Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

‘Roken als een Turk’ wordt taboe

9 jan
2008
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

ISTANBUL – In de restaurantjes van Navizadeh, een leuk straatje in de uitgaanswijk Beoglu, ziet het blauw van de rook. Of het nu gaat om het genieten van de uitgebreide keus aan koude en warme voorgerechten (meze) met raki of de pauze tussen het hoofdgerecht en de toetjes, zonder sigaret gaat het niet.

In sommige cafe’s zitten jongeren te lurken aan de heerlijk geuren de waterpijp (nargileh), een tijdverdrijf dat steeds populairder wordt. Vrijwel alle Turkse volwassenen en een groot deel van de tieners rookt. Dat is al eeuwen zo en daar is de afgelopen jaren amper verandering in gekomen. Per dag zouden er volgens de statistieken zeker 280 Turken aan longkanker overlijden. Maar anti-rookactivisten hebben in Turkije nooit aanhang van betekenis gekregen.
Turkije wil echter graag modern zijn. In de pas lopen met het anti-rook beleid van veel EU-landen hoort daarbij. Premier Tayyip Erdogan is een van de weinige Turken die niet verslaafd zijn aan nicotine. Hij is een vrome moslim en heeft zo’n grote aversie tegen roken dat hij zijn lijfwachten al diverse keren de huid heeft volgescholden omdat ze naar rook stinken.
Om het roken terug te dringen heeft een commissie in het parlement vorige maand een wetsvoorstel van de regerende AK partij aangenomen. Als de meerderheid in het parlement instemt met het wetsvoorstel dan wordt het aantal plaatsen waar Turken een peuk mogen opsteken binnenkort drastisch verminderd.
In scholen, bioscopen, theaters en moskeepleinen wordt roken verboden. Taxichauffeurs mogen niet meer roken wanneer zij passagiers vervoeren. Roken in sportstadions wordt ook strafbaar. In kroegen, restaurants, koffiehuizen en nachtclubs moeten speciale niet-roken secties komen. Tabaksreclame wordt taboe. Tabaksfabrikanten mogen geen evenementen sponsoren en op de auto’s van fabrikanten en distributeurs van sigaretten mag geen reclame meer te zien zijn. Ieder die sigaretten, tabak of andere tabaksproducten verkoopt aan minderjarigen riskeert een celstraf van maximaal een jaar.
Dat het wetsontwerp steun kreeg was een klein mirakel. De overgrote meerderheid van de parlementariers rookt als een ketter. En het ziet er niet naar uit dat ze van plan zijn op nieuwjaarsdag het roken vaarwel te zeggen. De enige verklaring voor de overweldigende meerderheid in de parlementscommissie voor het impopulaire initiatief is de strakke fractiediscipline die premier Erdogan hanteert.
Mehmet Tuncak, een afgevaardigde van de regerende AK partij, die rookt als een schoorsteen, had een lange toespraak voorbereid over de rechten van rokers. Hij voerde het woord niet en stemde toch voor, omdat zijn vader – die zijn leven lang heeft gerookt – wegens hartklachten op de dag van de stemming werd geopereerd.
Of de wet veel Turken tot minder roken zal aansporen is hoogst twijfelachtig. Net zoals bij allerlei andere wetgeving die de afgelopen paar jaar is aangepast aan de EU-normen schort het in de regel aan de implementatie.
Turken horen tot de zwaarste rokers ter wereld. Niet voor niets is in diverse Europese landen de uitdrukking ‘roken als een Turk’ van kracht. Jongen, hoog opgeleide Turken reageren daar verontwaardigd op en noemen dat een ‘typisch arrogante houding’ van het westen. Maar zolang Turken niet echt minder gaan roken, zal het cliche van de excessief rokende Turk wel gehandhaafd blijven. Een stap in de goede richting is wel dat sommige taxichauffeurs inmiddels eerst vragen of ik bezwaar heb wanneer ze er nog eentje willen opsteken.

Reageren




*

Duizenden Turken beboet voor roken in auto, maar aantal rokers neemt nauwelijks af

Horendol van ongevraagde verkooptelefoontjes

Animo mkb-ondernemers voor Turkije daalt dramatisch

Trouwstoet in Turkije eindigt vaak in chaos