Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Polarisatie zal toenemen na opheffen hoofddoekverbod

8 feb
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

ISTANBUL – Turkse moslima’s volgen met ambivalente gevoelens de politieke manoeuvres in het parlement om het hoofddoekverbod op universiteiten op te heffen.

Songül (23), met haar hemelsblauwe, zijden hoofddoek en haar wijdvallende, lange jas zegt blij te zijn dat premier Erdogan ‘eindelijk wat doet om een eind te maken aan de discriminatie van godsdienstige vrouwen’. Ze voegt er wel meteen aan toe dat ze het belachelijk vindt dat een nieuwe wet gaat voorschrijven welke hoofddoekjes aanvaardbaar zijn en hoe ze – onder de kin – moeten worden dichtgeknoopt. ‘We mogen alleen losse hoofddoekjes om zoals oma’s en dorpsvrouwen in Anatolie en niet de strakke, modieuze die stadsvrouwen zoals wij gewend zijn’.

Het compromis dat de islamitische premier Erdogan heeft gesloten met de extreem nationalistische oppositiepartij MHP werd gisterochtend na een marathonzitting van 13 uur aangenomen met 404 stemmen voor en 92 tegen. Dat is ruim meer dan de tweederde meerderheid die zaterdag nodig zal zijn in de tweede stemronde om de twee artikelen in de grondwet te wijzigen.

Hoewel volgens peilingen twee op de drie Turken vindt dat studentes toestemming moeten hebben om een hoofddoek op de universiteit te dragen, schildert de seculiere elite de kwestie af als een bedreiging van de moderne republiek die Atatürk in 1923 stichtte. In de hoofdstad Ankara trokken afgelopen weekend 125.000 woedende Turken naar het mausoleum van de vader des vaderlands om in zijn nabijheid opnieuw uit te schreeuwen dat zij diens erfenis desnoods met hun bloed zouden verdedigen.

Rectoren van universiteiten zien het einde van het hoofddoekverbod niet in termen van vrijheid van onderwijs, maar als een bedreiging van de strikte scheiding tussen staat en godsdienst.

De haat en angst die spreekt uit de emotionele protesten komen voort uit de opvatting van het establishment dat de hoofddoek gelijk staat met onwetendheid, achterlijkheid, onderdrukking en alle conservatieve normen en waarden waar Atatürk met zijn politieke en culturele revolutie een einde aan wilde maken. 

De scherpe verdeeldheid in de samenleving over het islamitische symbool leidt tot het verder oplaaien van de polarisatie. Professor Celal Sengör is er een voorbeeld van. Universiteiten zijn centra van wetenschap en daarin horen mensen die geloven in dogma’s niet thuis, zo kritiseerde hij het initiatief van premier Erdogan. 99% van de Turken mag dan officieel wel als moslim te boek staan, maar religieuze plichten horen beperkt te blijven tot het prive domijn, en moderne studenten en docenten dienen agnost of atheist te zijn zowel in opvatting als in uiterlijk, zo is de opvatting van de ‘verlichte’ elite.

Diverse vrouwelijke docenten hebben al laten weten dat ze colleges zullen boycotten als er studentes met hoofddoekjes aanwezig zijn. En als dat niet helpt zijn ze van plan om uit protest ontslag te nemen. Aan de andere kant hebben al 2000 universiteitsdocenten een verklaring ondertekend ter ondersteuning van het opheffen van het hoofddoekverbod.

Arzuhan Dogan Yalcindag, de voorzitster van het werkgeversverbond Tüsiad dat bekend staat om zijn liberale, pro-Europese opvattingen, kritiseerde de verkeerde timing van het initiatief. Volgens haar hebben vrouwen in Turkije veel belangrijker problemen: werkloosheid, discriminatie op de arbeidsmarkt, gebrek aan onderwijs en huiselijk geweld. Uit recente cijfers blijkt dat 66% van de vrouwen in Turkije tussen de 25 en 29 jaar geen werk heeft. En dat 60% van de vrouwen tussen de 15 en 29 jaar niet naar school gaat.

De campus dreigt een slagveld te worden tussen radicale moslims en tegenstanders van godsdienstige symbolen. ‘Er is nu al sprake van meer polarisatie’, aldus rechtenstudente Aysun Asil (21) bij de door politie bewaakte toegangspoort van de universiteit van Istanbul. ‘Gevechten tussen godsdienstige en atheistische studenten zijn er al’.

Ook de 20-jarige studente Duygu Gür verwacht meer spanningen en geweld. ‘Sommigen, die onder invloed staan van radicale sekten, zullen speciaal naar de universiteit komen om rotzooi te trappen’.

De crisissfeer zal met het opheffen van het hoofdoekverbod niet wegebben, maar juist verder toenemen. Deniz Baykal, de leider van de seculiere oppositiepartij CHP, zal de omstreden wetswijzigingen aanvechten bij het Constitutionele Hof. En in het parlement circuleren al voorstellen om de 1,5 miljoen studentes, die sinds 1981 hun studie moesten afbreken wegens hun islamitische hoofddoek, nu alsnog toestemming te geven te gaan studeren aan een universiteit.

Reageren




*

Dordtse Deniz mag al een jaar Turkije niet uit: ‘Ik hoop op vrijspraak’

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch