conservatief. Hij zal het godsdienstonderwijs niet afschaffen.”

Ook zij is sceptisch of er na 45 jaar haat en verbittering nog verzoening mogelijk is. “Ik heb in 2002 het door het Turkse leger bezette noorden bezocht. Al onze kerken hebben ze geplunderd en er schaapsstallen van gemaakt. Sommige dorpen en begraafplaatsen zijn onbereikbaar, omdat ze tot militair gebied zijn verklaard.”

Sinds de Grieks-Cyprioten in 2004 met ruim tweederde van de stemmen het vredesplan van de toenmalige VN-topman Kofi Annan afwezen, is de vertrouwenskloof met de Turks-Cyprioten nog verder gegroeid. Er is maar een project waarin vertegenwoordigers van beide gemeenschappen samenwerken: het opgraven en identificeren van de ruim 2340 stoffelijke resten in massagraven in het noorden en zuiden van het eiland. Slachtoffers van het sektarische bloedvergieten tussen 1963 en 1974.

“Het is een uniek project”, zegt Elias Georgiades, lid van het ‘Comite voor de Vermisten’. Het is humanitair werk. Het helpt families in beide gemeenschappen.” Hij laat een brief zien van een vader die het comite bedankt voor het vinden en overdragen van zijn zoon, de 23-jarige Charalambos Hadjipanai, die in 1974 werd gedood. “Hoe veel moet je vergeten om te kunnen overleven? En hoe veel herinneringen heb je nodig om te leven?”, schrijft de vader.

Het project staat onder leiding van de Zwitserse VN-man Christophe Girod. In 2006 begonnen teams van anthropologen, archeologen en genetici met het opgraven en analyseren van de slachtoffers van het Cyprus-drama. In de VN-bufferzone is een laboratorium gebouwd waar Turks-Cyprioten en Grieks-Cyprioten minitieus met tandenborstels fragmenten van schedels, voeten en vingers schoonmaken en met lijm aan elkaar plakken. Op tafels liggen delen van skeletten op witte lakens uitgestald. Bij de resten van een vrouw ligt een kettinkje met gouden kruisje, een hartje met een afbeelding van Maria en resten van haar sokken en schoenen.

“We proberen de families een zo compleet mogelijk skelet over te dragen”, zegt Girod. “Maar soms vinden we van een persoon niet veel meer dan wat ribben en tenen in een massagraf. Het vaststellen van dna is vaak veel lastiger dan de buitenwereld denkt. We lijden allemaal aan het CSI-syndroom (tv-serie Crime Scene Investigation, red.) en denken dat het dna in minder dan een uur bekend is. Het is veel ingewikkelder. Eerst moet een dik stuk bot voorhanden zijn van minimaal 8 tot 10 cm. Dat moet verpulverd worden en daarna begint pas het onderzoek naar het dna.”

Inmiddels zijn er 380 doden opgegraven en 83 geidentificeerd. Vorige week zijn er nog stoffelijke resten aan families overhandigd. “De shock is altijd groot, want  weten dat een geliefde dood is, is heel iets anders dan de confrontatie met de stoffelijke resten. Het is heel emotioneel. Ook na 30 of 40 jaar nog.”

Vooruitgang wordt op Cyprus in kleine stapjes gemeten. Het geduld van de buitenwereld met de kwestie-Cyprus is echter vrijwel uitgeput. Wie er zondag ook president wordt, vast staat dat Christofias of Kasoulides een nieuwe poging zullen doen om de impasse over een hereniging van het eiland te doorbreken. Of die enige kans van slagen heeft? Voormalig minister van Buitenlandse Zaken, Nicos Rolandis, is er heel duidelijk over: “Dit is de laatste kans. Anders wordt een scheiding onvermijdelijk.”

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch