Artikelen:
Geniet van Istanbul met Marc Guillet

Niet alleen ja-stemmen in bolwerk Erdogan

14 apr
2017
Door: Marc Guillet
Er zijn nog geen reacties

De kuststreek aan de Zwarte Zee is een bolwerk van de islamitische AK partij. Maar nu de president alle macht naar zich toe wil trekken, blijken niet alle conservatieve moslims en nationalisten daar even enthousiast over te zijn.

Inebolu

Ingeklemd tussen bosrijke heuvels lijkt het Zwarte Zee stadje Inebolu ideaal om even te ontsnappen aan het verkiezingslawaai in de grote Turkse steden. Wie het havenstadje binnenrijdt is meteen een illusie armer.

In vrijwel elke straat hangen banieren en posters die oproepen ‘evet’ (ja) te stemmen. Ook viaducten en openbare gebouwen zitten vol ‘ja’ propaganda. Er is geen ontkomen aan in deze kustplaats waar twee van de drie kiezers bij de vorige verkiezingen op de regerende AK partij stemden.

Ronkende patriottische leuzen als ‘Voor een leven lang stabiliteit. Alles voor het moederland: JA’, doen het hier goed. Vaak worden ze vergezeld van het portret van president Recep Tayyip Erdogan.

Want om deze zoon van de Zwarte Zee gaat het zondag allemaal. Ook in deze arme, afgelegen streek heeft zijn beleid de afgelopen 15 jaar velen voorspoed gebracht. Moderne wegen en appartementsblokken, en talloze nieuwe personenauto’s getuigen ervan.

Maar niet iedereen laat zich overdonderen door de ‘ja’ campagne in de straten en in de media om Erdogan nog meer macht te geven in het voorgestelde presidentieel systeem.

Feti Gürel (73), de laatste zadelmaker van Inebolu, zit in het voorjaarszonnetje met zijn zoon en een buurman te praten. Hij lacht om de vraag of hij ook ‘ja’ gaat stemmen. “Ik stem ‘hayir’ (nee), tegen de zin van onze partijleider Bahçeli”, zegt deze aanhanger van de Grijze Wolvenpartij MHP, die ultranationalistisch is. “Hoewel onze partijleider Erdogan nu ineens steunt, vind ik meer macht voor de president geen goed idee voor onze democratie”, aldus Gürel, die vorig jaar een hartoperatie onderging en nog zelden lastzadels voor ezels en paarden maakt in zijn kleine werkplaats tegenover de Tefvikiye moskee.

MHP-leider Devlet Bahçeli verweet Erdogan al in 2007 dat hij probeerde een dictator te zijn door kritische media en oppositiepartijen te onderdrukken. En in 2015 zei hij dat de bevolking ‘geen Hitler, Stalin of Gaddafi van Turkse makelij kan tolereren’. Maar na de verijdelde militaire staatsgreep ging de nationalistische leider om en werd voorstander van een presidentieel systeem zoals Erdogan dat wil. Met zijn pleidooi voor ‘ja’ heeft hij grote verdeeldheid gezaaid onder zijn partijgenoten.

Uit peilingen blijkt dat er, net als de zadelmaker, meer nationalisten en conservatieve moslims zijn die niet alle controle uit handen willen geven. Zoals Sabiha (85). In haar jonge jaren was ze vroedvrouw. “Ik stem altijd op de AKP. Ze doen veel goed werk, maar tegen hun advies in stem ik ‘hayir’ (nee). Ik wil de huidige parlementaire democratie behouden.”

In Kastamonu, anderhalf uur landinwaarts, treffen de boeren uit de omgeving elkaar vandaag op de weekmarkt. Kakelde kippen en kraaiende hanen zijn met touwtjes vastgebonden, onbewust van het lot dat hen wacht: een nieuwe eigenaar of ter plekke onder het mes.

Boer Halil (55) en zijn vrouw Ayse zijn er ook. Zij verkoopt bonen, knoflook, walnoten, maiskorrels, en rozenbottels. Hij drinkt thee met andere boeren aan een formicatafeltje.

Halil is pachter. Zijn oudste zoon werkt in de stad. Zijn andere zoon helpt op de boerderij en brengt dagelijks de koeien en ezels naar de rivier en de weide. Twee van zijn vier dochters studeren. “Ik weet niet hoe ik mijn schuld bij de bank moet afbetalen. De kunstmest en diesel zijn duur, de oogsten de afgelopen jaren verregend”, sombert hij.

Erdogans ambities wantrouwt hij. Turkije heeft volgens Halil geen nieuw presidentieel systeem nodig voor veiligheid en stabiliteit, zoals de regeringspropaganda beweert. “Hij wil gewoon sultan worden. Mijn vrouw en ik steunen de CHP, de partij van Mustafa Kemal Atatürk. Wij stemmen nee”.

De 46-jarige Serife, die in de keuken van een restaurantje helpt en Erdogan bewondert, vindt het hypocriet van Atatürk-aanhangers om zo tegen de president te fulmineren. “Atatürk regeerde 15 jaar alleen. Wat is er mis mee als Tayyip hetzelfde doet?”

Volgens de jongste peilingen is het een spannende nek-aan-nek race tussen de voor- en tegenstanders van meer macht voor Erdogan. Met patriottische leuzen als ‘Met al onze harten: JA’ wordt geprobeerd om zwevende kiezers – nog 10 tot 15 procent – over de streep te trekken.  Of met wervende teksten over Erdogan in video’s op social media zoals “God bescherm deze heldhaftige leeuw, voorkom dat hij een prooi wordt voor de jakhalzen”.

Dat slaat aan bij conservatieve nationalisten als handelaar Adem (38). “We hebben het nog nooit zo goed gehad als onder onze president. Met een nieuw presidentieel systeem kunnen we een grote sprong voorwaarts maken en Turkije nog sterker maken. Dan kan Erdogan ook beter de strijd aangaan met de door Europa gesteunde terroristen”.

Reageren




*

‘Geen paniek of slachtoffers bij ons in Bodrum’

Merkel is het helemaal zat

Jihad-les verdringt evolutieleer op Turkse scholen

Turk viert zelden in buitenland vakantie