Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Permanente deling Cyprus dreigt

13 feb
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

ISTANBUL – President Papadopoulos van Cyprus heeft 29 vliegtuigen gechartered om zijn aanhangers uit Europa en Amerika in te vliegen voor de verkiezingen van komende zondag. Dat kost handenvol geld. Maar zijn belangrijkste rivalen, de communist Demetris Christofias en de conservatieve Ioannis Kasoulides doen hetzelfde. Om elke stem wordt gevochten, want het is een nek-aan-nek race.

Volgens de peilingen zijn de verschillen tussen de koplopers minimaal. Elk van hen kan zondag rekenen op een derde van de kiezers. In 2003 werd Papadopoulos in de eerste ronde gekozen met 51% van de stemmen. De opkomst was niet minder dan 90%.

De populariteit van de radicale nationalist Papadopoulos is weliswaar aanzienlijk afgekalfd, maar zijn herverkiezing – in de tweede ronde – is niet uitgesloten. Opnieuw wordt een hoge opkomst verwacht. Dat heeft te maken met de emoties over de toekomst van het verdeelde eiland, waarover na de stembusuitslag opnieuw onderhandelingen beginnen.

Zowel onder de 475.000 Grieks-Cypriotische kiezers als in het door Turks-Cyprioten bewoonde noorden groeit het besef dat de kans op een hereniging en een verbroedering tussen de twee gemeenschappen afneemt. Het proces in de richting van een permanente scheiding is in een stroomversnelling gekomen sinds de verwerping van het vredesplan van Kofi Annan. Zijn blauwdruk stelde voor van Cyprus een soort Belgie te maken: twee gemeenschappen, elk in hun eigen gebied, met een grote mate van zelfbestuur, onder een federaal centraal gezag. Ruim drie op de vier  Grieks-Cyprioten volgde het stemadvies van president Papadopoulos en zei ‘Nee’ in het referendum. De Turks-Cyprische minderheid – nog geen kwart van de totale bevolking – stemde voor het herenigingsplan.

De afwijzing door de Grieks-Cyprioten werd in Europa en in Amerika met ongeloof en verontwaardiging ontvangen. Günther Verheugen, toenmalig EU-commissaris voor nieuwe leden, gebruikte ondiplomatieke bewoordingen om zijn ongenoegen te uiten. ‘Ik voel me persoonlijk bedrogen’, zei Verheugen tien dagen voor de toetreding van Cyprus tot de EU. We hadden een duidelijke afspraak, aldus de EU-commissaris: De EU zou alles doen om de toetreding van Cyprus tot de EU te faciliteren en Papadopoulos zou onder geen beding een barriere opwerpen tegen een vredesregeling met de Turks-Cyprioten.

Papadopoulos had bezworen dat hij de grote lijnen van het vredesplan van Annan onderschreef, en op slechts wat ondergeschikte punten verder wilde onderhandelen. Na een nieuwe overlegronde bleek echter dat Papadopoulos ‘de basisprincipes van het plan fundamenteel afwijst’, aldus Verheugen. ‘Ik kan alleen maar concluderen dat de republiek Cyprus nu de federale oplossing van het Cyprus probleem verwerpt’.

Het referendum was een keerpunt. De rollen werden omgedraaid. Tot dan toe was het steeds de Turks-Cyprische leider Denktash geweest die een hereniging van het eiland dwarsboomde. Na de verwerping door de Grieks-Cyprioten worden zij nu gezien als het belangrijkste obstakel voor een oplossing. Als nieuw EU-lid kan Cyprus nu elke poging van de EU om de samenwerking tussen de christenen en moslims op het eiland te bevorderen, met een veto torpederen.

De 76% van de Grieks-Cyprioten die het Annan-plan afwezen, stemden nee, omdat ze tegen de aanwezigheid zijn van Turkse troepen in het noorden van het eiland. Andere grieven waren dat nog niet de helft van de Grieks-Cyprische vluchtelingen uit Noord-Cyprus mocht terugkeren, dat de kolonisten uit Turkije in Noord-Cyprus mochten blijven en dat Turkije geen enkele schadevergoeding zou moeten betalen voor de militaire invasie van 1974.

Hoewel de Grieks-Cyprioten nu in het beklaagdenbankje zitten, zijn er van Papadopoulos geen concessies te verwachten. Christofias, zijn belangrijkste rivaal voor het presidentschap, is meer geneigd tot flexibiliteit. Maar ook hij komt niet met concrete voorstellen om de impasse te doorbreken. Geen van de kandidaten wil zo vlak voor de verkiezingen zijn vingers branden aan deze uiterst emotionele kwestie.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch