Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Charmeoffensief levert Turkse president weinig op: EU-lidmaatschap onrealistisch

9 jan
2018
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

President Erdogan en zijn minister van Buitenlandse Zaken hoopten met hun charmeoffensief in Frankrijk en Duitsland de relatie met Europa nieuw leven in te blazen. Vriendelijke woorden en schouderklopjes waren er volop. Maar ook de duidelijke boodschap: lidmaatschap van de EU is niet realistisch.

De Franse president Emmanuel Macron ontving zijn Turkse ambtgenoot Recep Tayyip Erdogan met alle egards in het Élysée-paleis in Parijs. Ze begroetten elkaar als oude vrienden.

Nogal een verschil met vorige zomer toen het kersverse staatshoofd van Frankrijk zei dat opereren op het internationale toneel echt niet zo cool was. “Ik ben degene die om de tien dagen met Erdogan moet praten”.

Met die weinig aangename telefoongesprekken wist Macron wel gedaan te krijgen dat Erdogan uiteindelijk opdracht gaf twee Franse reporters vrij te laten die waren opgepakt in het Koerdische zuidoosten van Turkije op beschuldiging van steun aan het terrorisme.

Terwijl de betrekkingen met Navo-bondgenoten als Duitsland en Nederland door het omstreden referendum voor de machtsuitbreiding van Erdogan tot een ongekende crisis leidden, groeide de toenadering tussen Turkije en Frankrijk na de vrijlating van de twee journalisten.

Parijs wordt in Ankara sinds kort gezien als een nieuwe vriend in de Europese Unie. De vorige presidenten, Nicolas Sarkozy en François Hollande, benadrukten steeds dat Turkije nooit lid kon worden van de EU. Maar Macron nam het een paar maanden geleden juist op voor Turkije toen Oostenrijk voorstelde de in coma verkerende toetredingsonderhandelingen definitief af te breken.

Macron noemde Turkije ‘een onmisbare bondgenoot’. Onder meer in de strijd tegen de uit Syrië en Irak naar Europa terugkerende IS jihadisten. Ook patrouilleert de Turkse grenspolitie sinds 2016 intensiever om migranten op te pakken die via Griekenland en Bulgarije illegaal naar Europa proberen te reizen. Bovendien huisvest en steunt Turkije 3,4 miljoen Syrische vluchtelingen.

Daarnaast is Frankrijk een grote handelspartner van Turkije. Het is het op 5 na belangrijkste exportland met een groei van ruim 70 procent in de afgelopen vijf jaar. Vooral op het gebied van energie en de autosector.

De regeringsgezinde pers in Turkije steekt de loftrompet over de ontmoeting tussen Erdogan en Macron. “Frankrijk kan de plaats innemen van de Verenigde Staten als de strategische partner van Turkije in het Midden-Oosten en elders”, aldus het hoofdredactioneel commentaar van Daily Sabah.

Gewezen wordt op de deal die Turkish Airlines sloot met het Franse Airbus om 25 passagiersvliegtuigen te kopen in plaats van die van de Amerikaanse concurrent Boeing. En Turkije sloot een akkoord voor een studie naar de ontwikkeling van een raketschild met een Frans-Italiaans consortium.

Parijs en Ankara staan ook zij aan zij in hun verzet tegen Trumps beleid ten aanzien van de status van Jeruzalem, de ontwikkelingen in Iran, en de rol van Saoedi-Arabië in Jemen en Libanon.

Dat de opbloeiende toenadering tussen Erdogan en Macron beperkt blijft tot economische samenwerking, veiligheid, en politieke kwesties in het Midden-Oosten bleek uit de kritiek van de Franse president op het vertrappen van de mensenrechten onder Erdogan. Hij wees met name op het massaal opsluiten van academici, journalisten en activisten voor de mensenrechten.

Op grond van deze en andere negatieve ontwikkelingen sinds de verijdelde staatsgreep noemde Macron het ‘hypocriet’ om te doen alsof er nog enige vooruitgang kan worden geboekt in de toetredingsonderhandelingen met Turkije voor de EU. In plaats van een volwaardig EU-lidmaatschap stelde hij een zakelijk partnerschap voor.

Daarmee gaat Macron tien jaar terug in de tijd: ook bondskanselier Merkel en de toenmalige Franse president Sarkozy stelden toen dat zo’n partnerschap met Turkije buiten de EU het maximaal haalbare was.

Met de bezoeken van Erdogan aan Macron en van zijn minister van Buitenlandse Zaken aan zijn Duitse ambtgenoot Gabriel is de dialoog met de belangrijkste EU zwaargewichten hersteld.

In april komt de Europese Commissie met een rapport over de Turkse rechtsstaat, democratie, en mensenrechten. Op grond van dat rapport zullen de lidstaten beslissen of ze de aan het infuus liggende toetredingsonderhandelingen met Turkije een ‘kus van leven of een doodskus zullen geven’, aldus een columniste in een Turkse krant.

Duidelijk is wat de voorkeur van Merkel en Macron is. Intensief blijven samenwerken met het strategisch belangrijke Turkije op het gebied van handel en veiligheid in een zakelijk partnerschap, maar Ankara niet langer de illusie voorhouden dat Turkije politiek past binnen de Europese Unie.

 

Reageren




*

Charmeoffensief levert Turkse president weinig op: EU-lidmaatschap onrealistisch

Turkije blijft kwetsbaar ondanks spurt economie

Erdogan: kind uit huis halen lijkt op moord

Ottomaanse nostalgie in vergeten uithoek van de Zwarte Zee